Het wonder van Kiev

De staat en de Kerken van Oekraïne hebben van 24 tot 28 juli bij de rivier de Dnjepr in Kiev de 1020e verjaardag gevierd van de zogenaamde ‘doop van Rusland’. Een feest dat tot onvoorziene gevolgen heeft geleid. Het begon ermee dat president Victor Joesjenko met dit jubileum zijn voornemen verder gestalte wilde geven in zijn land een eigen, van Moskou onafhankelijke, orthodoxe Kerk te stichten. Dat zou op grote weerstand van patriarch Alexi II van Moskou stuiten, was de verwachting. Temeer omdat de Oekraïense president ook zijn rivaal uit Constantinopel naar Kiev haalde, patriarch Bartholomeus I.

Na enkele heftige strijdgesprekken vonden die twee elkaar echter in een gezamenlijke visie op de orthodoxe Kerken in Oekraïne . In Moskou was in 1988 al gevierd dat 1000 jaar daarvoor in Kiev het groot-Russische christelijk nationalisme ontstond. Oekraïense emigranten in Europa en de VS hadden er toen al fijntjes aan herinnerd dat het bij de ‘doop van Rusland’ niet ging om het huidige land met die naam, maar om de kiem van dat land in Kiev aan de Dnjepr.  Met andere woorden: Oekraïne was daar gedoopt.

Bij de grote plechtige Eucharistieviering op zondag celebreerden de twee patriarchen zeer onverwacht samen. In de homilies van de beide kerkleiders klonken de bekende  tegenstellingen door. Bartholomeus had het over Constantinopel als de moederkerk van Oekraïne, die haar wens van onafhankelijkheid van Moskou zou verwezenlijken zo gauw de zelfbenoemde patriarch van Kiev en de autocephale (onafhankelijke) orthodoxen het daarover eens waren.

Alexi benadrukte de ondeelbaarheid van het heilige Rusland, waarvan het centrum zich van Kiev naar Moskou verplaatst had en waarin Constantinopel zich niet moest mengen. Toen in het beroemde grotklooster van Kiev de debatten tussen de patriarchen verder gingen, werd een gezamenlijk oplossing gevonden. Net als in Finland zullen de Oekraïense orthodoxen kunnen kiezen of ze bij Moskou willen blijven of onder Constantinopel een eigen Kerk willen stichten.

bron: KN