Feest van Maria ten Hemelopneming

Maria – Tenhemelopneming (de bovenste afbeelding is een typische afbeelding uit de Oosterse kerken : de Moeder Gods ligt op haar sterfbed, en jezus staat naast het bed met een kindje in de armen: de ziel van Maria (Jezus neemt de ziel van Maria mee ten Hemel)

(In de volksmond : Maria Hemelvaart)

1. Wat vieren we eigenlijk op 15 augustus?

De Tenhemelopneming van Maria is het geloof dat Maria, aan het einde van haar aardse leven, volledig door God werd opgenomen in zijn heerlijkheid — met ziel én lichaam.

Het is geen “hemelvaart” zoals bij Christus (die uit eigen goddelijke kracht ten hemel ging), maar een opneming: Maria wordt door God binnengehaald, ontvangen, verheven.

Het feest zegt:

Waar Maria is, daarheen is de mens onderweg. 

In haar voltooiing zien we onze eigen bestemming.

 2. Oorsprong van het feest:

Het feest is oud — veel ouder dan de dogmatische formulering van 1950.

Vanaf de 5e eeuw vieren christenen in het Oosten al de Dormition (Ontslaping) van Maria: haar zachte sterven, haar rusten in God, en haar verheffing.

In het Westen groeide dit uit tot het feest van de ‘Assumptio Mariae.’ (De opneming van Maria)

De kernintuïtie is overal dezelfde:

Maria is de eerste die volledig deelt in de verrijzenis van Christus.

 3. Theologische betekenis

a. Maria als icoon van de mens

Maria is geen uitzondering die ons ontmoedigt, maar een vooruitblik op wat God met elke mens wil doen:

verlossing, heelheid, voltooiing, thuiskomst.

b. Het lichaam doet ertoe

Tenhemelopneming zegt dat het menselijke lichaam niet zomaar een omhulsel is, maar drager van liefde, van relatie, van genade.

God bewaart wat door liefde is gevormd.

c. Maria als moeder van de Kerk

Waar zij is, daarheen wordt de Kerk geleid.

Zij is de eerste die de weg van Christus volledig heeft afgelegd.

4. Spirituele betekenis:

Voor velen is dit feest een dag van:

Troost: de dood is geen afgrond maar een doorgang.

Hoop: God voltooit wat Hij begonnen is.

Verlangen: Maria is het beeld van de ziel die rust vindt in God.

Dankbaarheid: voor de zachte, moederlijke nabijheid van Maria.

Het feest nodigt uit tot een innerlijke beweging omhoog: niet weg van de wereld, maar naar een dieper verstaan van haar bestemming.

5. Liturgische symboliek

Witte kleur: verrijzenis, licht, glorie.

Bloemen: Maria als bloeiende tuin van God.

Processies (in sommige landen): het volk dat Maria begeleidt naar haar voltooiing.

Magnificat: haar lofzang wordt de stem van de Kerk.

 6. Een korte contemplatieve duiding

Maria’s Tenhemelopneming is het feest van de zachte overwinning:

niet triomf, maar voltooiing;

niet macht, maar overgave;

niet afstand, maar nabijheid.

Het is het feest dat fluistert:

“Wat door liefde is gevormd, gaat niet verloren.”

*****

Gebed bij Maria Tenhemelopneming:

Heer onze God,

Gij die Maria hebt opgenomen in uw licht,

wij komen tot U met een stille dankbaarheid.

Gij hebt haar geleid langs de weg van het gewone leven,

door vreugde en zorg,

door wachten en vertrouwen,

tot zij geheel kon rusten in uw nabijheid.

Laat haar voltooiing ons troosten.

Laat haar licht ons begeleiden.

Laat haar moederlijke nabijheid ons omhullen

wanneer wij zoeken naar richting en vrede.

Neem ook ons op in uw zachte beweging,

die niet omhoog voert als een vlucht,

maar naar binnen,

naar het hart waar Gij woont.

Dat wij, zoals Maria,

leren luisteren naar uw stem,

ons openen voor uw Geest,

en groeien in de eenvoud van liefde.

Heer,

bewaar in ons het verlangen naar uw voltooiing,

en laat Maria’s aanwezigheid ons dragen

op de weg die wij gaan.

Amen.

*********************

Akathist hymne tot de Moeder Gods

Een akathist is eigenlijk gezongen theologie: een ritme van lof, verwondering en innerlijke stilte. Door staand te zingen, erkent de gelovige dat dit mysterie niet “zittend” kan worden benaderd — het vraagt om een houding van waakzaamheid, eerbied en openheid.

Akathist van onze koningin Maria,

altijd maagd en moeder van God:

Maria, gij spreekt voor ons ten beste,

gij zijt voor ons een schutsvrouw tegen alle kwaad.

Daarom zingen wij vol dankbaarheid dit glorielied.

Red ons door uw grote macht, o moeder van God

uit alle gevaren, nu wij tot u zingen:

Wees gegroet, moeder Gods, o Maria altijd maagd!

1.

Als gezant van de hemel werd een aartsengel

tot de moeder Gods gezonden

om de blijde boodschap te verkondigen.

Toen aanschouwde hij, o Heer

uw menswording en riep in opperste verbazing

met zijn hemelse stem:

Verheug u, uit wie de vreugd zal verschijnen.

Verheug u, door wie de vloek zal verdwijnen.

Verheug u, gij richt de gevallen Adam weer op.

Verheug u, vertroosting voor de tranen van Eva.

Verheug u, gij gaat al ons denken te boven.

Verheug u, diepte, onpeilbaar voor het engelenoog.

