Bestijging van de berg Carmel: De ziel die niets wil bezitten, wordt ontvankelijk voor het alles van God….

“Streef er altijd naar:

niet naar wat het gemakkelijkst is, maar naar wat het moeilijkst is;niet naar wat het smakelijkst is, maar naar wat het meest smaakloos is;niet naar wat het meest behaagt, maar naar wat het minst genoegen geeft;niet naar wat rust geeft, maar naar wat inspanning vraagt; niet naar wat troost biedt, maar eerder naar wat ontroost;

niet naar het meeste, maar naar het minste; niet naar wat hoog en kostbaar is, maar naar wat laag en veracht is; niet naar iets willen hebben, maar naar niets willen; niet naar het zoeken van het beste in tijdelijke dingen, maar naar het slechtste, en verlang ernaar om in alle naaktheid, leegte en armoede binnen te gaan om Christus,van alles wat er in de wereld is.”

— Johannes van het Kruis, Bestijging van de Berg Karmel

++++

Commentaar:

Deze beroemde passage uit Subida del Monte Carmelo is een van de meest radicale samenvattingen van de weg van ontlediging (desasimiento) bij Johannes van het Kruis.

Het is geen ascetisch programma om het lijden op te zoeken, maar een innerlijke omkering van voorkeuren. Johannes nodigt de ziel uit om zich los te maken van de spontane neiging naar gemak, troost, erkenning en bezit — niet omdat deze dingen slecht zijn, maar omdat ze de ziel kunnen binden en verhinderen dat zij vrij wordt voor God.

Drie kernbewegingen in deze tekst

1.Van instinct naar vrijheid

De mens kiest spontaan voor het aangename. Johannes zegt: kies bewust voor het niet-aangename wanneer dat je innerlijke vrijheid vergroot.

2.Van bezit naar leegte

De ziel die niets wil bezitten, wordt ontvankelijk voor het alles van God. De leegte is geen verlies, maar een ruimte.

3.Van eigenliefde naar Christusliefde

De weg van Christus is de weg van nederigheid, eenvoud en verborgenheid. Door het minste te kiezen, wordt de ziel gelijkvormig aan Hem.

De paradox van de Karmel

Johannes leert dat de weg naar de hoogste vereniging met God niet loopt via grote ervaringen, maar via het kleine, het stille, het onopvallende.

Het is een weg van ontwennen — niet om te verarmen, maar om te worden gevuld met het onzegbare.

++++

Gebed: