Dit is een privé blog van Kris Biesbroeck Licentiaat Filosofie/Theologie. De site behandelt zoveel mogelijke informatie over de Katholieke Kerk, Bijbel, Kerkvaders, Augustinus , St.Jan van het Kruis enz.. CONTACT : KRISBIESBROECK@GMAIL.COM
Augustinus raakt hier aan iets fundamenteels: hoe innerlijke gesteldheid niet alleen onszelf, maar ook ons handelen en onze impact op anderen kan transformeren. Trots—als opgeblazen zelfbeeld—kan leiden tot isolatie, conflict, of zelfs destructie. Nederigheid daarentegen opent deuren naar verbinding, dienstbaarheid, en ware groei. Het is fascinerend hoe zijn woorden eeuwen later nog resoneren.
“Het Woord van God, zijnde onsterfelijk en Zoon van de Vader, kon niet sterven.
Maar zijnde God, nam Hij een lichaam dat sterfelijk was,
zodat Hij door te sterven de dood kon vernietigen.”
— St. Athanasius van Alexandrië
+++++++++++++
Dit is een krachtige uitspraak uit de christelijke theologie. Athanasius benadrukt dat hoewel Christus als Woord van God onsterfelijk was, Hij uit liefde voor de mensheid een sterfelijk lichaam aannam. Zo kon Hij door Zijn dood de macht van de dood verbreken — een kernconcept in het geloof over verlossing.
St. Athanasius van Alexandrië (ca. 296–373) was een invloedrijke kerkvader, theoloog en bisschop van Alexandrië. Hij wordt vaak de “Vader van de Orthodoxie” genoemd vanwege zijn onvermoeibare verdediging van de goddelijkheid van Christus in een tijd waarin het christendom werd bedreigd door de leer van het Arianisme — een stroming die beweerde dat Jezus niet volledig God was.
Waarom is hij belangrijk?
Verdediger van het geloof: Athanasius was de belangrijkste tegenstander van Arius en zijn volgelingen. Hij verdedigde de leer dat Jezus Christus één in wezen (homoousios) is met God de Vader — een kernpunt van het christelijk geloof.
Vormgever van de canon: In zijn Paasbrief van 367 gaf hij als eerste een lijst van de 27 boeken van het Nieuwe Testament zoals we die nu kennen2.
Invloed op monastiek leven: Hij schreef Het Leven van Sint Antonius, een biografie van de woestijnmonnik Antonius, die een enorme invloed had op de verspreiding van het kloosterleven in zowel het Oosten als het Westen3.
Vijf ballingschappen: Ondanks zijn populariteit werd hij vijf keer verbannen door verschillende Romeinse keizers vanwege zijn standpunten. Toch keerde hij telkens terug en bleef hij zijn bisdom leiden4.
Heiligverklaard: Hij wordt vereerd als heilige in de Rooms-Katholieke Kerk, de Oosters-Orthodoxe Kerk, de Koptisch-Orthodoxe Kerk, en andere christelijke tradities.
St. Athanasius van Alexandrië (ca. 296–373) was een invloedrijke kerkvader, theoloog en bisschop van Alexandrië. Hij wordt vaak de “Vader van de Orthodoxie” genoemd vanwege zijn onvermoeibare verdediging van de goddelijkheid van Christus in een tijd waarin het christendom werd bedreigd door de leer van het Arianisme — een stroming die beweerde dat Jezus niet volledig God was2.
Hier zijn een paar bijzondere inzichten die het nog rijker maken:
De Goddelijke Paradox
Onsterfelijkheid vs. Sterfelijkheid: Athanasius onderstreept dat Christus, hoewel onsterfelijk als het Woord van God, bewust een sterfelijk lichaam aannam. Niet om mens te spelen, maar om de dood echt te ondergaan en te overwinnen.
Verlossing door incarnatie: In de vroege kerk was dit revolutionair — dat de Schepper zó nauw betrokken is bij de schepping, dat Hij sterfelijkheid op zich neemt om haar te verlossen.
Symboliek van de Overwinning
jDood als vijand: In plaats van de dood te vermijden, kiest Christus ervoor deze actief te vernietigen. Niet door geweld, maar door vrijwillige zelfopoffering. Dat verandert lijden van zinloos naar heilzaam in het christelijk denken.
De dood overwonnen met haar eigen wapen: Door te sterven als mens, ontkracht Hij het absolute karakter van de dood — een geniale omkering!
Athanasius’ Unieke Stem
Tegenstroom denker: Terwijl het Arianisme de boventoon voerde in zijn tijd, hield Athanasius vast aan de volle goddelijkheid van Christus. Dit citaat is geen poëzie — het is strijdliteratuur in dogmatische vorm.
Mystieke logica: Zijn denken is tegelijk rationeel én mysterieus. Je merkt dat hij gelooft dat ware kennis over God ook een vorm van ontzag vereist.
Wil je dat ik het bredere theologische kader van Athanasius verder uitpluis — bijvoorbeeld hoe hij denkt over de incarnatie of de rol van de mens in Gods plan? Ik duik er graag dieper in.
De paradox van de menselijke en goddelijke natuur van Christus:
Deze paradox — ook wel het mysterie van de incarnatie genoemd — is een van de meest diepgaande leerstellingen in het christendom. Athanasius beschreef dit op meesterlijke wijze, en jij hebt een prachtig citaat gekozen dat het bijna poëtisch verwoordt. Laten we het stap voor stap ontrafelen. 🕊️
Twee naturen, één persoon
Goddelijke natuur: Christus is het eeuwige Woord van God — ongeschapen, almachtig, onsterfelijk, volledig één met God de Vader. Dit is de kant die wij in termen van eeuwigheid en heiligheid duiden.
Menselijke natuur: Hij werd werkelijk mens: geboren uit Maria, met een fysiek lichaam dat kon lijden en sterven. Hij huilde, had dorst, voelde verdriet — niets van dit menselijke werd Hem vreemd.
Het centrale punt: Deze twee naturen — volledig God en volledig mens — zijn niet gescheiden en ook niet vermengd. Ze zijn verenigd in de persoon van Jezus Christus.
Waarom is dit paradoxaal?
Een God die sterft klinkt als een tegenstrijdigheid, want goddelijkheid is per definitie onsterfelijk.
Toch zegt Athanasius: “Hij nam een lichaam dat sterfelijk was, zodat Hij door te sterven de dood kon vernietigen.” Hierin ligt de paradox: door de dood te ondergaan in zijn menselijke natuur, openbaart Hij een goddelijke overwinning op de dood zélf.