Verheug u, want de troon van de koning zijt gij.

Verheug u, want gij draagt de drager der wereld.

Verheug u, ster, die de Zon doet verschijnen.

Verheug u, schoot waarin God nederdaalt.

Verheug u: door u wordt de schepping vernieuwd.

Verheug u: door u wordt de Schepper een kind.

Wees gegroet, moeder Gods, o Maria altijd maagd!

2.

Bewust was zich Maria haar reinheid

en daarom sprak zij onomwonden tot Gabriël:

“O hoe wonderbaar is mij uw woord,

hoe ondoorgrondelijk.

Gij verkondigt dat de maagd moeder wordt.

En gij jubelt voor God:

ALLELUJA, ALLELUJA, ALLELUJA!”

3.

Gericht op de kennis die niet de kennen is,

zei de Maagd tot de gezant van de Heer:

“Zeg mij: hoe zal dit geschieden?

Dat ik uit mijn maagdelijke schoot een Zoon zal baren?”

Maar de engel sprak haar toe met deze woorden:

Verheug u, ingewijde in een onzegbaar mysterie.

Verheug u, bewaarster van een door God verzegeld geheim.

Verheug u, Christus’ wonderen beginnen in u.

Verheug u, gij bevat de kern van zijn lering.

Verheug u, hemelladder waarlangs God tot ons afdaalt.

Verheug u, brug die aardbewoners in de hemel geleidt.

Verheug u, bron van verbazing der engelen.

Verheug u, gij doorbreekt de macht van de duivels.

Verheug u, op onuitsprekelijke wijze baart gij het Licht.

Verheug u, die niemand dit wonder laat zien.

Verheug u, de wijsheid der wijzen gaat gij te boven.

Verheug u: gij verdiept ons eenvoudig geloof.

Wees gegroet, moeder Gods, o Maria altijd maagd!

4.

Door Gods kracht overschaduwd

heeft de Maagd ontvangen,

hoewel zij nooit door een man werd benaderd.

Haar moederschoot werd een vruchtbare akker

En allen die verlossing willen oogsten naderen en zingen luid:

ALLELUJA, ALLELUJA, ALLELUJA!

5.

En de maagd spoedde zich naar Elisabeth

nadat zij in haar moederschoot God had ontvangen.

Het kind in de schoot van Elisabeth sprong vol vreugde op

alsof het zelf Gods moeder begroette:

Verheug u, rank van een onsterfelijke stam;

Verheug u, gij draagt de vrucht die nimmer vergaat.

Verheug u, gij voedt Hem die alle leven verzadigt.

Verheug u, gij schenkt het leven aan Hem die ons maakte.

Verheug u, weelde van de ontferming van God.

Verheug u, tafel die overvloeit van Gods rijke genade.

Verheug u, gij geeft ons lichaam weer kracht.

Verheug u, gij bereidt onze ziel een veilige haven.

Verheug u, heerlijk geurende wierook van voorspraak.

Verheug u, die heel de wereld redt door gebed.

Verheug u, Gods welbehagen voor wie moeten sterven.

Verheug u, die de stervelingen moed geeft bij God.

Wees gegroet, moeder Gods, o Maria altijd maagd!

Maria, gij spreekt voor ons ten beste,

Gij zijt voor ons een schutsvrouw tegen alle kwaad.

Daarom zingen wij vol dankbaarheid dit glorielied.

Red ons door uw grote macht, o moeder van God

uit alle gevaren, nu wij tot u zingen:

Wees gegroet, moeder Gods, o Maria altijd maagd!

Gebed

Heer, laat de woorden van de akathist mijn hart openen voor uw licht. Laat de vreugde‑acclamaties mij herinneren aan uw komst in de wereld en aan uw stille komst in mijn ziel. Maak mijn geest ontvankelijk, mijn adem rustig, mijn blik gericht op U. Dat ik sta in uw aanwezigheid, zoals de Kerk staat wanneer zij zingt: Alleluia. Amen.

*****************************************

Wat is een Akathist-Hymne?

Een akathist hymne is een lofzang uit de Orthodoxe en Katholieke Oosterse traditie. Het woord ‘akathist’ komt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘niet-zittend’, omdat de gelovigen tijdens deze dienst uit eerbied blijven staan. De bekendste is de lofzang voor de Moeder Gods. [1, 2, 3]

Betekenis en Achtergrond:

• Naam en Oorsprong: Komt van a- (niet) en kathisis (zitten). De traditie stamt uit de 6e of 7e eeuw en wordt vaak toegeschreven aan Romanos de Melodos. [1, 2, 3, 4, 5]
• Beroemdste Exemplaar: De Akathist tot de Moeder Gods (Maria) is de bekendste variant, traditioneel gezongen tijdens de Grote Vastentijd. [1, 2, 3]
• Andere Vormen: Er bestaan ook akathisten gericht op Jezus Christus, specifieke heiligen of belangrijke heilsfeiten. [1, 2]

Structuur van de Hymne:

• Indeling: Bestaat uit een inleidend kondak gevolgd door 24 strofen (ogen of oikoi).
• Alfabetisch: De strofen vormen een acrostichon waarbij de beginletters opeenvolgend het Griekse alfabet volgen.
• Afwisseling: Oneven strofen bevatten vredegroeten (“Verheug u…”) en eindigen met een vast refrein; even strofen zijn verhalend of theologisch van aard. [1, 2, 3]

Deze hymne kan het ganse jaar door gebeden worden op deze site (bovenaan – met de nederlandse tekst op de icoon). In de rechter kolom staat de tekst in gewone letters, (voor wie de site bekijkt op de Computer.)

****************************