DIE GODDELIKE LITURGIE VAN ONS VADER ONDER DIE HEILIGES JOHANNES CHRYSOSTOMOS
DIE LITURGIE VAN DIE KATKISANTE
Nadat hy die seën van die priester ontvang het, kom die diaken deur die
noordelike deur by die Heiligdom uit, gaan staan op sy gebruiklike plek voor
die Heilige Deure, maak drie buigings en begin:
Seën, Meester.
Die priester hef die Evangelieboek op, maak die teken van die Kruis oor die Antimension daarmee , en sê met ’n helder stem:
Geseënd is die Koninkryk van die Vader, en van die Seun, en van
die Heilige Gees, nou en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
DIE VREDESLITANIE
Diaken* Laat ons in vrede bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U. En so na elk van die volgende bedes.
Diaken* Om die vrede van bo en die redding van ons siele, laat ons
bid tot die Heer.
Om vrede vir die hele wêreld, die welsyn van die heilige Kerke
van God, en die eenheid van almal, laat ons bid tot die Heer.
Vir hierdie heilige Huis, en vir hulle wat dit met geloof, eerbied en
die vrees van God betree, laat ons bid tot die Heer.
Vir die toegewyde, Ortodokse Christene, laat ons bid tot die Heer.
Vir ons vader en aartsbiskop, pous en patriarg N., vir ons
aartsbiskop en vader N., vir die eerbiedwaardige priesterskap,
die diakonaat in Christus, vir alle geestelikes en die hele volk,
laat ons bid tot die Heer.
Vir die mense van ons land, en vir alle owerhede en magte wat oor ons gestel is, laat ons bid tot die Heer.
Vir hierdie patriargaat en hierdie heilige bisdom, vir alle stede en
dorpe, en vir die gelowiges wat daarin woon, laat ons bid tot die
Heer.
Vir gunstige weer, ’n oorvloedige opbrengs van die aarde, en tye
van vrede, laat ons bid tot die Heer.
Vir reisigers op land, see en in die lug, vir hulle wat siek is en hulle
wat ly, vir gevangenes en hul verlossing, laat ons bid tot die Heer.
Om ons bevryding van alle verdrukking, toorn, gevaar en nood,
laat ons bid tot die Heer.
Help ons, red ons, ontferm U oor ons en bewaar ons, o God, deur
u genade.
Terwyl ons ons alheilige, onbevlekte, hooggeseënde en glorieryke
Meesteres, die Theotokos en immermaagd Maria, saam met al
die heiliges gedenk, laat ons onsself en mekaar
en ons hele lewe toevertrou aan Christus ons God.
Volk Aan U, o Heer.
Gebed van die Eerste Antifoon
Priester (in ’n gedempte toon)
O Here onse God, u mag is onvergelyklik. U heerlikheid is
onbegryplik. U barmhartigheid is onmeetlik en u liefde vir die
mens onuitspreeklik. Sien in u medelye neer op ons en op
hierdie heilige huis, o Meester, en betoon ons en hulle
wat saam met ons bid, u ryke barmhartigheid en ontferming.
(hardop) Want aan U kom toe alle heerlikheid, eer en aanbidding: aan die
Vader en die Seun en die Heilige Gees, nou en altyd en tot in
ewigheid.
Volk Amen.
DIE EERSTE ANTIFOON
Indien dit ’n fees van die Here of die Theotokos is, of die dag ná die fees of die
afsluiting van die fees, word die Antifone van die fees gesing; so nie, die Typika.
Sondae kan die volgende Antifoon gebruik word:
1ste Vers Loof die Here, o my siel, en alles wat binne my is sy heilige
naam.
Volk Deur die gebede van die Theotokos, o Heiland, red ons.
2de Vers Loof die Here, o my siel, en vergeet geeneen van sy weldade nie.
Volk Deur die gebede van die Theotokos, o Heiland, red ons.
3
3de Vers Die Here het sy troon in die hemel berei, en sy Koninkryk heers
oor almal.
Volk Deur die gebede van die Theotokos, o Heiland, red ons.
Eer aan die Vader en aan die Seun en aan die Heilige Gees,
nou en altyd en tot in ewigheid. Amen.
Deur die gebede van die Theotokos, o Heiland, red ons.
So nie, die Typika:
Loof die Here, o my siel.
Lofwaardig is U, o Heer.
Loof die Here, o my siel,
en alles wat binne my is, sy heilige naam.
Loof die Here, o my siel,
en vergeet geeneen van sy weldade nie.
Wat al jou ongeregtighede vergewe,
wat al jou siektes genees.
Wat jou lewe verlos van die verderf,
wat jou met barmhartigheid en deernis kroon.