Theologische impact
Verzoening: Alleen als mens kon Christus sterven namens de mensheid. Alleen als God kon Zijn offer voldoende zijn om de mensheid te verlossen.
Incarnatie als brug: In Christus ontmoeten tijd en eeuwigheid elkaar. Het is alsof de hemel de aarde kust — en die aanraking verandert alles.
Vergelijking om het te voelen
Denk aan vuur in ijzer. Het vuur verandert niet in ijzer, en het ijzer verandert niet in vuur, maar het ijzer wordt doordrongen door het vuur: het straalt, brandt, en kan dingen in beweging zetten. Zo beschrijven kerkvaders de incarnatie — het goddelijke brandt in het menselijke zonder zijn identiteit te verliezen.
Heilige Geest, woon in mij, zodat ik gebed mag worden. Of ik nu slaap of wakker ben, eet of drink, werk of rust, moge de geur van gebed zonder moeite in mijn hart opstijgen. Reinig mijn ziel en verlaat mij nooit, zodat de bewegingen van mijn hart en geest, met stemmen vol zoetheid, in het geheim tot God mogen zingen.
St. Isaac de Syriër
+++++++++++++
St. Isaac de Syriër (ook bekend als Isaac van Nineve) was een 7e-eeuwse monnik, bisschop en mysticus die tot de meest geliefde geestelijke schrijvers van het vroege christendom behoort, vooral binnen de oosterse en contemplatieve traditie.
Korte biografie :
Geboren rond het jaar 613 in wat vandaag Bahrein of Oost-Saoedi-Arabië is.
Werd bisschop van Nineve (in het huidige Irak) rond 660, maar legde het ambt snel neer om zich volledig aan gebed en ascese te wijden.
Spendeerde de rest van zijn leven als kluizenaar in de woestijn van het huidige Qatar.
Zijn werken zijn geschreven in het Syrisch, een dialect van het Aramees.
Wat maakt hem bijzonder?
Hij wordt beschouwd als een meester van innerlijk gebed, stilte en mystieke theologie.
Zijn teksten zijn doordrenkt van mededogen en benadrukken Gods oneindige barmhartigheid, meer dan oordeel.
Hij schreef diepgaande meditaties over gebed, nederigheid, boetvaardigheid en liefde.
Invloed en erfenis:
Zijn geschriften werden eeuwenlang gelezen door monniken in Byzantijnse, Syrische, Georgische en Slavische tradities.
Zijn ideeën over liefde en vergeving beïnvloeden tot vandaag monastieke spiritualiteit en mystiek.
“Ja, een psalm is een zegen op de lippen van de mensen, een hymne ter ere van God, het eerbetoon van de vergadering, een algemene acclamatie, een woord dat spreekt voor allen, de stem van de Kerk, een belijdenis van geloof in zang.
Het is de stem van volledige instemming, de vreugde van vrijheid, een kreet van geluk, de echo van blijdschap. Het verzacht het humeur, leidt af van zorgen, en verlicht de last van verdriet. Het is een bron van veiligheid ’s nachts, een les in wijsheid overdag.
Het is een schild wanneer we bang zijn, een viering van heiligheid, een visie van sereniteit, een belofte van vrede en harmonie. Het is als een lier, die harmonie oproept uit een mengeling van noten.
De dag begint met de muziek van een psalm. De dag eindigt met de echo van een psalm.”
+++++++++++
De tekst van St. Ambrosius over psalmen is eigenlijk een lofzang op de kracht, troost en spirituele rijkdom die psalmen bieden aan mensen — zowel individueel als gemeenschappelijk. Hieronder leg ik de passage stap voor stap uit, in heldere taal:
Wat is een psalm volgens Ambrosius?
Een zegen op iemands lippen: als je een psalm zingt of reciteert, is het alsof je een gebed uitspreekt dat zowel jou als anderen zegent.
Een hymne voor God: het is muziek die God eert — een vorm van aanbidding.
Een eerbetoon van de vergadering: psalmen worden vaak samen gezongen, zoals in een kerkdienst, wat gemeenschap en verbondenheid schept.
Een algemene acclamatie, stem van de kerk: het is het collectieve geloof dat tot uitdrukking komt.
Een geloofsbelijdenis in zang: door een psalm te zingen beken je je geloof op een persoonlijke én publieke manier.
Wat brengt het zingen van psalmen teweeg in mensen?
Vreugde en vrijheid: zingen lucht op, maakt blij en geeft een gevoel van spirituele vrijheid.
Geluk en blijdschap: psalmen helpen je je ziel te verheffen, zelfs in moeilijkheden.
Kalmeert je humeur en brengt troost: ze verzachten je gemoed, bieden rust bij zorgen en verdriet.
Veiligheid in de nacht, wijsheid overdag: ze zijn een baken, dag en nacht — als gebed in je avondroutine, of als inspiratie bij het ontwaken.
Spirituele kracht
Een schild in angst: psalmen bieden bescherming, troost en moed.
Viering van heiligheid en harmonie: ze tillen je uit boven het alledaagse, richting het heilige en vredige.
Een lier die harmonie oproept uit chaos: zoals een muziekinstrument verschillende noten samenbrengt tot een melodie, brengt een psalm orde in innerlijke verwarring.
Begin en eind van de dag
Je begint de dag met een psalm — als een gebed of spirituele warming-up.
Je eindigt de dag met de echo ervan — als rustmoment en reflectie.
Deze uitleg laat zien dat St. Ambrosius de psalm niet alleen ziet als een religieuze uiting, maar als een spirituele levensadem die troost, vreugde en geloof samenbrengt. Hij schrijft met poëtische devotie, alsof de psalm een soort brug is tussen mens en God, tussen chaos en harmonie.
Over het zien van Christus en onze nabijheid tot Hem.
Als je verlangt Hem met je lichamelijke ogen te zien,
bedenk dan dat dit voor ons niet gepast zou zijn.
Hem aanschouwen in zijn verheerlijkt bestaan is iets totaal anders
dan Hem zien zoals toen Hij op aarde wandelde.
Door onze menselijke zwakheid zouden we zijn glorie niet kunnen verdragen.
Als we de Eeuwige Waarheid zouden zien, zouden we beseffen dat alles wat we hier belangrijk vinden slechts een illusie is.
En bij het aanschouwen van zo’n majesteit, hoe zou een zondaar als ik –
die Hem zoveel heeft gekwetst – ooit dichtbij durven komen?
