Leden van de Kerk : getuigen en dienaars

Door Vader Heikki Huttunen

Priester van de orthodoxe Kerk van Finland

(…) Een geschiedenis genomen uit de Apophtegmata van de woestijnvaders geeft aan de orthodoxen een voorbeeld van de manier waarop men zich moet gedragen tegenover de andere christenen. Op een dag werd een ouderling, gekend voor zijn gebedsleven en zijn aanhankelijkheid aan het orthodoxe geloof, aangesproken door een ketter. Het was een manicheïsch priester, die nood had aan een beetje water en een onderdak voor de nacht. De ouderling ontving hem gastvrij en met een grote openheid van geest : hij nodigde hem uit samen een maaltijd te gebruiken en gaf hem een hoek om in te slapen. De jongere monniken van het klooster bekritiseerden de ouderling voor deze gastvrijheid ten overstaan van een ketter, maar de ouderling antwoordde hen dat het zijn verantwoordelijkheid was om open en welwillend te zijn ten overstaan van elke persoon, zonder onderscheid. De apothegma, voegde er aan toe dat de manicheër vervolgens de weg terugvond die hem tot het orthodoxe geloof van de Kerk bracht (…)
Het orthodoxe geloof als uitnodiging

Lees verder “Heikki Huttunen:Leden van de Kerk : getuigen en dienaars”

DE KERKELIJKE MODERNITEIT
ALS VERNIEUWING VAN DE TRADITIE
Vader Marc-Antoine COSTA DE BEAUREGARD

Naar aanleiding van de traditionele ontmoeting georganiseerd door de orthodoxe Fraterniteit van de parijse regio in het instituut Saint Serge, en in het kader van de Zondag van de orthodoxie, de 25e februari laatstleden, heeft Vader Marc-Antoine Costa De Beauregard een uitgebreide reflexie gehouden over orthodoxie en moderniteit. In een eerste deel heeft hij het theologisch concept van de ‘moderniteit’ behandeld, een ‘synchronie’ van het eeuwige en het tijdelijke, waarvan Jezus Christus de icoon is, het Woord dat vlees geworden is. Hij heeft ons de moderniteit getoond als een vervulling van de Traditie, zich manifesterend zowel op het domein van de theologie, van de liturgie en van de icoon, als in de dagelijkse confrontatie met de problemen van onze tijd en als permanente vernieuwing van het leven.

Lees verder “De kerkelijke moderniteit als vernieuwing van de traditie.”

Olivier Clément : 
DE ORTHODOXE KERK

Inleiding

Met het Rooms Katholicime en de Kerken voortgekomen uit de Hervorming, is de orthodoxe Kerk één van de drie grootste uitderukkingsvormen van het historisch christendom. Zij telt ongeveer 200 miljoen gedoopten. In oost Europa moest zij lange tijd gebukt gaan onder de barbaarse omstandigheden van een totalitair regime. Sedert de grote politieke of economische emigraties van onze tijd is zij ook in het Westen aanwezig. Zij is er nochtans minder goed bekend.
Daarom hebben wij getracht, zonder het vuur en de zwakheden uit de geschiedenis te vergeten, om te gaan naar het essentiële. Dit doen we door te vertrekken vanuit het binnenste zelf. Om de levendige éénheid van de Orthodoxie naar waarde te schatten, zijn we kort gebleven in wat betreft de theologische fundering die haar eigen is, om vervolgens aan te tonen hoe deze zelfde realiteit de kerk structureert en haar plaats bepaalt in de heiligheid. Wat zou, op het spiritueel domein, een kennis voor ons betekenen die ons niet het gevoel zou geven van een innerlike vooruitgang ? Dit is ten minste het doel van de korte bijdrage die wij hier willen geven.
Lees verder “Olivier Clément : De Orthodoxe Kerk”

Commentaar op de geloofsbelijdenis -deel 4
(artikel 8-12 -slot)

Door V.Lossky en Metropoliet Pierre L’Huillier

Het concilie van Nicea

ARTIKEL 8

Ik geloof in de Heilige Geest
Die Heer is en het leven geeft-
Die voortkomt uit de Vader.
Die met de Vader en de Zoon
Tezamen wordt aanbeden en verheerlijkt.
Die gesproken heeft door de profeten.

Na het geloof in de persoon en het werk van Onze Heer Jezus Christus door de Kerk werd verkondigd, drukt de Kerk in dit artikel haar geloof uit in de derde Persoon van de Heilige Drieeenheid. De Vaders van het Ie Oecumenisch concilie hadden enkel het geloof van de Kerk in het bestaan van de Heilige Geest naar voor gebracht. Dit komt, omdat zij vooral hun aandacht wilden vestigen op de goddelijkheid van het Woord, een punt waarop er een aanvaring was tussen de Katholieke Orthodoxie en het arianisme. Nochtans konden de ontwikkelingen van deze controverse niet verzuimen om ook over de pneumatologie te praten, want het waren niet alleen de arianen die de goddelijkheid van de Heilige Geest ontkenden, maar ook sommige Christenen, die wel het dogma van arianen betreffende het Woord verwierpen,

Lees verder “Geloofsbelijdenis deel 4”

Commentaar op de geloofsbelijdenis – (deel 3)

ARTIKEL 7

“Hij zal wederkomen in heerlijkheid – om te oordelen levenden en doden en aan Zijn Rijk zal geen einde komen”

Het geloof in de tweede komst van Christus is fundamenteel in het geheel van de christelijke leer, elke poging om het christendom te ‘de-ontologiseren’ ’t is te zeggen , om dit artikel van het geloof te schrappen of te minimaliseren, kan slechts beschouwd worden als een fundamentele vervalsing van de christelijke boodschap. Om de plaats dat dit dogma in de Kerk bekleedt te begrijpen, moet men het plaatsen in haar werkelijk perspectief; namelijk : de christelijke opvatting van de tijd en de geschiedenis doet zich voor als een horizontale lijn : er is een begin, de schepping, een tragische gebeurtenis, de val, een centrale gebeurtenis, de Menswording, en een einde met de tweede komst van Christus (parousie). Bijgevolg, zoals het offer van Christus een bijzonder moment was (Hebr.7,27) zo zal ook het laatste oordeel een enig en definitief karakter hebben. Dit is de vaste leer van de Kerk, en het is daarom

Lees verder “Geloofsbelijdenis (deel 3)”

COMMENTAAR

OP DE GELOOFSBELIJDENIS(1)

Deel 1

Concilie van Nicea

De inleiding en de commentaar op het eerste artikel van de Geloofsbelijdenis van Nicea – Constantinopel zijn van de hand van Vladimir Lossky. Hij schreef het kort voor zijn dood in 1958. De commentaar op de andere artikelen zijn van de hand van Bisschop Pierre L’Huiller (Bisschop gewijd in 1968)

De tekst werd gepubliceerd in de revue CONTACTS, nr. 38-39 in 1962.

INLEIDING

Het Credo of symbolum van het geloof is een plechtige belijdenis van de Christelijke dogma’s, gelezen en gezongen tijdens de Liturgie, vóór het begin van het eucharistisch mysterie. Het eerste woord van deze heilige tekst – in het latijn : Credo, ‘ik geloof’ – heeft betrekking op de artikels die volgen en geven aan deze uitdrukking van het gemeenschappelijk geloof van het godsvolk de waarde van een persoonlijk engagement van elk lid van de Kerk die samen belijden: ‘ik geloof’, en verder ‘ik belijd’, ‘ik wacht’ (of ‘ik hoop’).

Lees verder “commentaar op de geloofsbelijdenis (1)”

COMMENTAAR
OP DE GELOOFSBELIJDENIS

Deel 2

ARTIKEL 4

Hij is voor ons gekruisigd onder Pontius Pilatus,
Hij heeft geleden en is begraven

Het bevrijdend werk van onze Heer Jezus Christus vormt een eenheid, het kan niet gescheiden worden : de menswording, de Dood op het Kruis, de Verrijzenis zijn slechts etappen binnen dit bevrijdend werk.

Het artikel van het Credo vermeldt dat deze gebeurtenis heeft plaats gevonden “onder Pontius Pilatus” Hierdoor wordt het historisch karakter onderlijnd van het Lijden. Terwijl de veronderstelde heldendaden van de heidense goden zich vooral situeerden in voorbije en fabulachtige tijden, voltrekt het bevrijdende werk van Christus zich op een duidelijk historisch moment van de geschiedenis, en plaatst het zich in een duidelijk bepaald milieu.

Lees verder “Commentaar op de geloofsbelijdenis (2)”

Vader Païsios :

Van de aarde naar de Hemel : de terugkeer tot God
De kracht van de “gedachte”

De goede God heeft eerst engelen gemaakt, maar door hoogmoed werden sommige engelen demonenGod schiep dan de mens om hem in de plaats te stellen van de verscheurde engelenorde, en liet liet voor een bepaalde tijd de demonen vrij tot op een bepaald punt, opdat zij ons zouden helpen door hun boosaardigheid. Zo worden wij op aarde op de proef gesteld om een Hemls en eeuwig leven te bereiken, maar na de dood is er geen proef meer mogelijk ! Wij moeten dus strijden om de middelen te hebben en het paradijs te bereiken ! Amen

Lees verder “”

“De katholiciteit van de Kerk als mystiek lichaam van Christus”
Door Jean Gueit.