Wat jou begeerte met goeie dinge versadig,
jou jeug sal weer nuut word soos dié van ’n arend.
Barmhartig en genadig is die Here,
lankmoedig en groot van goedertierenheid.
Terwyl dit gesing word, maak die diaken ’n buiging, verlaat sy plek, en gaan
staan voor die ikoon van die Theotokos, terwyl hy in die rigting van die ikoon
van Christus kyk en sy orarion met die drie vingers van sy regterhand vashou.
Aan die einde van die Antifoon kom hy op sy gebruiklike plek staan, maak ‘n
buiging en sê
DIE KLEIN LITANIE
Diaken* Laat ons keer op keer in vrede bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U.
Diaken* Help ons, red ons, ontferm U oor ons, en bewaar ons, o God, deur
u genade.
Volk Here, ontferm U.
Diaken* Terwyl ons ons alheilige, onbevlekte, hooggeseënde en glorieryke
Meesteres, die Theotokos en immermaagd Maria, saam met al
die heiliges gedenk, laat ons onsself en mekaar en ons hele lewe toevertrou
aan Christus ons God.
4
Volk Aan U, o Heer.
Priester (in ’n gedempte toon)
O Here ons God, red u volk en seën u erfdeel. Bewaar die volheid
van u Kerk; heilig hulle wat die luister van u Huis liefhet; verheerlik
hulle daarvoor deur u goddelike krag, en verlaat ons nie wat op U
hoop.
(hardop) Want aan U behoort die mag, en aan U behoort die koninkryk en
die krag en die heerlikheid: aan die Vader en die Seun en die
Heilige Gees, nou en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
DIE TWEEDE ANTIFOON
Daarna word die tweede Psalm van die Typika gesing, of, op Sondae,
die volgende Antifoon:
1ste Vers Prys die Here, o my siel; ek sal die Here prys solank ek lewe; ek
sal psalmsing tot my God solank ek daar is.
Volk Red ons, o Seun van God, wat opgestaan het uit die dode, ons
wat tot U sing: Halleluja!
………………………………………………………………………………………..
Indien dit nie ’n Sondag, die Paasseisoen of ’n fees van die Here is nie, sing ons
na elke vers:
Red ons, o Seun van God, wat wonderbaar is in die heiliges, ons
wat tot U sing: Halleluja!
………………………………………………………………………………………….
2de Vers Salig is hy wie se hulp die God van Jakob is; sy hoop is op die
Here sy God.
Volk Red ons, o Seun van God, wat opgestaan het uit die dode, ons
wat tot U sing: Halleluja!
3de Vers Die Here sal tot in ewigheid Koning wees, jou God, o Sion, van
geslag tot geslag.
Volk Red ons, o Seun van God, wat opgestaan het uit die dode, ons
wat tot U sing: Halleluja!
Eer aan die Vader en aan die Seun en aan die Heilige Gees.
Of die Tweede Psalm van die Typika:
5
Eer aan die Vader en aan die Seun en aan die Heilige Gees.
Prys die Here, o my siel;
ek sal die Here prys solank ek lewe;
ek sal psalmsing tot my God solank ek daar is.
Vertrou nie op prinse, die mensekind, by wie geen heil is nie.
Sy gees sal uitgaan, en terugkeer na sy aarde toe.
Op daardie dag sal al sy gedagtes tot niet gaan.
Die Here sal vir ewig koning wees,
jou God, o Sion, van geslag tot geslag.
Daarna, tydens elke Liturgie:
Nou en altyd en tot in ewigheid. Amen.
Eniggebore Seun en Woord van God,
U wat onsterflik is,
het U verwerdig om ter wille van ons redding vlees te word
uit die heilige Theotokos en immermaagd Maria,
en onveranderlik Mens geword;
U is gekruisig, o Christus ons God,
en het die dood deur die dood vertrap.
U wat een is van die Heilige Drie-eenheid,
en verheerlik word met die Vader en die Heilige Gees,
red ons.
Die diaken gaan uit en staan weer voor die ikoon van die Theotokos,
en aan die einde van die Antifoon kom staan hy op sy gebruiklike plek,
maak ’n buiging en sê hy
DIE KLEIN LITANIE
Diaken* Laat ons keer op keer in vrede bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U.
Diaken* Help ons, red ons, ontferm U oor ons, en bewaar ons, o God, deur
u genade.
Volk Here, ontferm U.
Diaken* Terwyl ons ons alheilige, onbevlekte, hooggeseënde en glorieryke
Meesteres, die Theotokos en immermaagd Maria, saam met al
die heiliges gedenk, laat ons onsself en mekaar en ons hele lewe toevertrou
aan Christus ons God.
Volk Aan U, o Heer.
6
Gebed van die Derde Antifoon
Priester (in ’n gedempte toon)
U wat ons hierdie gemeenskaplike en eendragtige gebede geskenk het, en wat belowe het dat waar twee of drie eensgesind is in u Naam, U hulle sal skenk wat hulle U vra, verhoor nou ook die bedes van u dienaars tot hul beswil, skenk ons in hierdie wêreld die kennis van u waarheid en in die toekomstige die ewige lewe.
(hardop) Want U is ’n goeie en mensliewende God en tot U stuur ons die
lof omhoog, tot die Vader en die Seun en die Heilige Gees, nou
en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Die diaken gaan die Heiligdom deur die suidelike deur binne.
DIE DERDE ANTIFOON
EN DIE INTOG
MET DIE HEILIGE EVANGELIE
Daarna word die Saligsprekinge of die Derde Antifoon gesing.
Sondae kan die volgende Antifoon gesing word:
1ste Vers Dit is die dag wat die Here gemaak het; laat ons bly wees en ons daarin verheug.
Dan volg die Opstandingsapolutikion in die heersende toon
2de Vers Laat die hemele en die aarde sy lof besing.
Die Opstandingsapolutikion in die heersende toon.
Die Saligsprekinge
In u koninkryk dink aan ons, O Heer, wanneer U in
u koninkryk kom.
Salig is dié wat arm van gees is,
want aan hulle behoort die koninkryk van die hemele.
Salig is dié wat treur,
want hulle sal vertroos word.
Salig is die sagmoediges,
want hulle sal die aarde beërwe.
Salig is dié wat honger en dors na die geregtigheid,
want hulle sal versadig word.
7
Salig is die barmhartiges,
want aan hulle sal barmhartigheid bewys word.
Salig is dié wat rein van hart is,
want hulle sal God sien.
Salig is die vredemakers,
want hulle sal kinders van God genoem word.
Salig is dié wat vervolg word ter wille van die geregtigheid,
want aan hulle behoort die koninkryk van die hemele.
Salig is julle wanneer die mense julle beledig en vervolg
en valslik allerhande kwaad teen julle spreek om My ontwil.
Verbly en verheug julle omdat julle loon groot is in die hemele.
Terwyl die Doxastikon van die Saligsprekinge of die Derde Antifoon gesing
word, maak die priester en die diaken drie buigings waar hulle voor die
Heilige Tafel staan. Daarna tel die priester die Evangelieboek op en gee dit
aan die diaken, wat sy hand soen. En so, voorafgegaan deur die lampe of die
vaandels van die sesvlerkige Engele, kom hulle by die noordelike deur uit en doen hulle die Klein Intog. Hulle gaan staan in die middel van die Tempel en albei buig die hoof.
Die diaken sê in ’n gedempte toon
Laat ons bid tot die Heer.
Gebed van die Intog
Priester (in ’n gedempte toon)
O Meester, Here ons God, wat in die hemele rangordes en leërskares
engele en aartsengele in diens van u heerlikheid gestel het, gee dat
met ons intog daar ook ’n intog van heilige engele sal geskied, wat saam
met ons dien en saam met ons u goedheid verheerlik.
Want U kom toe alle heerlikheid, eer en aanbidding, Vader, Seun
en Heilige Gees, nou en altyd en tot in ewigheid. Amen.
Aan die einde van die gebed sê die diaken in ’n gedempte toon vir die priester:
Seën, Meester, die heilige Intog.
En die priester seën die Intog terwyl hy in ’n gedempte toon sê:
Geseënd is die intog na u heilige plek, immer, nou en altyd en
tot in ewigheid. Amen.
8
Die priester soen die Evangelieboek. Die diaken staan in die middel van die
Tempel voor die priester, hef die heilige Evangelieboek op, en sê hardop:
Wysheid. Laat ons aandag gee.
Daarna gaan die diaken, gevolg deur die priester, die Heiligdom deur die
die Heilige Deure binne en plaas hy die Evangelieboek op die Heilige Tafel.
Priester Kom, laat ons aanbid en neerval voor Christus,
en/of Volk Red ons, o Seun van God,
wat opgestaan het uit die dode,
ons wat tot U sing: Halleluja!
……………………………………………………………………………………
Indien dit nie ’n Sondag, Paastyd of ’n fees van die Here is nie, sing ons:
Kom, laat ons aanbid en neerval voor Christus.
Red ons, o Seun van God,
wat wonderbaar is in die Heiliges,
ons wat tot U sing: Halleluja!
In die Paastyd:
Loof God in die Kerke, die Here uit die fonteine van Israel.
Red ons, o Seun van God,
wat opgestaan het uit die dode,
ons wat tot U sing: Halleluja!
……………………………………………………………………………………..
Die Apolutikia en die Kontakia vir die dag en vir die wyding van die kerk
word gesing.
Na die laaste Kontakion:
Diaken* Laat ons bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U.
Gebed van die Trisagion
Priester (in ’n gedempte toon)
Heilige God, wat rus in die heilige plek, wat deur die Serafim met die
driemaal-heilige stem besing, en deur die Gerubim verheerlik,
en deur alle hemelse Kragte aanbid word: wat die heelal uit die
niet tot stand gebring het, wat die mens na u beeld en gelykenis
geskape, en met al u genadegawes getooi het. U gee wysheid en
begrip aan dié wat daarom vra, en u veronagsaam nie die sondaar nie,
maar het bekering vir ons verlossing ingestel. U het ons, u nederige en
9
onwaardige dienaars, waardig geag om op hierdie oomblik voor die heerlikheid van u heilige altaar te staan, en aan U die verskuldigde
aanbidding en lofprysing op te dra. Aanvaar, o Meester, ook uit die
mond van ons, sondaars, die Driemaal-heilige Loflied, en besoek ons in u
goedheid. Vergewe ons alle opsetlike en onopsetlike oortredinge. Heilig
ons siele en liggame, en gee dat ons U in heiligheid mag dien al die dae
van ons lewens. Deur die gebede van die Theotokos en van al die Heiliges,
wat U van oudsher behaag het.
(hardop) Want heilig is U, ons God, en tot U stuur ons die lof omhoog, tot
die Vader en die Seun en die Heilige Gees, nou en altyd
Diaken* (naderend tot die Heilige Deure en met sy gesig na die Volk)
en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Heilige God, Heilige Magtige, Heilige Onsterflike, ontferm U oor ons.
Heilige God, Heilige Magtige, Heilige Onsterflike, ontferm U oor ons.
Heilige God, Heilige Magtige, Heilige Onsterflike, ontferm U oor ons.
Eer aan die Vader en aan die Seun en aan die Heilige Gees, nou en altyd en tot in ewigheid. Amen.
Heilige Onsterflike, ontferm U oor ons.
Diaken* Kragtig!
Volk Heilige God, Heilige Magtige, Heilige Onsterflike, ontferm U oor ons.
Ook die priester en die diaken sê die Trisagion, terwyl hulle drie buigings voor die
Heilige Tafel maak.
Daarna sê die diaken vir die priester:
Beveel, Meester.
Terwyl hulle na die Troon beweeg, sê die priester:
Geseënd is Hy wat kom in die Naam van die Here.
Diaken Seën, Meester, die verhewe Troon.
Priester Geseënd is U op die Troon van heerlikheid van u Koninkryk,
U wat sit op die Gerubim, immer, nou en altyd en tot in ewigheid.
Amen.
DIE LESINGS UIT DIE NUWE TESTAMENT
Aan die einde van die Trisagion kom die diaken* uit voor die Heilige Deure en sê:
Laat ons aandag gee.
10
Priester Vrede vir almal.
Leser En vir u gees.
Diaken* Wysheid.
Leser (lees die verse van die Prokimenon)
Diaken* Wysheid.
Leser (lees die titel van die Apostellesing)
Diaken* Laat ons aandag gee.
Die Leser lees die Apostellesing, en wanneer die Apostellesing klaar is,
sê die priester:
Vrede vir u.
Leser En vir u gees.
Halleluja! Halleluja! Halleluja!
Terwyl die Halleluja gesing word neem die diaken* die wierookvat en nader
hy die priester en nadat hy die seën ontvang het, bewierook hy die Heilige
Evangelie, die Heilige Tafel, die hele Heiligdom en die priester, en daarna,
nadat hy by die Heilige Deure uitgegaan het, die vernaamste ikone en die
Volk.
Gebed van die Evangelie
Priester (in ’n gedempte toon)
Laat die suiwer lig van die kennis van U as God in ons harte skyn, o
mensliewende Meester, en open die oë van ons verstand om u
Evangelieboodskap te verstaan. Plant in ons die vrees vir u saligmakende
gebooie, sodat ons, nadat ons alle vleeslike begeertes vertrap het,
ons kan wend tot ’n geestelike lewenswyse, deur alles wat U
behaag te dink sowel as te doen. Want U is die verligting van ons
siele en liggame, o Christus ons God, en tot U stuur ons die lof
omhoog, soos ook tot u beginlose Vader, en u alheilige, goeie en
lewendmakende Gees, nou en altyd en tot in ewigheid. Amen.