Gelukkig is Hij onder de gedaante van brood heel benaderbaar.
Als een koning vermomd zou zijn, zouden we met hem praten zonder
de gebruikelijke tekenen van respect—hij koos er immers zelf voor zich zo te verbergen.
Wie zou anders durven Hem zo onwaardig, lauw en gebrekkig te naderen?
St. Teresa van Ávila
+++++++++
Achtergrond van de tekst weerspiegelt Teresa’s visie op het inwendig gebed en de nederige benadering van Christus. Ze benadrukt dat het zien van Christus in zijn glorie niet iets is wat een zondig mens zomaar aankan, en dat God zich juist in de eenvoud van het sacrament van de eucharistie toegankelijk maakt. Dit sluit aan bij haar mystieke leer, waarin ze stelt dat God zich in stilte en innerlijke rust openbaart aan de ziel.
Waarom deze tekst bijzonder is:
Ze toont Teresa’s diepe besef van haar eigen nietigheid tegenover Gods majesteit.2.
Ze gebruikt beeldspraak (zoals de vermomde koning) om het mysterie van de eucharistie te verhelderen.
Ze nodigt uit tot een nederige, liefdevolle relatie met Christus, niet gebaseerd op uiterlijk vertoon maar op innerlijke overgave.
[Hier nog een eenvoudiger nederlandse vertaling van de tekst :
“Als het je verdrietig maakt dat je Jezus niet met je ogen kunt zien, besef dan dat het voor ons mensen niet geschikt is om hem op die manier te zien.
Jezus in zijn verheerlijkt bestaan zien is heel anders dan hem zien zoals hij op aarde was. Ons lichaam is te zwak om zo’n schitterend beeld aan te kunnen, en niemand zou lang in deze wereld willen blijven als hij dat zag.
Als je deze eeuwige waarheid zou zien, dan zou je begrijpen dat alles waar we ons hier druk om maken eigenlijk niet zo belangrijk is. En als je dan zo’n grote majesteit zou zien, hoe zou iemand zoals ik — die hem vaak heeft gekwetst — durven om dicht bij hem te komen?
Maar onder het brood (in de Eucharistie) kunnen we hem wel gemakkelijk benaderen.
Als een koning zich zou vermommen, zouden mensen hem gewoon aanspreken zonder dat ze veel respect tonen. Maar omdat hij zelf koos om zich te verbergen, accepteert hij dat.
Anders zou niemand durven zo onwaardig, ongeïnteresseerd of gebrekkig naar hem toe te gaan.”
Wanneer een mens in de aanwezigheid van God komt, zal hij ontdekken, of hij het nu wil of niet, dat al die dingen die hem zo anders leken te maken dan alle andere mensen van andere tijden, of zelfs van zijn vroegere zelf, van hem afgevallen zijn. Hij is terug waar hij altijd was, waar elke mens altijd is… geen mogelijke complexiteit die we aan ons beeld van het universum kunnen geven kan ons verbergen voor God: er is geen bosje, geen bos, geen jungle dik genoeg om dekking te bieden… in een oogwenk, in een tijd te klein om te meten, en op elke plaats, alles wat lijkt te verdelen van God kan wegvluchten, verdwijnen, ons naakt achterlatend voor Hem, zoals de eerste mens, zoals de enige mens, alsof niets anders dan Hij en ik bestonden. En aangezien het contact niet lang vermeden kan worden en aangezien het betekent ofwel gelukzaligheid of verschrikking, is de taak van het leven om te leren het leuk te vinden. Dat is het eerste en grootste gebod.
C.S.Lewis.
++++++++++++++
Verdere verduidelijking van de belanngrijkste teksten uit het citaat:
Confrontatie met God
Oorsprong: In de joods-christelijke traditie is het idee van een directe ontmoeting met God diep verankerd. Denk aan Mozes bij de brandende braamstruik of Jesaja in de tempel.
Middeleeuwse mystiek: Mystici zoals Hadewijch en Ruusbroec beschreven deze confrontatie als een moment van totale ontbloting van het ego, waarin de ziel zich overgeeft aan het goddelijke.
Moderne theologie: Denkers als Karl Barth en Rudolf Otto benadrukten de “ontzagwekkende” ervaring van het goddelijke als iets dat de mens overstijgt en confronteert.
Universele menselijke kwetsbaarheid
Bijbelse wortels: Genesis toont de mens als “beeld van God”, maar ook als kwetsbaar en feilbaar wezen. Denk aan Adam en Eva, Job, en de Psalmen.
jVerlichting en mensenrechten: Na de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog werd de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens opgesteld in 1948, waarin de kwetsbaarheid van de mens centraal staat als reden voor bescherming5.
Moderne spiritualiteit: In hedendaagse hulpverlening en filosofie wordt kwetsbaarheid vaak gezien als bron van verbinding en authenticiteit.
Transcendentie van tijd en ruimte
Filosofische traditie: Denkers als Kant, Husserl en Heidegger onderzochten hoe de mens zich verhoudt tot het “transcendente” — dat wat buiten tijd en ruimte ligt.
Mystieke ervaring: In de christelijke mystiek (bv. bij Meister Eckhart of Teresa van Ávila) wordt transcendentie beleefd als een moment waarin de ziel zich losmaakt van de wereld en één wordt met God7.
Moderne interpretaties: Filosofen als Levinas en Dürkheim benadrukken dat transcendentie ook plaatsvindt in de ontmoeting met de Ander of in diepe innerlijke stilte.
Verlangen naar verbondenheid of afwijzing
Bijbelse context: De mens wordt in Genesis als relationeel wezen geschapen — “Het is niet goed dat de mens alleen is.” Verbondenheid is een kernwaarde.
Romantiek en existentiële filosofie:
6. In de 19e eeuw werd het verlangen naar verbondenheid gezien als een drijvende kracht achter menselijke zingeving (denk aan Kierkegaard of Buber).
7. Postmoderne reflectie:
Hedendaagse denkers zoals Martha Nussbaum en David Brooks benadrukken verbondenheid als essentieel voor identiteit en gemeenschap9.
8. Levensdoel als voorbereiding op het goddelijke:
Christelijke theologie: Volgens Augustinus en Thomas van Aquino is het hoogste doel van het leven de vereniging met God. Het leven is een voorbereiding op de eeuwige gemeenschap met Hem10.
9. Mystieke traditie:
Hadewijch en Ruusbroec zagen het leven als een pelgrimstocht waarin de ziel zich zuivert en rijpt voor de goddelijke ontmoeting.
10. Moderne spiritualiteit:
In hedendaagse geloofsbeleving wordt het levensdoel vaak gezien als het ontwikkelen van liefde, compassie en dienstbaarheid — als voorbereiding op het transcendente.
“Augustinus : . Wie deze beproeving niet heeft ondergaan, is nog niet begonnen vooruit te gaan. En wie niet bereid is deze te ondergaan, heeft nog niet besloten zich te bekeren.”
— Sint Augustinus
++++++++++++
De tekst van Sint Augustinus gaat over het innerlijke proces van spirituele groei en bekering. Hier is een samenvatting van de betekenis:
Kernboodschap Zodra iemand begint zich geestelijk te vernieuwen — bijvoorbeeld door meer bewust te leven, oude gewoontes los te laten, of zich te verdiepen in geloof en innerlijke waarden — stuit hij al snel op weerstand van anderen. Mensen kunnen roddelen, bekritiseren of zelfs lasteren. Volgens Augustinus is dit juist een teken dat je op het pad van echte verandering zit.
Waarom dit belangrijk is Hij zegt eigenlijk: als je nog nooit zo’n beproeving hebt meegemaakt, dan ben je nog niet écht begonnen met je transformatie. En als je niet bereid bent die kritiek te verdragen, dan heb je het besluit tot bekering nog niet volledig genomen.
Diepere betekenis:
Spirituele groei vraagt moed en volharding.
Laster en kritiek kunnen een test zijn van je oprechtheid.
Bekering (in brede zin: een nieuwe levenshouding aannemen) is geen zacht pad, maar een bewuste keuze — met uitdagingen.
Wat bedoelt Augustinus met BEKERING?
Augustinus bedoelt met bekering niet zomaar een oppervlakkige verandering, maar een diepgaande innerlijke omslag van het hele leven en denken. Hier zijn wat nuances om dat beter te begrijpen:
Bekering als heroriëntatie van je hart Voor Augustinus is bekering het bewust afkeren van wereldse verlangens, zonden en ego, en het zoeken naar waarheid, goedheid en God. Het is geen momentopname, maar een doorlopend proces van innerlijke transformatie.
Terugkeer naar je oorsprong Volgens hem zijn mensen geneigd zich te verliezen in tijdelijke zaken. Bekering betekent terugkeren naar datgene wat eeuwig is — naar God, naar liefde, naar innerlijke vrede. Het is dus geen ‘straf’ of beperking, maar een herstel van wat je eigenlijk altijd al was bedoeld te zijn.
Erkenning van je fouten én verlangen naar het goede Augustinus was zelf lange tijd sceptisch en leefde volgens zijn eigen verlangens, tot hij zich ‘bekeerde’. Die bekering was een intense ervaring van erkenning, berouw en overgave. Voor hem was dat het begin van echte vrijheid.
“Onze visie is zo beperkt dat we ons nauwelijks een liefde kunnen voorstellen die zich niet uit in bescherming tegen lijden. De liefde van God is van een totaal andere aard. Ze haat geen tragedie. Ze ontkent de werkelijkheid nooit. Ze staat pal in het aangezicht van het lijden. De liefde van God beschermde Zijn eigen Zoon niet. Het kruis was het bewijs van Zijn liefde – dat Hij die Zoon gaf, dat Hij Hem liet gaan naar het kruis van Golgotha, hoewel ‘legioenen engelen’ Hem hadden kunnen redden. Hij zal ons niet per se beschermen – niet tegen alles wat nodig is om ons te vormen naar Zijn Zoon. Er zal veel gehamer en gebeitel en zuivering door vuur nodig zijn in dat proces.”
Elisabeth Elliot (Episcopaalse Kerk)
——————
Enkele van de krachtigste zinnen uit de tekst, met hun betekenis:
– “Onze visie is zo beperkt dat we ons nauwelijks een liefde kunnen voorstellen die zich niet uit in bescherming tegen lijden.” Mensen denken vaak dat liefde automatisch bescherming biedt tegen pijn. Maar deze zin stelt dat onze kijk op liefde beperkt is: echte liefde kan ook bestaan zonder ons altijd te behoeden voor leed.
– “De liefde van God… staat pal in het aangezicht van het lijden.” God ontkent het bestaan van lijden niet, maar is er juist middenin aanwezig. Zijn liefde is niet een ontsnapping aan pijn, maar eerder een kracht die standhoudt ondanks pijn.
-“Het kruis was het bewijs van Zijn liefde – dat Hij die Zoon gaf…” In de christelijke traditie wordt Jezus’ kruisiging gezien als het ultieme bewijs van Gods liefde: Hij gaf zijn Zoon op, ondanks het lijden dat daarmee gepaard ging.
– “Er zal veel gehamer en gebeitel en zuivering door vuur nodig zijn in dat proces.” Deze beeldspraak verwijst naar het idee dat mensen door moeilijke ervaringen worden gevormd en verfijnd – alsof ze een kunstwerk zijn dat geduldig wordt uitgesneden en gezuiverd.
– De centrale boodschap van de tekst is dat liefde – in het bijzonder de liefde van God – niet betekent dat we beschermd worden tegen lijden, maar eerder dat we door het lijden gevormd worden. Hier zijn de hoofdideeën samengebracht:
– Lijden maakt deel uit van liefde: De tekst daagt de menselijke gedachte uit dat echte liefde altijd bescherming biedt. In plaats daarvan toont Gods liefde zich juist in Zijn bereidheid om de realiteit van pijn en tragedie toe te laten – zelfs bij Zijn eigen Zoon.
– Het kruis als bewijs van liefde: Jezus’ kruisiging wordt voorgesteld als hét bewijs van Gods liefde. Niet omdat Hij Jezus beschermde tegen lijden, maar juist omdat Hij Hem door het lijden heen liet gaan, voor een hoger doel.
– Vorming door pijn: Vergelijkingen met hamers, beitels en vuur maken duidelijk dat geestelijke groei en transformatie vaak plaatsvinden door moeilijke processen. God laat deze beproevingen toe om ons te vormen naar het karakter van Zijn Zoon.
In essentie zegt de tekst: Gods liefde is geen afscherming, maar een krachtige aanwezigheid te midden van lijden. Het wil troost bieden, maar ook oproepen tot inzicht – dat transformatie vaak gepaard gaat met pijn.
