Augustinus: UW WIL GESCHIEDE IN DE HEMEL EN OP DE AARDE — Wij bidden voor de redding van de ongeredden….

TOPISCHE STUDIE: UW WIL GESCHIEDE IN DE HEMEL EN OP DE AARDE — Wij bidden voor de redding van de ongeredden

Uw wil geschiede in de hemel en op de aarde; of, zoals het in vele codices wordt gelezen en vaker door bidders wordt gebruikt: Zoals in de hemel, zo ook op de aarde. Velen begrijpen dit als: Zoals de heilige engelen, zo mogen ook wij uw wil doen.

Die leraar en martelaar wil echter dat hemel en aarde worden verstaan als geest en vlees, en zegt dat wij bidden dat wij de wil van God mogen doen in de volledige overeenstemming van beide. Hij zag in deze woorden ook een andere betekenis, passend bij het gezondste geloof, waarvan ik hierboven reeds gesproken heb: namelijk dat voor ongelovigen, die nog aarde zijn en in hun eerste geboorte slechts de aardse mens dragen, gelovigen worden verstaan te bidden — zij die, bekleed met de hemelse mens, niet onredelijk met de naam hemel worden aangeduid.

Daar toont hij duidelijk dat ook het begin van het geloof Gods gave is, aangezien de heilige Kerk niet alleen bidt voor gelovigen, dat het geloof in hen mag toenemen of blijven, maar bovendien voor ongelovigen, dat zij mogen beginnen te hebben wat zij nog geheel niet hebben gehad, en waartegen zij bovendien vijandige gevoelens koesterden.

St. Augustinus, Verhandeling over de gave van Volharding, 428 n.Chr.

++++

 Commentaar:

Augustinus leest de bede “Uw wil geschiede” niet moralistisch, maar mystiek en existentieel. Hij ziet twee lagen:

1. Hemel en aarde als geest en vlees

De mens is niet enkel geest, niet enkel lichaam. In het gebed vragen wij dat beide — het hogere en het lagere, het subtiele en het aardse — samen één beweging maken naar God.Dit is een gebed om integratie, om heelheid. Niet dat de geest vlucht uit het lichaam, maar dat het lichaam wordt opgenomen in de gehoorzaamheid van de geest.

2. Hemel en aarde als gelovigen en ongelovigen

Augustinus durft het gebed universeel te lezen: De gelovigen (hemel) bidden voor de ongelovigen (aarde), opdat ook zij worden aangeraakt door het hemelse leven.

Hier klinkt een diepe overtuiging: geloof begint niet bij de mens, maar bij God. De mens kan zich openen, maar het licht komt van boven.

3. De Kerk bidt voor hen die nog weerstand bieden

Dit is een tedere en tegelijk scherpe observatie: De Kerk bidt zelfs voor hen die het geloof bestrijden. Niet omdat zij beter zijn, maar omdat zij weten dat genade voorafgaat aan elke menselijke beweging.

4. De wil van God is altijd een beweging naar redding

In deze lezing wordt het gebed een missionaire ademhaling: De hemel daalt neer in de aarde, de aarde wordt opgenomen in de hemel, en de mens wordt geheeld in de eenheid van geest en vlees.

++++

Gebed:

Heer,

Gij die uw wil volmaakt volbrengt in de hemelse wereld,

laat uw licht ook neerdalen in onze aardse harten.

Breng geest en lichaam in zachte harmonie,

dat wij u dienen met heel ons bestaan,

zonder verdeeldheid, zonder angst.

Wij bidden voor allen die u nog niet kennen,

voor wie zoeken, twijfelen, zich verzetten,

voor wie het hemelse woord nog vreemd klinkt.

Raak hen met het begin van geloof,

met dat stille zaad dat Gij alleen kunt planten.

Maak ons tot hemel voor wie nog aarde zijn,

tot dragers van uw zachtmoedige aanwezigheid.

En laat uw wil geschieden —

in ons, door ons, en ondanks ons —

tot lof van uw Naam.

Amen.

****************