Nadat hy die bewieroking voltooi het, sit die diaken die wierookvat weg, en nader hy
die priester met geboë hoof, en, terwyl hy die orarion met sy vingerpunte
vashou, wys hy na die Heilige Evangelieboek waar dit op die Heilige Tafel lê,
en sê:
Seën, Meester, die verkondiger van die Blye Boodskap van die
heilige, glorieryke Apostel en Evangelis N.
Die priester seën hom terwyl hy sê:
11
Mag God, deur die gebede van die heilige en glorieryke Apostel en Evangelis N., gee dat u die Blye Boodskap met groot krag sal verkondig,
tot vervulling van die Evangelie van sy geliefde Seun, ons Here Jesus Christus.
Diaken Amen.
En nadat hy gebuig het, neem hy met eerbied die heilige Evangelie op, en
voorafgegaan deur die lampe, gaan hy deur die Heilige Deure na die Ambon.
Die priester staan voor die Heilige Tafel en terwyl hy weswaarts kyk,
roep hy uit:
Wysheid. Laat ons opstaan. Laat ons luister na die heilige
Evangelie. Vrede vir almal.
Volk En vir u gees.
Diaken* Die lesing uit die heilige Evangelie volgens N.
Volk Eer aan U, o Heer, eer aan U.
Priester Laat ons aandag gee.
Die diaken* lees dan die voorgeskrewe gedeelte uit die heilige Evangelie.
En nadat die Evangelie klaar gelees is, seën die priester die diaken en sê:
Vrede vir u.
Volk Eer aan U, o Heer, eer aan U.
Die priester ontvang die heilige Evangelie, soen dit en maak daarmee
die teken van die Kruis oor die volk, en plaas dit op die Heilige Tafel.
Daarna onderrig die priester die Volk in die Woord van God.
Dan begin die diaken, op sy gebruiklike plek, vervolgens
DIE GROOT LITANIE
Diaken* Laat ons sê, met ons hele siel en ons hele verstand, laat ons sê:
Volk Here, ontferm U.
Diaken* O Almagtige Here, die God van ons vaders, ons bid U, hoor ons
en wees barmhartig.
Volk Here, ontferm U.
12
Diaken* Wees ons barmhartig, o God, volgens u groot barmhartigheid,
ons bid U, hoor ons en wees barmhartig.
Volk Here, ontferm U. (3x) En so na elk van die oorblywende bedes.
Diaken* Ook bid ons vir ons vader en aartsbiskop, pous en patriarg N.,
ons aartsbiskop en vader N., en vir al ons broers en susters in Christus.
Ook bid ons vir die president van ons land, en vir alle owerhede en magte wat oor ons gestel is.
Ook bid ons om barmhartigheid, lewe, vrede, gesondheid, heil en
besoeking, vergifnis en kwytskelding van sondes vir die dienaars
van God, alle toegewyde en Ortodokse Christene, wat in hierdie
stad/dorp en gemeente woon of vertoef, vir die opsieners en lede van
hierdie heilige Kerk en vir hulle familielede. [Vir die dienaars van
God N. & N. (hier mag die diaken die name noem van diegene vir
wie hy gevra is om te bid) en vir almal wat ons gevra het om vir
hulle te bid, onwaardig soos wat ons is.]
Ook bid ons vir die salige en gedenkwaardige grondleggers
van hierdie heilige Kerk, en vir al ons Ortodokse broers en susters wat ons in die rus voorafgegaan het, en wat hier en oor die hele wêreld heen vroom ontslape lê; [en ook vir die dienaars van God N. & N. (hier mag die diaken die name noem van diegene vir wie hy gevra is om te bid) ; dat hulle al hul oortredings, opsetlik sowel as onopsetlik, vergewe mag word.]
Ook bid ons vir hulle wat offergawes bring, vir hulle wat goeie
werke in hierdie heilige en aleerbiedwaardige huis doen, vir hulle
wat daarin dien en hulle wat sing, en vir die volk hier
teenwoordig, wat wag op u groot en ryke barmhartigheid.
Gebed van Smeking
Priester (in ’n gedempte toon)
O Here, ons God, aanvaar hierdie vurige smeekbede van u
dienaars, en wees ons barmhartig na die volheid van u
barmhartigheid. Laat u deernis op ons neerdaal en op
u hele volk wat wag op u ryke barmhartigheid.
(hardop) Want U is ’n barmhartige en mensliewende God, en tot U stuur
ons die lof omhoog, tot die Vader en die Seun en die Heilige
Gees, nou en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Hierna mag die diaken* die gebed vir die Katkisante begin.
13
Op elke bede antwoord die Volk:
Here, ontferm U.