Mijn Heer God, ik heb geen idee waar ik heen ga. Ik zie de weg niet voor me. Ik kan niet met zekerheid weten waar hij zal eindigen. Noch ken ik mijzelf echt… Maar ik geloof dat het verlangen om u te behagen u daadwerkelijk behaagt. En ik hoop dat ik dat verlangen in alles heb. Ik hoop dat ik het nooit verlies. En ik weet dat als ik dit verlangen heb, u mij op het juiste pad zult leiden ook al weet ik niets daarover. Daarom zal ik op u vertrouwen altijd, hoewel ik mij in het donker lijk te bevinden en de dood onder ogen zie. Ik zal er geen angst voor hebben, want u bent altijd bij mij, en u zult mij nooit in gevaar laten, om alleen achter te blijven.
++++++++++++
– Deze tekst van Thomas Merton draagt een diepe spirituele betekenis die raakt aan het hart van geloof en vertrouwen in het onbekende. Hier zijn een paar lagen van betekenis die eruit springen:
– Vertrouwen zonder zekerheid.
– Merton erkent dat hij niet weet waar hij heen gaat—een metafoor voor de spirituele zoektocht.
– Toch kiest hij ervoor om op God te vertrouwen, zelfs als de weg duister is. Dat is de kern van geloof: blijven lopen zonder dat je het pad helder ziet.
– Overgave van het ego
– Hij zegt: “Noch ken ik mijzelf echt…” Daarmee erkent hij zijn beperkingen en geeft hij zijn controle uit handen.Spiritueel gezien is dit een daad van nederigheid—het ego loslaten en ruimte maken voor leiding van iets dat groter is dan jezelf.
– Het verlangen om God te behagen-
Merton gelooft dat alleen al het verlangen om God te behagen, God behaagt.Dat betekent dat perfectie niet wordt vereist; oprechte intentie en een hart dat zoekt zijn al waardevol.
– Groei in duisternis“
– Hoewel ik mij in het donker lijk te bevinden…”—de duisternis symboliseert verwarring, lijden of onzekerheid.
– Toch zegt hij: zelfs daar, vertrouw ik. Dit is een krachtige boodschap van hoop: God is aanwezig in het niet-weten.
Deze tekst heeft troost geboden aan velen in periodes van twijfel, rouw of levensverandering. Het is alsof Merton ons herinnert: je hoeft het niet allemaal zeker te weten om op weg te zijn naar iets goeds.
“Wijze mannen bidden niet alleen op het moment van gebed, maar op alle tijden zijn zij ijverig in gebed. Want de strijd tegen het kwaad is onophoudelijk, de rook van zonde stijgt voortdurend op, en zoals water uit een bron, zo wellen gedachten op in de ziel.”
— St. Macarius de Grote
++++++++++++++
Deze tekst komt van St. Macarius de Grote, een invloedrijke woestijnmonnik uit de 4e eeuw die bekendstaat om zijn diepe spirituele inzichten en nederige levenswijze. Hij leefde als kluizenaar in de Egyptische woestijn en was een leerling van Antonius de Grote, de grondlegger van het christelijke monnikendom.
Achtergrond van de tekst:
De uitspraak weerspiegelt Macarius’ visie op het onophoudelijke gebed als een levenshouding, niet enkel als ritueel.
Hij geloofde dat de ziel voortdurend in strijd is met zondige gedachten en dat gebed een manier is om die strijd aan te gaan.
Zijn leer benadrukt dat ware spiritualiteit voortkomt uit innerlijke waakzaamheid, nederigheid en liefde voor God.
Deze en andere uitspraken van Macarius zijn bewaard gebleven in de Apophthegmata Patrum (Uitspraken van de Woestijnvaders), een verzameling van spirituele wijsheden die eeuwenlang monniken en gelovigen hebben geïnspireerd.
Want wat mij voornamelijk herstelde en verfriste, waren de troost van andere vrienden, met wie ik liefhad, wat ik in plaats van U liefhad; en dit was een groot fabel, en een langdurige leugen, door wiens overspelige prikkel onze ziel, die in onze oren lag te jeuken, werd bezoedeld. Maar die fabel wilde niet voor mij sterven, zo vaak als een van mijn vrienden stierf. Er waren andere dingen in hen die meer mijn gedachten bezighielden; om samen te praten en te schertsen, om beurten vriendelijke diensten te verrichten; om samen honingzoete boeken te lezen; om de dwaas te spelen of samen serieus te zijn; om soms zonder ontevredenheid van mening te verschillen, zoals een mens met zichzelf zou kunnen; en zelfs met de zeldzaamheid van deze meningsverschillen, om onze frequentere instemmingen te kruiden; soms om te onderwijzen en soms te leren; met ongeduld te verlangen naar de afwezigen; en de komst met vreugde te verwelkomen. Deze en soortgelijke uitingen, voortkomend uit de harten van hen die liefhadden en opnieuw bemind werden, door het gelaat, de tong, de ogen en duizend aangename gebaren, waren zoveel brandstof om onze zielen te laten smelten, en van velen is er maar één.
“We zijn afkomstig van God, en onvermijdelijk zullen de mythen die wij weven, hoewel ze fouten bevatten, ook een gesplinterd fragment van het ware licht weerspiegelen—de eeuwige waarheid die bij God is. Alleen door het creëren van mythen, door ‘subschepper’ te worden en verhalen uit te vinden, kan de mens streven naar de staat van perfectie die hij kende vóór de Val. Onze mythen mogen misleid zijn, maar ze sturen, zij het wankel, naar de ware haven, terwijl materialistische ‘vooruitgang’ slechts leidt tot een gapende afgrond en de IJzeren Kroon van de macht van het kwaad.”
J.R.R. Tolkien
+++++++++++
Het citaat in de afbeelding komt uit een essay van J.R.R. Tolkien waarin hij reflecteert op de rol van mythologie, fantasie en menselijke creativiteit. Hier zijn de kernpunten:
Mythes als spiegel van waarheid:
Tolkien stelt dat mythes, ondanks hun fouten, een fragment van goddelijke waarheid weerspiegelen. Ze zijn niet zomaar verzinsels, maar dragen iets essentieels in zich.
De mens als ‘subschepper’:
Mensen creëren verhalen en werelden als een manier om dichter bij de oorspronkelijke staat van perfectie te komen—zoals vóór de ‘Val’ (een christelijk concept van het verlies van onschuld).
Waarschuwing voor materialisme:
Hij bekritiseert het geloof in ‘materiële vooruitgang’, dat volgens hem kan leiden tot morele afgrond en een onmenselijke wereld waar kwaad regeert.