 

De protestantse gemeenschap van de zusters van Pomeyrol, te Saint-Etienne-du-Grès (Bouches du Rhone) heeft van 1 tot 6 augustus laatstleden, orthodoxen , Katholieken en protestanten uitgenodigd voor de traditionele ontmoeting naar aanleiding van de Transfiguratie. Zoals elk jaar en dit reeds gedurende vijftig jaar waren de dagen gevuld met diensten van de gemeenschap en vervolgens door de liturgieën van de drie belijdenissen, alsook door drie uiteenzettingen gecentreerd rond het thema “vele ledematen, één enkel lichaam”

Lees verder “De katholiciteit van de Kerk”

DE WOESTIJNVADERS EN DE STILTE

Heilige Sabbas Woestijnvader

Er worden sterke verhalen verteld over het zwijgen van de woestijnvaders in Egypte. Van abba Pambon horen we dat hij soms wel drie maanden nadenkt over een vraag, voordat hij antwoord durft te geven. Eerder is hij er niet zeker van dat hij de vraag goed begrepen heeft1. Van abba Agathon vertelt men dat hij drie jaar lang met een kiezelsteen in de mond heeft rondgelopen, om zich te oefenen in de kunst van het zwijgen. En van abba Theon zeggen ze dat hij het heeft opgebracht om maar liefst dertig jaar te zwijgen. In de woestijn kan de stilte lang duren, in sommige gevallen wel drie maanden, drie jaar of zelfs drie keer tien jaar.

Lees verder “De woestijnvaders en de stilte”

THEMATISCHE IKONEN

Christus
Theologisch gezien is de ikoon van Christus de belangrijkste.Doordat Christus mens geworden is,werd hij zichtbaar en dus ook uitbeeldbaar. Maar hoe moest Christus afgebeeld worden? De oudste afbeeldingen
van Christus tonen een jongeman zonder baard.Op een fresco uit de 4e eeuw in de catacombe van Petrus en Marcellinus in Rome is Christus afgebeeld met halflang haar en korte baard.Deze afbeelding verschilt niet veel van wat later het prototype van een Christus-ikoon wordt.

Lees verder “Thematische ikonen”

Wat het betekent een christen te zijn volgens de heilige Paulus

Een toespraak van Metropoliet Anthony van Sourozh bij de ontvangst van de graad van Doctor in de Theologie ‘Honoris Causa’ aan de Theologische Academie van Moskou op 3 februari 1983

Nadat ik het Evangelie las op jeugdige leeftijd – ik was een jongen van 14 jaar – voelde ik dat er voor mij geen andere taak in het leven kon zijn dan met anderen de vreugde te delen die het leven vernieuwt en die mij geopend was in de kennis van God en Christus. Het was toen, in mijn opgroeiende jaren, dat ik, op gunstige en niet gunstige momenten – op school, in de metro, in jeugdkampen – over Christus begon te spreken, hoe ik Hem ervaarde: als leven, als vreugde, als zin, als iets dat zo nieuw was dat het alles vernieuwde. Als het passend zou zijn mijzelf te beschrijven in de woorden van de Heilige Schrift, zou ik met de heilige Paulus willen zeggen: “Want wee mij, als ik niet het Evangelie predik! (l Kor. 9:16).” ‘Wee’, omdat het niet delen van dit wonder een misdaad zou zijn tegen God, Die dit wonder bewerkte, en voor de mensen, die ook vandaag overal ter wereld dorsten naar het levende woord van God.

Lees verder “Wat betekent het Christen te zijn volgens st.Paulus”

Biecht en Communie

Aartspriester Alexander Schmemann

Wat is in deze voorbereiding d eplaats van de sacramentele biecht ? Een vraag die we moeten stellen en proberen te beantwoorden omdat in vele Orthodoxe kerken de leer is ontstaan en tegenwoordig algemeen wordt geaccepteerd, dat het voor leken onmogelijkis de communie te ontvangen zonder voorafgaande sacramentele biecht en absolutie. Zelfs wanneer iemand veelvuldig de communie wenst te ontvangen, moet hij toch iedere keer opnieuw biechten of minstens de acramentele absolutie ontvangen.

