Het is waar: de vrijheid van mijn wil is iets groots. Maar deze vrijheid is geen absolute zelfgenoegzaamheid. Als de essentie van vrijheid slechts zou bestaan in het maken van keuzes, dan zou het louter feit dat ik keuzes maak mijn vrijheid volmaakt maken. … Ik ontdek echter niet in mijzelf de kracht om gelukkig te zijn enkel door te doen wat ik zelf wil. Integendeel: als ik niets doe behalve wat mijn eigen grillen mij ingeven, zal ik bijna altijd ongelukkig zijn. … Mijn vrije wil bevestigt en vervolmaakt zijn eigen autonomie juist door zijn handelen vrijelijk af te stemmen op de wil van een ander. Er is iets in de aard van mijn vrijheid dat mij ertoe neigt lief te hebben, goed te doen, mij te wijden aan anderen. Ik heb een instinct dat mij zegt dat ik minder vrij ben wanneer ik alleen voor mijzelf leef. … Er is slechts één wil in wiens dienst ik volmaaktheid en vrijheid kan vinden. Mijn vrijheid blindelings geven aan een wezen dat mijn gelijke of mijn mindere is, betekent dat ik mijzelf verneder en mijn vrijheid wegwerp. Ik kan alleen vrij zijn door de wil van God te dienen. Als ik in feite andere mensen gehoorzaam en hen dien, dan doe ik dat niet enkel omwille van hén, maar omdat hun wil het sacrament is van de wil van God. Gehoorzaamheid aan mensen heeft geen betekenis tenzij zij allereerst gehoorzaamheid aan God is.
— Thomas Merton
++++
Commentaar (meditatief en theologisch):
Thomas Merton legt hier een paradox bloot die elke serieuze spirituele zoeker vroeg of laat ontdekt:
Vrijheid is niet hetzelfde als doen wat je wilt.
De moderne mens denkt vaak dat vrijheid bestaat uit onbeperkte keuze, autonomie, zelfbeschikking. Maar Merton kijkt dieper:
keuze zonder richting maakt ons niet vrij, maar leeg.
Wanneer ik alleen mijn eigen grillen volg, word ik niet meer mens, maar minder.
Want de mens is geschapen voor liefde, en liefde is altijd gericht op de ander.
Daarom zegt Merton:
Vrijheid wordt pas echt wanneer zij gegeven wordt.
Autonomie wordt pas volwassen wanneer zij verbonden wordt.
De wil wordt pas waarachtig wanneer zij afgestemd wordt op een hogere wil.
En die hogere wil is niet die van een mens, want dat zou onze waardigheid aantasten.
Het is de wil van God — de bron van liefde, waarheid en goedheid.
Gehoorzaamheid is in deze visie geen onderwerping, maar een mystieke afstemming:
een innerlijke harmonie tussen mijn diepste verlangen en Gods liefdevolle bedoeling.
Wanneer ik een ander dien, zegt Merton, dan is dat zinvol omdat die dienst een sacrament is:
een zichtbare vorm van mijn gehoorzaamheid aan God.
Zo wordt vrijheid niet kleiner, maar juist vervuld.
++++
Gebed:
Heer,
Gij die mij geschapen hebt met een vrije wil,
leer mij de ware vrijheid te vinden
niet in het najagen van mijn eigen grillen,
maar in het afstemmen van mijn hart op Uw liefde.
Bevrijd mij van de illusie
dat ik mijzelf kan vervullen door mijzelf te volgen.
Open mijn ogen voor de vreugde
van het leven voor U en voor de ander.
Laat mijn keuzes geworteld zijn in Uw wijsheid,
mijn daden in Uw goedheid,
mijn vrijheid in Uw waarheid.
Maak mijn gehoorzaamheid licht,
mijn dienstbaarheid vreugdevol,
en mijn hart ontvankelijk voor Uw wil,
opdat ik in U de volheid van mijn vrijheid vind.
Amen.
********************
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.