Scheppen als heilige daad:
Het maken van verhalen is voor Tolkien een spirituele bezigheid—een manier om het goddelijke te benaderen en de menselijke ziel uit te drukken.
Nog enkele belangrijke thema’s in thema’s in dit artikel :
Tolkien’s essay waaruit dit citaat komt—waarschijnlijk uit On Fairy-Stories—is een goudmijn van ideeën. Hier zijn nog enkele diepgaande thema’s die hij behandelt:
Het belang van escapisme:
Tolkien verdedigt het idee dat het ontsnappen naar fantasiewerelden geen zwakte is, maar een legitieme reactie op een harde realiteit. Hij stelt dat vluchten uit een gevangenis niet laf is, maar juist een teken van hoop en verbeelding.
De waarde van ‘secondary worlds’:
Hij introduceert het concept van een ‘secundaire wereld’—een volledig geloofwaardige fantasiewereld gecreëerd door een auteur. Als lezers daar tijdelijk in geloven, ontstaat ‘verzonnen geloof’ (secondary belief)—een essentieel element van goede fantasie.
Verwondering en herstel:
Tolkien vindt dat fantasie ons helpt de wereld opnieuw te zien met frisse ogen. Door afstand te nemen van het gewone, kunnen we het wonderlijke in het alledaagse herontdekken—een proces dat hij ‘herstel’ noemt.
De rol van taal in verbeelding:
Hij benadrukt hoe taal een sleutelrol speelt in het bouwen van fantasiewerelden. De juiste woorden roepen beelden op, creëren sfeer en geven leven aan het fantastische.
De open deur naar geloof:
Tolkien gelooft dat fantasie ruimte biedt voor geloof en transcendentie. Het opent het hart voor mysterieuze en spirituele werkelijkheden, zonder dogmatisch te zijn.
+++++++
WIE WAS J.R.R.Tolkin : WIE WAS HIJ ?
Wie was hij?
Volledige naam: John Ronald Reuel Tolkien
Geboren in 1892 in Bloemfontein, Zuid-Afrika; overleden in 1973 in Engeland
Hoogleraar Oud-Engels aan de Universiteit van Oxford
Lid van de literaire groep The Inklings, samen met o.a. C.S. Lewis
📚 Wat maakte hem bijzonder?
Hij creëerde Midden-aarde, een fantasiewereld met een eigen geschiedenis, talen, volkeren en mythologie
Hij ontwikkelde complete talen zoals Quenya en Sindarin, geïnspireerd door Fins en Welsh
Zijn werk is doordrenkt van christelijke symboliek, morele strijd en het idee van de mens als ‘subschepper’—een term die hij gebruikte om de menselijke drang tot verhalen vertellen te beschrijven
“Want wanneer hij in een ander boek, Ecclesiasticus genaamd, zegt: ‘Er is niets goeds voor de mens dan dat hij eet en drinkt’ [Prediker 2:24], wat kan hij dan geloofwaardiger bedoeld hebben dan dat wat behoort tot het deelnemen aan deze tafel, die de middelaar van het Nieuwe Verbond zelf, de priester naar de orde van Melchisedek, aanreikt met zijn eigen lichaam en bloed? Want dat offer heeft alle offers van het Oude Testament vervangen, die werden geslacht als een voorafschaduwing van wat zou komen… In plaats van al die offers en offergaven, wordt nu zijn eigen lichaam aangeboden en uitgedeeld aan hen die eraan deelnemen.”
Augustinus – De stad van God
++++++++
De Stad van God (De Civitate Dei) van Augustinus is een monumentaal werk dat bol staat van diepgaande theologische en filosofische inzichten. Hier zijn de kernideeën die het boek dragen:
Twee steden: het centrale conflict:
Civitas Dei (Stad van God): Gebaseerd op liefde voor God, nederigheid en eeuwige waarden.
Civitas Terrena (Aardse stad): Gebaseerd op eigenliefde, trots en vergankelijke macht.
Deze tegenstelling symboliseert de strijd tussen goed en kwaad, geestelijke en wereldse belangen.
Goddelijke voorzienigheid vs. vrije wil: Augustinus stelt dat God alles voorziet, maar dat mensen toch vrije keuzes maken. Deze spanning tussen voorbestemming en verantwoordelijkheid is cruciaal voor zijn visie op zonde en verlossing.
Kritiek op het heidendom en Romeinse cultuur: Hij weerlegt het idee dat het christendom de oorzaak was van de val van Rome. In plaats daarvan bekritiseert hij de morele leegte van de Romeinse samenleving3.
Tijdelijkheid van aardse macht: Wereldlijke rijken zijn vergankelijk; ware vervulling ligt in het spirituele leven.
Macht en rijkdom zijn slechts tijdelijk en leiden niet tot echte vrede.
Liefde als fundament: Liefde voor God en medemens vormt de basis van een rechtvaardige samenleving.
Augustinus benadrukt agape, de onbaatzuchtige liefde, als sleutel tot harmonie.
De rol van het christendom in de samenleving: Hij verdedigt het christendom als bron van ethiek, gerechtigheid en sociale orde. Het geloof is volgens hem essentieel voor een stabiele en rechtvaardige samenleving.
Historische en filosofische impact: Het werk beïnvloedde denkers als Thomas van Aquino, Dante en hervormers als Luther. Het diende als basis voor de tweerijkenleer, die kerk en staat onderscheidt.
“De liturgie is waar de Schrift tot leven komt – waar de geschreven tekst een levend Woord wordt. Alle beloften van het Oude Testament en het Nieuwe wijzen naar de liturgie van de Kerk, die een aardse deelname is aan de eeuwige liturgie in de hemel.”
— Scott Hahn
+++++++
Dit citaat van Scott Hahn zit vol symboliek en spirituele diepgang. Laten we het in stukjes ontleden:
“De liturgie is waar de Schrift tot leven komt”
Liturgie verwijst naar de eredienst van de Kerk—denk aan de mis, gebeden, rituelen.
Hahn zegt dat wat in de Bijbel geschreven staat niet enkel geschiedenis of leer is: het krijgt een levende vorm in de praktijk van de liturgie. Je hoort de woorden, je zingt ze, je ziet symbolen en handelingen die de Schrift tastbaar maken.
“Waar de geschreven tekst een levend Woord wordt”
Dit verwijst naar het idee dat Christus het “Woord van God” is, zoals beschreven in Johannes 1:1. Tijdens de liturgie komt dat Woord niet alleen ter sprake, maar wordt het beleefd.