Lees verder “Schmemann : Biecht en Communie”

Kinderen inwijden tot het gebed

Door : Olga VICTOROFF

Het gebed aanleren aan een kind lijkt een uitdaging, want gebeden uit het hoofd leren en ze opzeggen, is nog geen gebed. Zelfs de gebeden die men organiseert in familieverband kunnen overkomen als een zeer sympathiek gebeuren, of wellicht niet zodanig, omdat ze niet hun eigen initiatief zijn, het wordt hen opgelegd, en in het beste geval wordt het hun voorgesteld, en dat is niet voldoende.
Wat nodig is, is dat de catechese ertoe komt om God in fasen te leren kennen, het is nodig dat het kind de aanwezigheid van God kan voelen, dat hij in zichzelf de tegenwoordigheid van God kan identificeren. De aanwezigheid van de Heilige Geest in ons wordt dikwijls uitgedrukt door de vreugde die in ons leeft. Wanneer wij deze vreugde gewaarworden, dan betekent dit dat God daar is, in ons en met ons, maar het kind beseft het niet meteen.

Lees verder “Kinderen inwijden tot het gebed”

De Filioque-kwestie

Het Filioque is een formule die deel uitmaakt van het Credo, de plechtige verwoording van het rechtzinnige geloof in de Drie-eenheid: God is Vader, Zoon en Heilige Geest. Het geloof in de Heilige Geest wordt als volgt beleden: ‘Ik geloof in de Heilige Geest, die Heer is en het leven geeft; die voortkomt uit de Vader en de Zoon; die met de Vader en de Zoon tezamen wordt aanbeden en verheerlijkt; die gesproken heeft door de profeten.’

Lees verder “Filioque”

Het spirituele leven
Door
Archimandriet Placide Deseille

Het fundament van ons leven in Christus is het doopsel. Wanneer wij dit sacrament ontvangen, ontvangen wij de genade van de Heilige Geest. Het verspreidt in ons een licht en een innerlijke kracht die ons in staat stelt te breken met het kwaad, om de bekoringen van het egoïsme te verwerpen, de geest van genot en heerschappij. Het is in deze zin dat het doopsel ons doet sterven aan de zonde en ons doet verrijzen met Christus tot een nieuw leven.

Maar het doopsel deelt ons dit nieuw leven niet mee in haar uiteindelijke staat, in haar volle rijpheid. Het geeft ons alleen de kiem, en dit zaad neergelegd in onze harten kan slechts groeien en zich ontwikkelen indien wij er onze vrije bijdrage toe leveren.

Lees verder “Het spirituele leven -Placide Deseille”

Veertigdagentijd in de vroege kerk
Onder ‘Veertigdagentijd’ wordt een periode van boete en inkeer verstaan die voorafgaat aan het Paasfeest.

Naam
De term ‘Veertigdagentijd’ is afgeleid van het Latijnse ‘Quadragesima’. Evenals het Griekse Tessarakostê betekent dat woord ‘veertigste’ en duidde het aanvankelijk de dag aan waarop deze periode begon, maar het werd al vroeg gebruikt voor de hele voorbereidingstijd. We vinden de term in deze betekenis voor het eerst bij Hieronymus (in een brief uit 384/5) en in het pelgrimsverslag van Egeria (ca. 381-384). De Franse benaming ‘Carême’ en het Italiaanse ‘Quaresima’ zijn van het Latijnse woord afgeleid. Het Nederlandse ‘Vastentijd’ benadrukt evenals het Duitse ‘Fastenzeit’ één belangrijk aspect van de voorbereiding, terwijl het Engelse ‘(Great) Lent’ samenhangt met het seizoen waarin de periode (op het noordelijk halfrond) valt.

Lees verder “Veertigdagentijd in de vroege kerk”

HET DOOPSEL IN DE

ORTHODOXE TRADITIE

 

Doop in Orthodoxe traditie
vader Basilios Khamis

Doop 3  In deze serie Sacramenten in Oosterse Kerken bijt vader Basilios Khamis, priester van de Antiocheens-orthodoxe parochie te Amersfoort, het spits af. Hij spreekt over de sacramenten ofwel “mysteriën” van Doop en Myronzalving (Vormsel), die steeds in combinatie gevierd worden.

De doop in de Orthodoxe Kerk is een bijzonder en belangrijk moment. Op dat moment krijgt het kind de eerste en essentiële sacramenten van het begin van een leven met Christus.

Lees verder “Doopsel in de orthodoxe kerk”