Faith, hope and love: Hoe de Theologale deugden beleven…

HOE DE THEOLOGALE DEUGDEN TE BELEVEN

Geloof, Hoop en Liefde

In plaats van Intellect, Geheugen, Wil

Tijdens het rusten in Gods aanwezigheid door ingegeven inkeer.

Inleiding :

In ingegeven inkeer beweegt de ziel weg van het actief gebruik van haar vermogens en leert zij rusten in God door de theologale deugden.

Wij verhouden ons tot God niet door onze natuurlijke krachten, maar door een bovennatuurlijke gave.

INTELLECT → GELOOF

GEHEUGEN → HOOP

WIL → LIEFDE (CARITAS)

1. GELOOF – VOOR HET INTELLECT

In plaats van:

God proberen te begrijpen, geestelijke toestanden analyseren, gevoelens zoeken, visioenen verlangen, zekerheid eisen

Oefen:

blijven in liefdevolle duisternis, eenvoudig geloven.

“God is hier, ook als ik niets voel.”

Geloof is een donkere, naakte gehechtheid aan God zonder begrippen.

“Het geloof is het onmiddellijke middel tot vereniging met God.” – H. Johannes van het Kruis

Innerlijke daad:

• geen nood aan vele woorden

• enkel een vredige instemming: “Ik geloof dat U hier bent.”

Daarna: stoppen en daarin blijven.

Dit is passief, niet geforceerd.

2. HOOP – VOOR HET GEHEUGEN

In plaats van:

vastklampen aan vroegere vertroostingen, geestelijke ervaringen, herinneringen aan zoetheid

Oefen:

het geheugen leegmaken en alleen op God wachten.

Hoop betekent: “Ik verwacht alles van God, niet van geestelijke gevoelens.”

Je laat los:

• vroegere genaden

• geestelijke nostalgie

• verlangen om vroegere zoetheid te herhalen

Je staat in heilige armoede.

Innerlijke daad:

“Ook als alle zoetheid verdwijnt, bent U genoeg.”

Dit is bovennatuurlijke onthechting.

3. LIEFDE (CARITAS) – VOOR DE WIL

In plaats van:

emoties forceren, proberen “liefde te voelen,” verrukking zoeken

Oefen:

eenvoudige liefdevolle overgave van jezelf aan God.

Liefde is hier geen emotie.

Het is stille zelfgave.

Innerlijke daad:

“Ik geef mij aan U.”

Of nog eenvoudiger: stille instemming.

Geen spanning.

Geen emotionele productie.

Alleen overgave.

HOE ZIET DE WERKELIJKE GEBEDSPRAKTIJK ERUIT?

ga de stilte binnen

1.verzamel jezelf zachtjes naar binnen

2. bemerk Gods verborgen aanwezigheid

3.maak één eenvoudige geloofsdaad

4.blijf in stille hoop

5.rust in liefdevolle overgave

Daarna:

niets meer doen.

Dit is het begin van passieve contemplatie.

BELANGRIJKE WAARSCHUWING

Probeer ingegeven inkeer NIET zelf te produceren.

Je kunt het niet maken.

Je kunt je alleen disponeren door:

• onthechting

• nederigheid

• overgave

God schenkt de inkeer.

Jouw werk is instemming.

EEN ZEER KORTE PRAKTISCHE FORMULE

Wanneer je rust in God:

GELOOF: “Ik geloof dat U hier bent.”

Daarna: STILTE.

HOOP: “Ik wacht alleen op U.”

Daarna: GOD WERKT.

LIEFDE: “Ik geef mij aan U.”

HET DIEPSTE GEHEIM

Uiteindelijk worden zelfs deze daden te veel.

Dan blijft alleen liefdevolle aandacht.

Geen woorden. Geen inspanning. Alleen gedragen worden.

Dit is dichter bij vereniging.

Zoals de heilige Teresa zou zeggen:

Niets doen, maar veel liefhebben.

Slottekst

In geloof, hoop en liefde, rust in de levende God.

Hij is genoeg.

“Mijn verlangen is God te zien.” – H. Teresa van Ávila

Soli Deo Gloria

++++

COMMENTAAR (Contemplatieve duiding):

Deze tekst is een zachte wegwijzer naar het hart van de christelijke mystiek: het loslaten van de natuurlijke vermogens om te rusten in de theologale deugden. Wat hier beschreven wordt, is precies wat Teresa en Johannes bedoelen wanneer zij spreken over het binnengaan van het innerlijk kasteel of de nacht van de zintuigen: een overstap van doen naar ontvangen, van inspanning naar overgave.

1. Geloof – de donkere poort

Het geloof wordt hier voorgesteld als een “liefdevolle duisternis”. Dat is een prachtige uitdrukking: het is geen koude leegte, maar een warme, stille ruimte waarin God aanwezig is zonder dat wij Hem kunnen vatten. Het intellect wordt niet vernietigd, maar tot rust gebracht. Het mag ophouden te zoeken, omdat het gevonden is.

2. Hoop – de heilige armoede van het geheugen

Hoop is hier niet optimisme, maar een radicaal vertrouwen dat God genoeg is, zelfs wanneer alle vroegere zoetheid verdwenen is. Het geheugen wordt gezuiverd van nostalgie. Dit is een diepe les: God is niet te vinden in het verleden, maar in het levende nu.

3. Liefde – de stille overgave van de wil

Liefde is geen emotie maar een daad van zelfgave. De wil wordt niet aangespoord tot vurigheid, maar tot stille instemming. Dit is de liefde die Johannes van het Kruis bedoelt wanneer hij zegt dat “de minste daad van zuivere liefde meer waard is dan alle werken samen”.

De weg naar passieve contemplatie

De tekst beschrijft een eenvoudige, bijna monastieke weg: stilte, innerlijke verzameling, een enkele geloofsdaad, hoopvolle rust, liefdevolle overgave. Daarna niets meer. Dit “niets” is in de mystiek altijd het teken dat God begint te werken.

Het diepste geheim

Wanneer zelfs de daden wegvallen, blijft alleen aandacht. Dit is de “liefdevolle aandacht” van Teresa, de “geheime kus” van Johannes, de stille ruimte waarin God en ziel elkaar ontmoeten zonder woorden.

++++

 GEBED (in zachte, poëtische toon)

Heer,

breng mijn intellect tot rust

in het stille geloof

dat U hier bent,

ook wanneer mijn hart niets voelt.

Zuiver mijn geheugen

van alles wat mij vasthoudt

aan vroegere zoetheid.

Laat mij wachten op U alleen,

in heilige armoede.

Neem mijn wil,

niet in vurige emoties,

maar in stille overgave.

Ik geef mij aan U,

zoals ik ben,

zonder inspanning,

zonder woorden.

Laat mijn ziel rusten

in Uw verborgen aanwezigheid.

Laat mijn aandacht eenvoudig worden,

liefdevol,

open.

En wanneer alle daden verstillen,

houd mij dan vast

in Uw stille liefde,

waar U genoeg bent.

Amen.

**********************