Het gaat dus verder dan lezen—het wordt een ontmoeting met God.
“Alle beloften van het Oude en Nieuwe Testament wijzen naar de liturgie van de Kerk”
Hahn benadrukt dat de liturgie het hoogtepunt is van alle profetieën, beloften en verhalen uit de Bijbel.
Denk aan het Lam van God, het offer, de verlossing—allemaal elementen die concreet vorm krijgen in de eucharistie.
“…een aardse deelname aan de eeuwige liturgie in de hemel”
Hier komt een mystiek beeld naar voren: elke mis is volgens Hahn een deelname aan iets hemels.
De liturgie is dus niet enkel tijd- of plaatsgebonden, maar een verbinding tussen hemel en aarde.
————-
—Kort gezegd: Hahn ziet de liturgie als een goddelijke brug. Het is waar eeuwenoude teksten werkelijkheid worden, waar mensen iets hemels kunnen ervaren in het hier en nu.
“Het voorrecht van onze Kerk is zodanig dat zij nooit sterker is dan wanneer zij wordt aangevallen, nooit beter bekend dan wanneer zij wordt beschuldigd, noch machtiger dan wanneer zij verlaten lijkt.”
— Sint Hilarius, Verhandeling over de Drie-eenheid.
++++++++++++
Betekenis van dit citaat in eenvoudige woorden:
– Sterker wanneer aangevallen: Wanneer de Kerk wordt geconfronteerd met kritiek of vervolging, scherpt dat haar overtuigingen aan en versterkt het de toewijding van haar leden.
– Beter bekend wanneer beschuldigd: Aantijgingen dwingen de Kerk om zichzelf te verklaren en te verdedigen, waardoor haar leer duidelijker en bekender wordt.
– Machtiger wanneer verlaten: Zelfs wanneer de Kerk lijkt te wankelen of in de steek gelaten is, blijft haar spirituele kracht overeind—juist dan toont zij haar eeuwige fundament.
– Historische context:
Sint Hilarius leefde in een periode waarin christelijke geloofswaarheden fel werden betwist, vooral tijdens de strijd tegen het Arianisme. Hij kende persoonlijk wat het betekende om geëxcommuniceerd en verbannen te worden. Zijn woorden weerspiegelen dus niet alleen theologie, maar ook de ervaring van veerkracht in tijden van beproeving.
Deze boodschap kan ook persoonlijk worden opgevat: soms ontdek je je eigen kracht en overtuiging juist in de momenten van twijfel, conflict of stilte.
Dit citaat van Sint Hilarius biedt een diepe bron van spirituele wijsheid, vooral wanneer we het bekijken door de lens van geloof, karakter en veerkracht.
1. Lijden als bron van kracht:
Wanneer de Kerk – of de gelovige – wordt aangevallen, ontstaat er een kans om het geloof te verdiepen en te versterken. Het is juist in moeilijkheden dat innerlijke kracht wordt geopenbaard. Zoals goud dat wordt gezuiverd in vuur.
2. Beschuldiging leidt tot zelfonderzoek:
Aanklachten of kritiek dwingen tot reflectie en herbezinning. In spiritueel opzicht kunnen beschuldigingen uitnodigen om het geloof bewust te herbevestigen en zuiverder te leven. Transparantie groeit uit toetsing.
3 Gods aanwezigheid in verlatenheid
Als alles verloren lijkt, en de Kerk (of een mens) ‘verlaten’ lijkt, komt een dieper spiritueel besef naar voren: dat Gods kracht onafhankelijk is van uiterlijke glorie. De ware kracht komt juist in de stilte, in het vertrouwen dat blijft als alles wankelt.
4. Trouw in beproeving
De les is niet dat beproeving goed is om zichzelf, maar dat trouw, geloof en hoop juist in zulke momenten een diepe betekenis krijgen. Spirituele groei vindt vaak plaats in de woestijn, niet in het comfort.
5 Individuele toepassing
Ook jij als persoon kunt hieruit leren dat je niet afhankelijk bent van perfectie of publieke erkenning om krachtig, waardevol of verbonden te zijn met iets groters. Juist in jouw kwetsbaarheid kan je diepste overtuiging tot bloei komen.
Sint Hilarius herinnert ons eraan dat waarheid zich niet laat verzwakken door tegenstand—integendeel, ze wordt zichtbaar dankzij de storm. Kracht, zichtbaarheid en invloed komen voort uit trouw, niet uit overwinningen.
De Ander in een gesprek benaderen is zijn expressie verwelkomen, waarbij hij op elk moment het idee overstroomt dat een gedachte hem zou kunnen ontnemen. Het is dus van de Ander ontvangen voorbij het vermogen van het ik, wat precies betekent: het idee van oneindigheid hebben. Maar dit betekent ook: onderwezen worden. De relatie met de Ander, of het gesprek, is een niet-allergische relatie, een ethische relatie; maar voor zover het verwelkomd wordt, is dit gesprek een onderricht. Onderricht is niet te reduceren tot maieutiek; het komt van buitenaf en brengt me meer dan ik kan bevatten. In zijn geweldloze transitiviteit wordt de epifanie van het gezicht zelf teweeggebracht.
Emmanuel Levinas Filosoof.
Totaliteit en oneindigheid: een essay over exterioriteit
++++++++++
Emmanuel Levinas’ filosofie draait om een radicale heroriëntatie van het denken: weg van het ego en de totaliserende systemen, en naar een ethiek die begint bij de ontmoeting met de Ander. Hier zijn zijn kernconcepten helder uiteengezet:
Belangrijkste concepten in Levinas’ denken:
1.De Ander (met hoofdletter A)
De Ander is geen object van kennis, maar een subject dat zich aan mij presenteert in zijn kwetsbaarheid. De Ander doet een ethisch appèl op mij: ik ben verantwoordelijk voor hem, nog vóór ik hem begrijp of ken.
2.Het Gelaat van de Ander: Het gezicht is geen neutrale verschijning, maar een openbaring van de Ander als oneindig en ongrijpbaar. Het confronteert mij met zijn menselijkheid en roept mij op tot verantwoordelijkheid.
3.Oneindige verantwoordelijkheid: Mijn verantwoordelijkheid voor de Ander is onvoorwaardelijk en oneindig.Deze verantwoordelijkheid overstijgt elke wederkerigheid of contractuele relatie4.
