“Ik hoef u niet, met de heilige Johannes Chrysostomus en de heilige Augustinus, te zeggen dat het geloof een volledig onverdiende gave van God is, voorafgegaan door geen enkele verdienste van de mens. Integendeel, alle verdiensten vloeien eruit voort. Het is de bron en het begin van de gerechtigheid in de mens.
Evenmin hoef ik u, met de heilige Bernardinus van Siena, te zeggen dat het geloof de hoogste eer is die een mens aan God kan bewijzen, door zijn verstand, dat het meest trotse en moeilijkst te beheersen vermogen van de mens is, in nederige overgave te onderwerpen aan alle waarheden die God heeft geopenbaard, hoe onbegrijpelijk deze voor ons ook mogen zijn.”
++++
Commentaar:
Deze tekst raakt aan een centraal gegeven van de christelijke spiritualiteit: het geloof is allereerst genade.
De mens bereikt God niet door eigen prestaties, kennis of morele volmaaktheid.
Volgens Augustinus komt God ons reeds tegemoet nog vóór wij Hem zoeken. Het geloof is daarom geen trofee van het intellect, maar een gave die ontvangen wordt in nederigheid.
Het tweede deel gaat nog dieper. Het verstand is een prachtige gave van God, maar het kan ook trots worden. De schrijver zegt niet dat wij ons verstand moeten uitschakelen, integendeel. Hij bedoelt dat het verstand zijn vervulling vindt wanneer het erkent dat Gods werkelijkheid groter is dan wat de mens volledig kan begrijpen.
Hier ontmoeten we een gedachte die je ook terugvindt bij Johannes van het Kruis en bij Kierkegaard. God blijft altijd groter dan onze begrippen. Het geloof begint waar de mens erkent:
“Ik begrijp niet alles, maar ik vertrouw.”
Dat is geen blindheid, maar een liefdevol vertrouwen. Zoals Johannes van het Kruis schrijft over de “donkere nacht”: juist wanneer het verstand niet meer alles kan vastgrijpen, kan de ziel leren rusten in God zelf.
++++
Gebed:
Heer,
U bent groter dan mijn gedachten, groter dan mijn woorden, groter zelfs dan mijn begrip.
Bewaar mij voor de trots die alles wil verklaren en niets meer wil ontvangen.
Geef mij een nederig hart, dat vertrouwt wanneer het niet begrijpt, dat hoopt wanneer het geen uitweg ziet, dat liefheeft wanneer het donker wordt.
Laat het geloof in mij groeien als een stille vlam, niet opgebouwd uit eigen verdiensten, maar gevoed door Uw genade.
Leer mij, zoals de heiligen, te wandelen in vertrouwen, opdat ik ooit mag rusten in het volle licht van Uw waarheid.
Amen.
++++
Wie was Pere Pedro la Font?
Pere (Pedro) Font was een Catalaanse franciscaan, geboren in Girona (Spanje) in 1737. Hij werkte als missionaris in Nieuw-Spanje (het huidige Mexico en het zuidwesten van de Verenigde Staten) en werd vooral bekend als kapelaan en kroniekschrijver van de beroemde expeditie van Juan Bautista de Anza naar Californië in 1775-1776. Zijn uitgebreide dagboeken behoren tot de belangrijkste historische bronnen over die reis. Hij overleed in 1781.
De “Pere Pedro la Font” op de afbeelding lijkt echter niet deze franciscaanse ontdekkingsreiziger te zijn, maar eerder een geestelijke auteur die spirituele teksten schreef over geloof en genade. De afbeelding geeft daarover geen verdere identificatie, zodat ik dat niet met zekerheid kan bevestigen.
Deze tekst ademt sterk de geest van de katholieke traditie van Augustinus, Chrysostomus en Bernardinus van Siena: het geloof als genadegave en als nederige overgave van het verstand aan God.
*****************
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.