Spotlight op Irenaeus – Verlaat de door de apostelen bewaarde geloofstraditie niet
Maar opnieuw, wanneer wij hen verwijzen naar die traditie die haar oorsprong vindt bij de apostelen, en die bewaard wordt door de opvolging van presbyters in de Kerken, verwerpen zij de traditie. Zij zeggen dat zijzelf wijzer zijn, niet alleen dan de presbyters, maar zelfs dan de apostelen, omdat zij de onvervalste waarheid zouden hebben ontdekt. Want zij beweren dat de apostelen de zaken van de wet vermengd hebben met de woorden van de Heiland; en dat niet alleen de apostelen, maar zelfs de Heer Zelf soms sprak vanuit de Demiurg, dan weer vanuit de tussenruimte, en vervolgens vanuit de Pleroma. Maar zijzelf, zo zeggen ze, bezitten onbetwijfelbaar, onbevlekt en zuiver de kennis van het verborgen mysterie. Dit betekent in feite dat zij hun Schepper op de meest schaamteloze wijze lasteren! Het komt er dus op neer dat deze mensen nu noch de Schrift, noch de traditie aanvaarden.
Irenaeus, Tegen de Ketterijen, Boek 3, Hoofdstuk II (ca. 180 n.Chr.)
++++
Commentaar – De zachte kracht van apostolische nuchterheid
Irenaeus spreekt hier met een opmerkelijke helderheid. Hij staat midden in een wereld waar allerlei groepen claimen “hogere kennis” te bezitten—gnostische stromingen die zich verheven voelen boven de eenvoudige, doorleefde geloofstraditie van de Kerk.
Wat Irenaeus verdedigt is niet een star systeem, maar een levende overlevering: het geloof dat door de apostelen werd doorgegeven, bewaard in de gemeenschap, gedragen door mensen die hun leven hebben gewijd aan Christus.
De kern van zijn kritiek is verrassend actueel:
sommige mensen wantrouwen elke vorm van traditie; anderen verheffen hun eigen inzichten boven de Schrift; weer anderen maken Christus tot een soort esoterische leraar die alleen door ingewijden begrepen kan worden.
Irenaeus zegt: nee.
De waarheid van het evangelie is niet verborgen, niet voorbehouden aan een elite, niet afhankelijk van geheime kennis. Zij is openbaar, eenvoudig, belichaamd in de Kerk, en geworteld in de apostelen.
Zijn woorden zijn een uitnodiging tot nederigheid: om niet te denken dat wij slimmer zijn dan de generaties vóór ons; om te vertrouwen dat de Geest werkt in de gemeenschap; om te erkennen dat Christus geen dubbelzinnige, gnostische figuur is, maar de vleesgeworden Heer die spreekt vanuit één en dezelfde liefdevolle Vader.
++++
Gebed – Om trouw te blijven aan het eenvoudige licht
Heer Jezus Christus,
Gij die het Woord zijt dat helder spreekt,
zonder verborgen agenda, zonder dubbele bodem,
open ons hart voor de eenvoud van uw waarheid.
Bewaar ons voor hoogmoed,
voor het verlangen naar bijzondere kennis,
voor de neiging onszelf boven anderen te verheffen.
Leer ons te rusten in het geloof
dat door de apostelen werd doorgegeven,
dat leeft in uw Kerk,
dat ons draagt wanneer wij twijfelen.
Laat uw Geest ons leiden
naar een nederige, heldere, liefdevolle trouw
aan U, onze Heer en Schepper.
Amen.
***************
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.