“Ware individualiteit wordt hieraan gemeten: hoe lang of hoe ver iemand het kan uithouden alleen te zijn zonder het begrip van anderen. De persoon die de eenzaamheid kan verdragen, staat mijlenver verwijderd van degene die voortdurend in gezelschap verkeert. Deze mens staat ook ver af van degene die met iedereen goed overweg kan, degene zonder scherpe kanten. God gebruikt zulke mensen nooit. De ware enkeling, ieder die rechtstreeks met God betrokken zal worden, zal de menselijke beet niet kunnen en niet mogen vermijden. De ware enkeling zal grondig verkeerd begrepen worden. God is geen vriend van gezellige menselijke samenkomsten.”
— Søren Kierkegaard, Provocations.
++++
Commentaar:
Deze woorden van Kierkegaard klinken scherp, zelfs provocerend. Toch wil hij niet zeggen dat gemeenschap of vriendschap slecht zijn. Hij waarschuwt voor iets anders: de verleiding om onze identiteit volledig te laten afhangen van de goedkeuring van anderen.
De ware mens, zegt Kierkegaard, leert ooit een weg van innerlijke eenzaamheid bewandelen. Niet een eenzaamheid van bitterheid of afzondering, maar de eenzaamheid waarin men voor God alleen staat. Daar vallen de maskers weg. Daar kan niemand ons volledig begrijpen. Zelfs onze dierbaarste vrienden kunnen slechts een deel van ons hart kennen.
Wie werkelijk naar God groeit, zal soms onbegrepen worden. Dat zien we ook bij Augustinus, Johannes van het Kruis, Theresia van Avila en zoveel mystici. Hun diepste ervaringen konden nauwelijks in woorden worden uitgedrukt. Daarom werden zij soms gewantrouwd, bespot of verkeerd geïnterpreteerd.
Johannes van het Kruis beschrijft deze weg in zijn beroemde Donkere Nacht. De ziel wordt geleid naar een plaats waar menselijke zekerheden verdwijnen. Men kan zich verlaten voelen, maar juist daar werkt God het diepst.
Kierkegaard herinnert ons eraan dat heiligheid niet altijd samenvalt met populariteit. Een mens die alleen wil behagen, verliest gemakkelijk de moed om de waarheid te volgen. Maar een mens die God zoekt, leert soms rustig leven met onbegrip.
Toch is dit geen oproep tot trots of isolement. Het is een uitnodiging tot innerlijke vrijheid. Wie in God rust, hoeft niet voortdurend bevestigd te worden door anderen. Die mens kan liefhebben zonder bezit, dienen zonder applaus en getuigen zonder angst.
++++
Gebed:
Heer,
leer mij de heilige eenzaamheid niet te vrezen,
de stilte waarin Gij tot mijn hart spreekt.
Wanneer ik onbegrepen word,
bewaar mij dan voor bitterheid.
Wanneer anderen mij niet kunnen volgen,
laat mij dan niet oordelen,
maar zachtmoedig blijven.
Geef mij de moed
om mijn identiteit niet te zoeken
in lof, erkenning of menselijke goedkeuring,
maar in Uw liefde alleen.
Zoals Gij uw heiligen hebt geleid
door de nacht van geloof,
zo leid ook mij
door de verborgen paden van het hart.
Laat mij rust vinden in Uw aanwezigheid,
wanneer woorden tekortschieten,
wanneer vrienden mij niet begrijpen,
wanneer de weg eenzaam lijkt.
En laat mij ontdekken
dat geen enkele menselijke verlatenheid
groter is dan Uw nabijheid.
Amen.
**************
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.