C.S.Lewis: Lewis raakt hier aan een diepe geestelijke wet: zelfkennis groeit met het licht…..

“De juiste richting leidt niet alleen tot vrede maar ook tot kennis. Wanneer een mens beter wordt, begrijpt hij steeds duidelijker het kwaad dat nog in hem aanwezig is. Wanneer een mens slechter wordt, begrijpt hij zijn eigen slechtheid steeds minder. Een matig slecht mens weet dat hij niet erg goed is; een grondig slecht mens denkt dat hij in orde is. Dit is eigenlijk gezond verstand. Je begrijpt de slaap wanneer je wakker bent, niet terwijl je slaapt. Je ziet fouten in het rekenen wanneer je geest goed werkt; terwijl je ze maakt, zie je ze niet. Je begrijpt de aard van dronkenschap wanneer je nuchter bent, niet wanneer je dronken bent. Goede mensen kennen zowel het goede als het kwade; slechte mensen kennen geen van beide.” 

— C.S. Lewis

++++

 Commentaar:

Lewis raakt hier aan een diepe geestelijke wet: zelfkennis groeit met het licht.

Wie innerlijk naar het goede beweegt, krijgt een helderder zicht op zijn eigen schaduw. Niet om ontmoedigd te worden, maar omdat het licht dat in hem groeit de duisternis zichtbaar maakt. Het is een teken van vooruitgang wanneer iemand zijn eigen zwakheden begint te herkennen — niet van achteruitgang.

Omgekeerd: wie zich van het goede verwijdert, verliest het vermogen om zijn eigen toestand te zien. Duisternis verduistert het bewustzijn. De mens die zichzelf niet meer kritisch kan bekijken, is niet vrij maar gevangen.

Lewis gebruikt drie eenvoudige beelden:

  1. Slaap: je begrijpt slaap alleen wanneer je wakker bent.
  • Rekenen: je ziet fouten pas wanneer je helder denkt.
  • Dronkenschap: je begrijpt dronkenschap alleen wanneer je nuchter bent.

Zo is het ook met het kwaad: alleen wie zich naar het goede keert, kan het kwaad herkennen — in zichzelf én in de wereld.

Dit is een uitnodiging tot nederigheid, tot innerlijke waakzaamheid, en tot een zachtmoedige eerlijkheid tegenover onszelf.

++++

Gebed:

Heer,

breng mij op de weg die naar vrede én naar waarheid leidt.

Laat uw licht in mij groeien, zodat ik helder zie wat nog genezing nodig heeft.

Bewaar mij voor zelfbedrog en voor de blindheid die ontstaat wanneer ik van U wegdrijf.

Geef mij de moed om mijn zwakheden te erkennen,

de nederigheid om te leren,

en de vreugde om te groeien in het goede.

Maak mijn hart wakker, nuchter en helder,

zodat ik zowel het goede als het kwade kan onderscheiden

en steeds meer mag leven uit uw licht.

Amen.

***************************

Auteur: Krisbiesbroeck

Christiaan Biesbroeck Licentiaat Theologie/filosofie