Het Evangelie volgens Lucas 1,28: De engel kwam bij haar en zei: ‘Wees gegroet, vol van genade’

Het Evangelie volgens Lucas 1,28

“De engel kwam bij haar en zei:

‘Wees gegroet, vol van genade!’

(Grieks: kecharitomene, wat betekent: iemand die volledig met genade is vervuld.)

De Heer is met u.”

Het woord dat de engel gebruikt is kecharitomene. De wortel ervan is het Griekse werkwoord charitoo, wat “genade schenken” betekent.

Dit woord staat in een vorm die aangeeft dat de handeling reeds voltooid is. Het verwijst dus niet naar iets wat Maria nog zou ontvangen, maar naar iets wat reeds werkelijkheid is geworden.

Opmerkelijk is dat de engel niet zegt:

“Gegroet, Maria, jij bent kecharitomene,”

maar eerder:

“Gegroet, Kecharitomene.”

Alsof dit haar nieuwe naam wordt.

De vertaling van dit woord is moeilijk omdat het uniek is. Vaak wordt het weergegeven als “vol van genade”, hoewel een letterlijkere vertaling zou kunnen zijn:

“Zij die geheel door genade vervuld is geworden.”

Sommigen vertalen het als “hoogst begunstigde”, maar daarin gaat de rijke betekenis van “genade” gedeeltelijk verloren.

Een mogelijke vertaling is daarom:

“Gegroet, gij die ten volle door Gods genade zijt vervuld.”

++++

Commentaar:

Dit vers uit het evangelie behoort tot de mooiste begroetingen uit de hele Schrift. De engel spreekt Maria niet eerst aan met haar aardse naam, maar met wat zij in Gods ogen is: de door genade vervulde.

Ook voor ons ligt hierin een diepe boodschap.

God ziet niet alleen wat wij zijn geworden door onze fouten, onze beperkingen of ons verleden. Hij ziet allereerst wat Zijn liefde in ons tot stand wil brengen. Zoals de engel Maria begroet vanuit haar diepste roeping, zo kijkt God ook naar ieder van ons.

De naam kecharitomene wijst op een genade die voorafgaat aan alle menselijke verdienste. Voordat Maria iets zegt, voordat zij haar “ja” uitspreekt, rust Gods genade reeds op haar.

Dat is ook de weg van het geestelijk leven:

niet eerst ons eigen kunnen, maar eerst Gods initiatief.

Augustinus zou zeggen:

“God bemint ons niet omdat wij goed zijn; wij worden goed omdat God ons bemint.”

En Johannes van het Kruis zou eraan toevoegen dat de ziel zich langzaam leert openen voor een liefde die haar reeds lang voorafging.

Daarom is deze boodschap niet alleen een lofzang op Maria, maar ook een uitnodiging aan ons: durven geloven dat Gods aanwezigheid ons voorafgaat, vergezelt en draagt.

“De Heer is met u.”

Dat zijn wellicht de belangrijkste woorden van het hele vers.

++++

Gebed:

Heer,

zoals de engel Maria begroette, zo wilt Gij ook ons tegemoet komen.

Leer ons luisteren naar Uw stem, zelfs wanneer wij ons klein, arm of onzeker voelen.

Schenk ons het vertrouwen dat Uw genade reeds werkzaam is nog vóór wij haar herkennen.

Moge Maria, de ten volle door Uw liefde vervulde, ons begeleiden op de weg van overgave, opdat ook wij iedere dag opnieuw kunnen zeggen:

“Mij geschiede naar Uw woord.”

Laat ons leven rusten in de eenvoudige zekerheid dat Gij met ons zijt, in het licht en in de duisternis, in vreugde en in beproeving.

Amen.

“De Heer is met u.” Misschien is dit wel het woord dat wij elke ochtend opnieuw mogen ontvangen: niet als een wens, maar als een werkelijkheid. Zoals Maria mogen ook wij leven vanuit een aanwezigheid die ons reeds voorafgaat.

************