Fyodor Dostoevsky: De man die tegen zichzelf liegt kan gemakkelijker beledigd worden dan wie dan ook……

“De man die tegen zichzelf liegt kan gemakkelijker beledigd worden dan wie dan ook. Je weet dat het soms heel aangenaam is om beledigd te worden, nietwaar? Een man kan weten dat niemand hem beledigd heeft, maar dat hij de belediging voor zichzelf heeft uitgevonden, heeft gelogen en overdreven om het schilderachtig te maken, heeft een woord opgepikt en van een mug een olifant gemaakt – hij weet dat zelf, maar toch zal hij de eerste zijn die beledigd wordt, en zal zich koesteren in zijn wrok totdat hij er groot genoegen in schept.” 

— Fyodor Dostoevski –

Fjodor Dostojevski (2015). “De gebroeders Karamazov”, p. 67, First Avenue Editions

+++++++++++++

Wat hij hier beschrijft, is hoe een mens zichzelf voor de gek kan houden om zich beledigd te voelen, zelfs als er in werkelijkheid geen belediging is. Hij zegt dat mensen soms graag slachtoffer zijn, omdat het hen een bepaald gevoel van belang of rechtvaardiging geeft. Het gevoel gekwetst te zijn kan troostend of zelfs verslavend zijn. In plaats van de waarheid onder ogen te zien — dat niemand hem iets heeft aangedaan — verzint iemand in zijn hoofd een verhaal waarin hij onrecht is aangedaan, vergroot dat uit, en koestert vervolgens de wrok die daaruit voortkomt.

Het is een scherpe kritiek op zelfbedrog en slachtofferschap, en hoe mensen dat kunnen gebruiken om zichzelf belangrijk te maken of hun emoties te rechtvaardigen, zelfs als het ten koste gaat van hun eigen welzijn.

Dostojevski begreep maar al te goed hoe complex en tegenstrijdig het menselijk bewustzijn kan zijn. Wil je dat ik het ook verbind met hoe dit thema vandaag nog steeds speelt in onze samenleving?

——————-

Auteur: Krisbiesbroeck

Christiaan Biesbroeck Licentiaat Theologie/filosofie

Plaats een reactie