Diaken* Katkisante, bid tot die Heer.
Laat ons, die gelowiges, bid vir die katkisante.
Dat die Here hulle barmhartig sal wees.
Dat Hy hulle in die woord van die waarheid sal onderrig.
Dat Hy die Evangelie van geregtigheid aan hulle sal openbaar.
Dat Hy hulle met sy Heilige, Katolieke en Apostoliese Kerk sal
verenig.
Red hulle, ontferm U oor hulle, help hulle en bewaar hulle, o God,
deur u genade.
Katkisante, buig julle hoofde voor die Heer.
Volk Voor U, o Heer.
Gebed vir die Katkisante
(Voor die Ontvouing van die Antimension)
Priester (in ’n gedempte toon)
O Here, ons God, wat in die hemel woon en ag slaan op die
dinge hier benede, wat ter wille van die redding van die
mensdom u eniggebore Seun, ons God en Heer, Jesus Christus,
gestuur het, sien neer op u dienaars die katkisante, wat hulle
hoofde voor U buig, en ag hulle op die gepaste tyd waardig vir
die Bad van die Wedergeboorte, die vergifnis van sondes, en
die kleed van onverganklikheid. Verenig hulle met u Heilige,
Katolieke en Apostoliese Kerk, en reken hulle by u uitverkore
kudde.
(hardop) Sodat hulle saam met ons u aleerbiedwaardige en verhewe
Naam mag verheerlik, van die Vader en die Seun en die
Heilige Gees, nou en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Die Priester vou nou die Antimension oop op die Heilige Tafel.
Diaken* Alle katkisante, gaan nou uit. Katkisante, gaan uit. Alle
katkisante, gaan nou uit. Laat geeneen van die katkisante
agterbly nie.
DIE LITURGIE VAN DIE GELOWIGES.
Diaken* Alle gelowiges, laat ons keer op keer in vrede bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U.
14
Diaken* Help ons, red ons, ontferm U oor ons en bewaar ons, O God,
deur u genade.
Volk Here, ontferm U.
Diaken * Wysheid.
Eerste Gebed van die Gelowiges
(Na die Ontvouing van die Antimension)
Priester (in ’n gedempte toon)
Ons dank U, Here God van die hemelse Kragte, dat U ons
waardig geag het om nou voor u heilige altaar te staan en voor
u barmhartigheid neer te val, vir ons sondes en vir dié in onkunde
deur die volk begaan. Aanvaar, o God, ons smeekgebed. Maak
ons waardig om U gebede en smekinge en bloedlose offers
op te dra vir u hele volk. En stel ons, wat U in hierdie diens
van U gestel het, deur die krag van u Heilige Gees, in staat om U onberispelik en sonder om aanstoot te gee, en met die getuienis van ’n skoon gewete, te alle tye en op alle plekke aan te roep, sodat U ons
in die oorvloed van u goedheid mag verhoor en ons barmhartig mag wees.
(hardop) Want U kom toe alle heerlikheid, eer en aanbidding, Vader, Seun
en Heilige Gees, nou en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Diaken* Laat ons keer op keer in vrede bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U.
Diaken* Help ons, red ons, ontferm U oor ons en bewaar ons, o God,
deur u genade.
Volk Here, ontferm U.
Diaken* Wysheid. En hy gaan die Heiligdom binne.
Tweede Gebed van die Gelowiges
Priester (in ’n gedempte toon)
Nogmaals en menigmaal val ons voor U neer en bid U wat
goed en mensliewend is om ons smeking aan te sien en ons
siele en liggame van alle besoedeling van die vlees en die
gees te reinig. En gee dat ons sonder skuld of veroordeling
voor u heilige altaar mag staan. En skenk, o God, ook aan hulle
15
wat saam met ons bid, vooruitgang in die lewe, in geloof en
geestelike insig. Gee dat terwyl hulle U altyd met ontsag en
liefde dien, hulle sonder skuld of veroordeling deel mag hê aan
u Heilige Misteries en u hemelse Koninkryk waardig geag mag
word.
(hardop) Sodat ons, altyd deur u mag beskerm, tot U die lof omhoog
mag stuur, tot die Vader en die Seun en die Heilige Gees, nou
en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
DIE GERUBYNSE LOFLIED EN
DIE GROOT INTOG MET DIE GAWES
VAN DIE BROOD EN DIE WYN
Die sangers begin om die Gerubynse loflied stadig en melodieus in die
heersende toon van die dag te sing.
Laat ons, wat die Gerubim op mistieke wyse verteenwoordig,
en die lewendmakende Drie-eenheid
die Driemaal-heilige Loflied toesing,
nou alle aardse sorge tersyde stel,
want ons gaan die Koning van almal,
onsigbaar vergesel deur die engele-leërskaar, ontvang.