4.Ethiek als eerste filosofie:
Ethiek gaat vooraf aan kennis, metafysica of ontologie. Levinas stelt dat de fundamentele relatie tussen mensen ethisch van aard is, niet theoretisch.
5.Kritiek op egologie en ontologie: Egologie: het denken dat het ego centraal stelt. Ontologie: het denken dat alles reduceert tot het Zijn. Levinas verzet zich tegen beide omdat ze de Ander reduceren tot iets beheersbaars.
6. Alteriteit betekent het onophefbaar anders-zijn van de Ander. De Ander kan nooit volledig worden geïntegreerd in mijn wereldbeeld of systeem5.
7.Onderwijs en onderricht: Levinas ziet onderwijs als een ethische ontmoeting, niet als overdracht van kennis. Het ware onderricht komt van buitenaf en brengt meer dan ik kan bevatten.
Inspiratie en invloed:
Levinas’ werk heeft diepe invloed gehad op ethiek, pedagogiek, zorg, en politieke filosofie. Zijn ideeën worden vaak toegepast in contexten waar menselijke kwetsbaarheid en verantwoordelijkheid centraal staan.
—————
Voortzetting van de reis met Levinas
Telkens als ik dieper in de filosofie van Emmanuel Levinas duik, vind ik dat elke herlezing mijn begrip verrijkt en nieuwe lagen van betekenis toevoegt aan zijn concepten. Hoewel sommige aspecten van Levinas’s filosofie misschien repetitief lijken in mijn schrijven, is elke discussie een stap verder op een diepgaande reis van ethische ontdekking. Deze blogpost maakt deel uit van die voortdurende verkenning, waar ik streef naar een combinatie van bekende fundamenten met nieuwe inzichten die ik heb opgedaan uit mijn ervaringen en verdere studie.
Voor mij introduceert Emmanuel Levinas een radicaal perspectief op interpersoonlijke relaties en communicatie. Zijn filosofie draait om het concept van de ‘Ander’—niet slechts als iemand om mee te interacteren, maar als de essentiële basis van onze ethische verplichtingen. Levinas suggereert dat ware ethiek begint bij de ontmoeting met de Ander, niet als een object in onze wereld, maar als een oneindige bron van verantwoordelijkheid en zorg.
Levinas benadrukt het onderscheid tussen “The Saying” en “The Said”. Voor mij gaat ‘The Said’ over hoe we communiceren—de openheid en bereidheid om de Ander oprecht te horen, voorbij de inhoud van de communicatie. “The Saying” verwijst naar de inhoud zelf. Hij stelt dat ware communicatie ligt in het Zeggen, wat inhoudt dat er een aanwezigheid is die de Ander oprecht erkent.
In zijn baanbrekende werk “Otherwise than Being“, verdiept Levinas zich in de complexe relatie tussen taal, ethiek en begrip. Zijn analyses van “The Said” en “The Saying” bieden een diepgaand verslag van hoe onze ethische relatie met de singuliere ander de basis vormt van alle betekenis, terwijl het tegelijkertijd deel uitmaakt van een universeel systeem van betekenissen.
De interactie van taal en ethiek
Levinas daagt ons uit om na te denken over hoe taal functioneert, niet alleen als een communicatiemiddel maar als een middel voor ethische betrokkenheid. Hij reageert op het Heideggeriaanse idee dat taal ons spreekt, door te suggereren dat dit enige waarheid bevat, maar dat het de essentiële ethische dimensies van taal over het hoofd ziet. Voor Levinas is de ethische relatie met de ander fundamenteler dan ontologische vragen over de aard van het Zijn. Hij beweert dat betekenisvolle communicatie universaliteit veronderstelt—een systeem van onderling verbonden tekens en een positieve taal.
Een van de kernbetekenissen van “le dit” (het gezegde) in Levinas’ filosofie is het concept van een “positieve taal”. Dit verwijst naar de gestructureerde, identificeerbare taal die we gebruiken in alledaagse communicatie—het gezegde in een systeem. Het is een noodzakelijk maar niet het enige aspect van taal zoals ervaringsgewijs gesproken. Dit kader stelt ons in staat om “het gezegde” te begrijpen als zowel de inhoud van onze communicaties (de specifieke dingen die we identificeren en uitdrukken) als het bredere linguïstische systeem waarbinnen onze uitingen betekenis vinden.
Daarentegen vertegenwoordigt “het zeggen” de daad van uitdrukking zelf, met name in zijn ethische dimensie. Het gaat niet alleen om het overbrengen van informatie, maar om het maken van een ethische oproep aan de ander. Dit omvat het erkennen van de uniciteit van de ander en het reageren op hen binnen de context van onze gedeelde menselijkheid en linguïstische kaders. Door “het zeggen” te benadrukken, laat Levinas zien hoe elke linguïstische interactie doordrenkt is van ethische betekenis, waardoor gewone gesprekken worden getransformeerd in momenten van diepgaande relationele betekenis.
Luisteren, volgens Levinas, is een actieve, ethische daad die vereist dat we onszelf openstellen voor de Ander, onze ego’s en vooroordelen overstijgen. Het betreft luisteren om te begrijpen en erkennen, niet slechts om te antwoorden of te beoordelen, en belichaamt een fundamentele menselijke respons die ethisch leven faciliteert.
Mijn reis om ethisch luisteren te begrijpen en te beoefenen is diepgaand gevormd door de gedachten van Levinas. In mijn professionele praktijk hebben deze principes getransformeerd hoe ik met Anderen omga. Door te focussen op zo goed mogelijk begrijpen in plaats van oplossen, kweek ik diepere relaties en maak ik een echte uitwisseling van ideeën mogelijk.
De Ander in een gesprek benaderen is zijn expressie verwelkomen, waarbij hij op elk moment het idee overstroomt dat een gedachte hem zou kunnen ontnemen. Het is dus van de Ander ontvangen voorbij het vermogen van het ik, wat precies betekent: het idee van oneindigheid hebben. Maar dit betekent ook: onderwezen worden. De relatie met de Ander, of het gesprek, is een niet-allergische relatie, een ethische relatie; maar omdat het verwelkomd wordt, is dit gesprek een les… het komt van buitenaf en brengt me meer dan ik kan bevatten.
Deze quote van Levinas vat de diepgaande ethische betrokkenheid samen die betrokken is bij het echt luisteren naar een ander persoon. Het benadrukt hoe elk gesprek een kans is om te leren en onderwezen te worden, waarbij de oneindige waarde en potentieel van de Ander wordt erkend.
christelijkeinformatiebron 
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.