“Wanneer we een zekere mate van heiligheid hebben bereikt, moeten we altijd de woorden van de Apostel herhalen: ‘Toch niet ik, maar de genade van God die met mij was’ (1 Kor. 15:10), evenals wat de Heer zei: ‘Zonder Mij kunt u niets doen’ (Joh. 15:5).
We moeten ook in gedachten houden wat de profeet zei: ‘Als de HEER het huis niet bouwt, zwoegen de bouwers tevergeefs’ (Ps. 127:1), en ten slotte: ‘Het hangt niet af van de wil of inspanning van de mens, maar van Gods ontferming’ (Rom. 9:16). Zelfs als iemand gezegend, ernstig en vastberaden is, kan hij, zolang hij gebonden is aan vlees en bloed, de volmaaktheid niet benaderen behalve door de barmhartigheid en genade van Christus.
Jakobus zegt zelf dat ‘elke goede gave van boven komt’ (Jak. 1:17), terwijl de Apostel Paulus vraagt: ‘Wat hebt u dat u niet hebt ontvangen? En als u het ontvangen hebt, waarom roemt u dan alsof u het niet ontvangen had?’ (1 Kor. 4:7). Wat voor recht heeft de mens dan om trots te zijn, alsof hij volmaaktheid kan bereiken door zijn eigen inspanningen?”
— St. Johannes Cassianus
++++
Commentaar:
Deze tekst is een krachtige herinnering aan de centrale rol van genade in het christelijk leven. Cassianus benadrukt dat zelfs onze heiligheid niet voortkomt uit eigen verdienste, maar uit Gods genade. Dit is een fundamenteel inzicht in de christelijke spiritualiteit: menselijke inspanning is waardevol, maar nooit voldoende zonder de werking van de Heilige Geest.
De citaten uit Paulus, Johannes, Jakobus en de Psalmen vormen een theologisch koor dat één boodschap zingt: God is de bron van alle goedheid, wijsheid en heiligheid. Trots en zelfverheffing zijn dus misplaatst. Ware nederigheid erkent dat alles wat we zijn en doen, voortkomt uit Gods liefdevolle initiatief.
Cassianus’ woorden zijn ook een waarschuwing tegen het pelagianisme — de leer dat de mens zichzelf kan redden door eigen kracht. In plaats daarvan nodigt hij ons uit tot een houding van afhankelijkheid, dankbaarheid en vertrouwen.
++++
Gebed
Heer Jezus Christus,
U bent de ware wijnstok,
en wij zijn de ranken. Zonder U kunnen wij niets doen.
Vergeef ons wanneer we vertrouwen op onze eigen kracht en
ons beroemen op onze prestaties. Leer ons om nederig te wandelen met U,
en om alles wat we ontvangen te erkennen als een gave van Uw hand.
Bouw ons huis, Heer, want zonder U is ons werk vergeefs.
Laat Uw genade in ons werken, zodat we mogen groeien in heiligheid
— niet tot onze eer, maar tot de glorie van Uw Naam.
Geef ons een hart dat rust in Uw barmhartigheid, en een geest
die zich verheugt in Uw genade. Amen.
++++
Wie was Johannes Cassianus
Johannes Cassianus was een invloedrijke monnik, theoloog en schrijver uit de vroege christelijke kerk, bekend als brugfiguur tussen het oosterse en westerse monnikendom.
Leven en achtergrond:
Geboren: rond 360–370 in Scythia Minor (huidige Dobroedzja, Roemenië/Bulgarije)
Gestorven: ca. 435 in Massilia (het huidige Marseille, Frankrijk)
Opleiding en reizen:
Hij trad als jonge man toe tot een kloostergemeenschap in Bethlehem, samen met zijn vriend Germanus
Bezocht de woestijnmonniken in Egypte en verbleef daar ongeveer tien jaar, sterk beïnvloed door Evagrius van Pontus
Werd diaken in Constantinopel door Johannes Chrysostomos
Na conflicten rond de veroordeling van Origenes reisde hij naar Rome en later naar Zuid-Gallië
Bijdragen aan het christendom:
Stichter van kloosters: In Marseille stichtte hij de abdij van Saint-Victor en een vrouwenklooster, wat het westers monnikendom sterk beïnvloedde
Belangrijke werken:
De Institutionibus (Over kloosterregels en ascetisch leven)
Collationes (Gesprekken met woestijnvaders over geestelijk leven)
Theologische invloed:
Hij probeerde een middenweg te vinden tussen de leer van vrije wil en genade, wat later leidde tot discussies over semi-pelagianisme
Zijn werken werden opgenomen in de Regel van Benedictus en eeuwenlang gelezen in kloosters
Spirituele erfenis:
Johannes Cassianus benadrukte:
Nederigheid en afhankelijkheid van Gods genade
Innerlijke strijd tegen passies en ondeugden
Het belang van gebed, ascese en geestelijke begeleiding
Zijn geschriften zijn diep geworteld in de ervaring van de woestijnvaders en vormen een schat aan wijsheid voor wie het contemplatieve leven zoekt. Hij wordt in zowel de oosterse als westerse kerk geëerd als heilige, met feestdagen op 23 juli en 29 februari.
Bronnen:
– https://nl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Cassianus
https://kloosterbibliotheek.nl/bronteksten/oude-monastica/johannus-cassianus/
**********
christelijkeinformatiebron 