Isaak de Syriër: Deze woorden van Isaac de Syriër behoren tot de meest tedere en tegelijk meest radicale uitspraken uit de oosterse monastieke traditie…..

Laat jezelf vervolgen maar vervolg anderen niet; laat jezelf kruisigen maar kruisig anderen niet; laat jezelf beledigen maar beledig anderen niet; laat jezelf belasteren maar belaster anderen niet. Verheug je met wie zich verheugen en ween met wie wenen. Dit is het teken van zuiverheid.

Lijd met de zieken. Wees bedroefd met de zondaars. Jubel met hen die zich bekeren.

Wees ieders vriend, maar blijf in je geest alleen. Spreid je mantel uit over ieder die in zonde valt en bescherm hem. En als je zijn fout niet op jezelf kunt nemen en de straf in zijn plaats kunt dragen, vernietig dan in elk geval zijn karakter niet. 

— Isaac de Syriër

++++

 Commentaar:

Deze woorden van Isaac de Syriër behoren tot de meest tedere en tegelijk meest radicale uitspraken uit de oosterse monastieke traditie. Ze schetsen een spiritualiteit die niet draait om ascetische prestaties, maar om onvoorwaardelijke mildheid.

1. Niet terugslaan, maar dragen

Isaac keert alle instincten van het gekwetste ego om: vervolgd worden zonder terug te vervolgen, beledigd worden zonder terug te beledigen, belasterd worden zonder terug te belasteren. Dit is geen zwakte, maar een diepe innerlijke vrijheid. Het ego dat niet hoeft te reageren, is een ego dat niet meer gevangen zit in angst.

2. De vreugde en het lijden van de ander opnemen

“Verheug je met wie zich verheugen en ween met wie wenen.” Dit is de mystiek van de compassio: het hart dat zich laat raken door de ander, zonder oordeel, zonder afstand. Zuiverheid is hier geen morele perfectie, maar doorlaatbaarheid: een hart dat niet verhardt.

3. De zondaar beschermen, niet ontmaskeren

Isaac vraagt iets dat haaks staat op onze moderne neiging tot publieke ontmaskering: Spreid je mantel uit over wie valt. Bescherm zijn waardigheid. En als je zijn fout niet kunt dragen, vernietig dan tenminste zijn karakter niet.

Dit is een oproep tot barmhartige discretie: de zonde benoemen zonder de mens te breken.

4. Vriend van allen, maar innerlijk alleen

Dit is een paradoxale monastieke wijsheid: uiterlijke openheid, innerlijke stilte.

Het hart dat iedereen ontvangt, maar nergens bezit of afhankelijkheid zoekt.

++++

 Gebed:

Heer,

geef mij een hart dat niet terug slaat,

dat niet antwoordt met dezelfde hardheid

waarmee het wordt geraakt.

Leer mij de vreugde van anderen te delen

zonder jaloezie,

en hun verdriet te dragen

zonder angst.

Maak mijn geest zacht,

zodat ik de zondaar kan beschermen

zonder hem te veroordelen,

en zijn waardigheid kan bewaren

zoals Gij de mijne bewaart.

Spreid Uw mantel over mij,

zoals ik mijn mantel wil spreiden

over wie valt.

Laat mij vriend zijn van allen,

maar in mijn diepste stilte

alleen bij U rusten.

Amen.

***************