
Driehonderd uitspraken van de asceten van de orthodoxe kerk
Eens kwamen een paar dieven naar een oude kluizenaar en zeiden: “We nemen alles mee in je cel.” Hij antwoordde: “Neem mee wat je nodig hebt, mijn kinderen.” Ze namen bijna alles in de cel mee en vertrokken. Maar ze misten een zakje met geld dat verstopt was. De oudste raapte het op en ging achter hen aan, huilend: “Kinderen! Je bent iets vergeten!” De dieven waren stomverbaasd. Ze namen niet alleen het geld niet aan, maar gaven alles terug wat ze hadden meegenomen. “Waarlijk,” zeiden ze, “dit is een man van God.”
Dit gebeurde in de zesde eeuw na Christus in Palestina. St. John Moschos nam het op, samen met vele andere verhalen over orthodoxe monniken, die hij uit de eerste hand hoorde. De oude monnik las geen preken voor aan zijn onbeleefde gasten. Hij berispte hen niet, dreigde hen niet en voerde geen gesprek met hen. Wat bracht de dieven er dan toe om van gedachten te veranderen en hun daad te corrigeren? Ze hadden in hem een ander soort man gezien: een man van God.
Alleen een man die rijk is aan God kan zo vrij zijn van gehechtheid aan bezittingen en geld, die de mensheid tot slaaf hebben gemaakt. Alleen een man die geworteld is in God kan onfeilbaar vrede en grootmoedigheid bewaren wanneer hij wordt geconfronteerd met duidelijk kwaad.
Maar bovenal werden de dieven geraakt door de liefde die de ouderling hen betoonde. Alleen een man die als God is geworden, kan zo’n liefde tonen aan bandieten die hem zijn komen beroven, zodat hij hun belangen oprecht boven de zijne kan stellen. Dit zou niet zijn gebeurd als het geloof van de monniken beperkt was geweest tot rituelen, verzamelingen regels en mooie woorden over God, zonder echte ervaring van het leven in Christus.
De dieven zagen een man in wie het woord van de evangeliën werkelijkheid was geworden. In de orthodoxe kerk worden zulke mannen heilige vaders genoemd. In de loop van twee millennia heeft deze oude Kerk ernaar gestreefd om precies die waarheid te bewaren die ze van de apostelen had ontvangen, samen met de ervaring van levende gemeenschap met God. Daarom heeft de Orthodoxe Kerk ook het leven kunnen schenken aan een groot aantal heiligen, die deze ervaring van het hemelse leven nog op aarde hebben gedragen.
Het boek dat u in uw handen houdt, is samengesteld om de lezer in staat te stellen de spirituele ervaring van het christelijke Oosten aan te raken. Hier verzameld zijn driehonderd uitspraken van meer dan vijftig orthodoxe heiligen uit Palestina, Syrië, Egypte, Griekenland, Rusland, Servië, Montenegro en Georgië. Aangezien de westerse kerk deel uitmaakte van de familie van orthodoxe kerken gedurende de eerste duizend jaar na de geboorte van Christus, kunt u in onze compilatie ook de uitspraken aantreffen van heiligen die in het huidige Italië, Engeland, Frankrijk en Tunis leefden. Dit alles maakt deel uit van de geestelijke erfenis van de orthodoxe kerk.
De vroegste van deze uitspraken werd geschreven in de tweede helft van de eerste eeuw. De meest recente is geschreven in de tweede helft van de twintigste eeuw. Waar ze ook woonden, wanneer ze woonden of wie ze waren, de orthodoxe heiligen spreken over één enkele spirituele realiteit en daarom vullen hun uitspraken elkaar harmonieus aan. In de negentiende eeuw maakte St. Ignatius Brianchaninov deze opmerking: “Als ik op een heldere herfstnacht naar de heldere hemel kijk, verlicht door ontelbare sterren die een enkel licht uitstralen, dan zeg ik tegen mezelf: zo zijn de geschriften van de heilige vaders. Als ik op een zomerdag kijk naar de wijde zee, bedekt met een veelvoud van verschillende golven, gedreven door een enkele wind tot een enkel einde, een enkele pier, dan zeg ik tegen mezelf: zo zijn de geschriften van de vaders Als ik een goed geordend koor hoor,
Veel van wat hier is verzameld, heeft mij persoonlijk geholpen. Het heeft me antwoorden gegeven op kwellende vragen, me in staat gesteld op een nieuwe manier over de gebeurtenissen in mijn leven na te denken. En dus heb ik besloten om door middel van deze boeken aan u te presenteren wat mij dierbaar is.