Halleluja. Halleluja. Halleluja.
Terwyl dit gesing word, lees die priester, voor die Heilige Tafel, in gedempte toon
Die Gebed van die Gerubynse Loflied
Niemand gebonde deur vleeslike begeertes en genietinge is
waardig om na U te kom of tot U te nader of U te dien nie,
o Koning van die heerlikheid, want om U te dien, is groot
en ontsagwekkend selfs vir die hemelse kragte. Nietemin
het U, deur u onuitspreeklike en onmeetlike liefde vir die
mensdom, sonder verandering of omvorming mens geword en
as ons Hoëpriester opgetree, en as Heerser oor almal, die
bediening van hierdie liturgiese en bloedlose offer aan ons toevertrou.
Want U alleen, o Here ons God, heers oor die dinge van die
hemel en van die aarde, U wat gedra word op die troon van die
Gerubim, U wat die Here is van die Serafim en die Koning van
Israel, U wat alleen heilig is en rus in die Heilige. Daarom
smeek ek U, U wat alleen goed is en bereid is om te luister:
Kyk neer op my, u sondige en nuttelose dienskneg, en reinig my
siel en hart van ’n slegte gewete, en stel my in staat om
deur die krag van die Heilige Gees, beklee met die genade van
die priesterskap, voor hierdie Heilige Tafel van U te staan en
16
die misterie van u heilige en vlekkelose Liggaam en kosbare
Bloed te vier.
Want met geboë hoof kom ek na U en smeek U: Wend U
aangesig nie van my af nie en verwerp my nie uit die geledere
van u kinders nie, maar ag my, u sondige en onwaardige
dienaar, waardig om U hierdie gawes te offer. Want dit is
U, Christus ons God, wat offer en geoffer word, wat ontvang en
uitgedeel word, en tot U stuur ons die lof omhoog, soos ook tot
u beginlose Vader, en u alheilige, goeie en lewendmakende
Gees, nou en altyd en tot in ewigheid. Amen.
Na die gebed sê die priester en die diaken drie maal die Gerubynse Loflied, as
volg:
Priester Laat ons, wat die Gerubim op mistieke wyse verteenwoordig,
en die lewendmakende Drie-eenheid die Driemaal-heilige Loflied
toesing, nou alle aardse sorge tersyde stel,
Diaken* want ons gaan die Koning van almal,
onsigbaar vergesel deur die engele-leërskaar, ontvang.
Halleluja. Halleluja. Halleluja.
Dan neem die priester, of diaken, die wierookvat, en bewierook hy die Heilige
Tafel, die Heiligdom, die vernaamste ikone en die Volk, terwyl hy ietwat by die
Heilige Deure uitbeweeg. Indien dit ’n Sondag is, sê hy in ’n gedempte toon:
“Noudat ons die opstanding van Christus aanskou het…” en Psalm 50, behalwe
die laaste twee verse wat begin met “Doen goed, o Here, aan Sion…”. Indien dit
nie ’n Sondag is nie, begin hy met “Kom laat ons aanbid…” (drie maal) en dan
Psalm 50 soos hierbo. Daarna gaan hy die Heiligdom binne en sit die wierookvat
opsy. Daarna kom hy en die diaken tot voor die Heilige Tafel, waar hulle drie
buigings maak en troparia van berou sê. Hulle soen die antimension en die
Heilige Tafel, buig weer en draai na die Volk en buig hulle hoofde, terwyl hulle
“Vergewe my” of soortgelyke woorde sê.
Hulle gaan na die heilige Prothesis waar hulle drie buigings maak en die
bedekte Heilige Gawes soen, terwyl hulle elkeen sê:
O God, reinig my sondaar, en wees my barmhartig.`
Dan sê die diaken vir die priester:
Hef op, Meester.
Die priester lig die Aer op en plaas dit oor die skouers van die diaken, terwyl hy
sê:
Hef julle hande op tot die Heiligdom en loof die Here.
Daarna neem hy die bedekte heilige Pateen en plaas dit met groot
versigtigheid en eerbied op die hoof van die diaken, terwyl hy self die heilige
Kelk, eweneens bedek, in sy hande neem.
17
Wanneer die sangers die die eerste deel van die Gerubynse Loflied voltooi,
kom die diaken en die priester by die noordelike deur van die Heiligdom uit,
voorafgegaan deur die vaandels van die sesvlerkige Engele, die lampe en
die wierook, en beweeg hulle langs die noordelike gang van die tempel af en terug
deur die middelste gang, en so maak hulle die Groot Intog, terwyl hulle
beurtelings uitroep:
Julle almal – mag die Here God aan julle dink in sy Koninkryk
– immer, nou en altyd en tot in ewigheid.