Diaken George Maksimov .
.
1.- God en wij
Blijheid
2 -Hoe vergissen zich die mensen die geluk buiten zichzelf zoeken, in vreemde landen en reizen, in rijkdom en glorie, in grote bezittingen en genoegens, in afleiding en ijdele dingen, die een bitter einde hebben! Op dezelfde manier om de toren van geluk buiten onszelf te bouwen als om een huis te bouwen op een plek die voortdurend wordt geschokt door aardbevingen. Geluk wordt in onszelf gevonden, en gezegend is de man die dit heeft begrepen. Geluk is een zuiver hart, want zo’n hart wordt de troon van God. Zo zegt Christus van hen die een zuiver hart hebben: “Ik zal hen bezoeken en in hen wandelen, en ik zal een God voor hen zijn, en zij zullen mijn volk zijn.” (2 Kor. 6:16) Wat kan hun ontbreken? Niets, helemaal niets! Want zij hebben het grootste goed in hun hart: God Zelf!
(St. Nektarios van Aegina, Pad naar geluk, 1)
***
3 -De ziel die God liefheeft, rust in God en in God alleen. Op alle paden die mensen in de wereld bewandelen, bereiken ze geen vrede totdat ze de hoop op God naderen.
(St. Isaac de Syriër, Homilie 56, 89)
+++
4 -Waarheid
Waarheid is geen gedachte, geen woord, geen relatie tussen dingen, geen wet. Waarheid is een Persoon. Het is een Wezen dat alle wezens overstijgt en aan allen leven geeft. Als je de waarheid zoekt met liefde en omwille van liefde, zal ze het licht van Zijn gezicht aan je openbaren, voor zover je het kunt verdragen zonder te worden verbrand.
(Sint-Nicolaas van Servië, Gedachten over goed en kwaad)
+++(Hoe verhoudt God zich tot ons?
5- God houdt meer van ons dan een vader, moeder, vriend of iemand anders zou kunnen liefhebben, en zelfs meer dan wij van onszelf kunnen houden.
(St. Johannes Chrysostomus)
+++
6 -jEen zekere monnik vertelde me dat toen hij erg ziek was, zijn moeder tegen zijn vader zei: “Wat lijdt onze kleine jongen. Ik zou mezelf graag in stukken snijden als dat zijn lijden zou verlichten.” Dat is de liefde van God voor mensen. Hij had zoveel medelijden met mensen dat hij voor hen wilde lijden, zoals hun eigen moeder, en zelfs meer. Maar niemand kan deze grote liefde begrijpen zonder de genade van de Heilige Geest.
(St. Silouan de Athoniet, Geschriften, IX.10)
+++
7 -De Heer houdt van alle mensen, maar Hij houdt nog meer van degenen die Hem zoeken. Aan zijn uitverkorenen geeft de Heer zo’n grote genade dat ze uit liefde de hele aarde, de hele wereld, en hun zielen branden van verlangen dat alle mensen gered mogen worden en de glorie van de Heer mogen zien.
(St. Silouan de Athoniet, Geschriften, IX.8)
+++
Hoe God te leren kennen
8-Als iemand een idee wil krijgen over de piramides van Egypte, moet hij ofwel degenen vertrouwen die in de onmiddellijke nabijheid van de piramides zijn geweest, of hij moet er zelf naast gaan staan. Er is geen derde optie. Op dezelfde manier kan een persoon een indruk van God krijgen: hij moet ofwel degenen vertrouwen die in de onmiddellijke nabijheid van God hebben gestaan en staan, of hij moet moeite doen om zelf in die nabijheid te komen.
(Sint-Nicolaas van Servië, Gedachten over goed en kwaad)
+++
9 -Zoals het onmogelijk is om de zoetheid van honing verbaal te beschrijven aan iemand die nog nooit honing heeft geproefd, zo kan de goedheid van God niet duidelijk worden gecommuniceerd door middel van onderwijs als we zelf niet in staat zijn door onze eigen ervaring in de goedheid van de Heer door te dringen .
(St. Basilius de Grote, Conversations on the Psalms, 29)
+++
-10. Veel rijke en machtige mannen zouden een hoge prijs betalen om de Heer of Zijn Meest Zuivere Moeder te zien, maar God verschijnt niet in rijkdom, maar in het nederige hart… Elk van de armste mannen kan nederig zijn en God leren kennen. Er is geen geld of reputatie nodig om God te leren kennen, maar alleen nederigheid.
(St. Silouan de Athoniet, Geschriften, I.11,21)
+++
11-Hoeveel we ook studeren, het is niet mogelijk om God te leren kennen tenzij we volgens Zijn geboden leven, want God wordt niet door de wetenschap gekend, maar door de Heilige Geest. Veel filosofen en geleerde mannen kwamen tot de overtuiging dat God bestaat, maar ze kenden God niet. Het is één ding om te geloven dat God bestaat en iets anders om Hem te kennen. Als iemand God heeft leren kennen door de Heilige Geest, zal zijn ziel dag en nacht branden van liefde voor God, en zijn ziel kan niet aan iets aards gebonden zijn.
(St. Silouan de Athoniet, Geschriften, VIII.3)12;-Hoe verhouden wij ons tot God?
+++
12 -Houd altijd de vrees voor God in je hart en onthoud dat God altijd bij je is, overal, of je nu loopt of zit.
(St. Gennadius van Constantinopel, De gouden ketting, 14)
+++
13 -God hebbende, vrees niets, maar werp al uw zorg op Hem, en Hij zal voor u zorgen. Geloof zonder twijfel, en God zal u helpen in overeenstemming met Zijn barmhartigheid.
(St. Barsanuphius de Grote, Instructies, 166)
***
14 -U moet elke man met heel uw ziel liefhebben, maar uw hoop stellen op de ene God en Hem alleen dienen. Want zolang Hij ons beschermt en onze vrienden (de engelen) ons helpen, kunnen onze vijanden (de demonen) ons geen kwaad aandoen. Maar wanneer Hij ons verlaat, keren ook onze vrienden zich van ons af en krijgen onze vijanden macht over ons.
(St. Maximus Confessor, hoofdstukken over liefde, 4,95)
***
15 -Als een man zich helemaal geen zorgen maakt over zichzelf omwille van de liefde voor God en het doen van goede daden, wetende dat God voor hem zorgt, is dit een ware en wijze hoop. Maar als een man zijn eigen zaken regelt en zich alleen in gebed tot God wendt wanneer tegenslagen hem overkomen die zijn macht te boven gaan, en dan begint hij op God te hopen, dan is zo’n hoop ijdel en vals. Een ware hoop zoekt alleen het Koninkrijk van God… het hart kan geen vrede hebben totdat het zo’n hoop krijgt. Deze hoop kalmeert het hart en brengt vreugde in het hart.
(St. Serafijnen van Sarov, Werken, 4)
+++
16 -God zorgt voor iedereen
Zeg niet: “dit gebeurde bij toeval, terwijl dit vanzelf kwam.” In alles wat bestaat is er niets wanordelijks, niets onbepaalds, niets zonder doel, niets toevallig… Hoeveel haren heb je op je hoofd? God zal er niet één vergeten. Zie je hoe niets, zelfs het kleinste ding, aan de blik van God ontsnapt?
(St. Basilius de Grote)
+++
17 -Het is een onbetwistbare waarheid dat de hoogste Goddelijke Voorzienigheid de hele schepping regelt. God overweegt alle dingen van tevoren en zorgt voor alle dingen. Dit is de Goddelijke vaderlijke zorg waarover de gezegende apostel Petrus spreekt: “Werpt al uw zorgen op Hem, want Hij is bezorgd om u.” (I Petr. 5:7)
(St. Elias Minjaatios. Preek over het grote vasten, 1)
+++
18 -Het doel van Gods Voorzienigheid is om door middel van juist geloof en geestelijke liefde mensen te verenigen die door het kwaad zijn gescheiden. Daartoe heeft de Heiland ook voor ons geleden, “om de verstrooide kinderen van God bijeen te brengen”. (Johannes 11:52)
(St. Maximus Confessor, Chapters of Love, 4.17)
+++
19 -Zij die God hebben gekend
Een mens wordt geestelijk voor zover hij een geestelijk leven leidt. Hij begint God in alle dingen te zien, Zijn kracht en macht in elke manifestatie te zien. Altijd en overal ziet hij zichzelf in God blijven en voor alles afhankelijk van God. Maar voor zover een mens een lichamelijk leven leidt, doet hij zoveel lichamelijke dingen; Hij ziet God nergens in, zelfs niet in de meest wonderbaarlijke manifestaties van Zijn goddelijke kracht. In alle dingen ziet hij lichaam, stoffelijk, overal en altijd – “God is niet voor zijn ogen.” (Ps. 35:2)
(St. Johannes van Kronstadt, Mijn leven in Christus, I.5)
+++
Lees verder “300 uitspraken van de asceten van de orthodoxe kerk”