Die hele gemeente buig hulle hoofde met eerbied, terwyl hulle drie maal in
gedempte toon sê:
Amen. Dink aan ons, Here, wanneer U in u Koninkryk kom.
Sangers Amen. En hulle voltooi die Gerubynse Loflied.
Die priester en die diaken gaan die Heiligdom binne.
Die diaken staan regs voor die Heilige Tafel en sê vir die priester terwyl hy
binnekom:
Mag die Here God aan u priesterskap dink in sy Koninkryk,
immer, nou en altyd en tot in ewigheid.
En die priester, terwyl hy binnekom, sê vir hom:
Mag die Here God aan u diakenskap dink in sy Koninkryk,
immer, nou en altyd en tot in ewigheid.
Daarna plaas die priester die heilige Kelk op die Heilige Tafel, neem hy die
heilige Pateen by die diaken, en plaas hy dit aan die linkerkant, terwyl hy sê:
Die edelmoedige Josef het U vlekkelose Liggaam van die
Kruishout afgehaal, dit in skoon linne met speserye toegedraai,
en in ’n nuwe graf neergelê.
Daarna verwyder hy die bedekkings van die heilige Pateen en die heilige Kelk
en plaas dit eenkant op die Heilige Tafel. Hy verwyder die Aer vanaf die
skouers van die diaken, bewierook dit en bedek daarmee die Heilige Gawes.
Daarna neem hy die wierookvat en bewierook hy drie maal die Heilige Gawes,
terwyl die diaken sê:
Doen goed, Meester.
Priester Doen goed, Here, aan Sion in u welbehae, en laat die mure van
Jerusalem gebou word.
Dan sal U ’n welbehae hê in ’n offer van geregtigheid,
in offergawe en brandoffers; dan sal hulle stiere offer op u altaar.
18
Hy sit die wierookvat weg en sê met geboë hoof vir die diaken:
Dink aan my, my broer en medebedienaar.
Diaken Mag die Here God aan u priesterskap dink in sy Koninkryk,
immer, nou en altyd en tot in ewigheid.
Daarna buig die diaken self ook sy hoof, hou die orarion met die drie vingers
van sy regterhand vas, en sê vir die priester:
Bid vir my, heilige Meester.
Priester Die Heilige Gees sal oor u kom, en die krag van die Allerhoogste
sal u oorskadu.
Diaken Die Gees self sal saam met ons dien al die dae van ons lewe.
Dink aan my, heilige Meester.
Priester Mag die Here God aan u dink in sy Koninkryk, immer, nou en
altyd en tot in ewigheid.
En die diaken, nadat hy Amen geantwoord en die priester se regterhand
gesoen het, gaan na buite en staan op sy gebruiklike plek en sê:
DIE LITANIE VAN DIE KOSBARE GAWES
Diaken* Laat ons ons smeekgebed tot die Heer voleindig.
Volk Here, ontferm U. En so na elk van die volgende bedes.
Diaken* Vir die kosbare Gawes wat hier neergelê is, laat ons bid tot die
Heer.
Vir hierdie heilige Huis, en vir hulle wat dit met geloof, eerbied en die vrees van God betree, laat ons bid tot die Heer.
Om ons bevryding van alle verdrukking, toorn, gevaar en nood,
laat ons bid tot die Heer.
Help ons, red ons, ontferm U oor ons en bewaar ons, o God, deur
u genade.
Dat die hele dag volmaak, heilig, vreedsaam en sonder sonde mag
wees, vra ons die Heer.
Volk Skenk dit, o Heer. En so na elk van die volgende bedes.
Diaken* Om ’n engel van vrede, ’n getroue gids en behoeder van ons siele
en liggame, vra ons die Heer.
19
Om vergifnis en kwytskelding van ons sondes en oortredinge vra ons die Heer.
.
Om wat goed en voordelig is vir ons siele, en om vrede vir
die wêreld, vra ons die Heer.
Dat ons die oorblywende tyd van ons lewe in vrede en
boetvaardigheid mag voleindig, vra ons die Heer.
Om ’n Christelike einde aan ons lewens, vreedsaam en sonder
lyding of rede tot skaamte, en om ’n goeie verweer voor die
ontsagwekkende regterstoel van Christus, laat ons vra.
Terwyl ons ons alheilige, onbevlekte, hooggeseënde en glorieryke
Meesteres, die Theotokos en immermaagd Maria, saam met al
die heiliges gedenk, laat ons onsself en mekaar en ons hele lewe
toevertrou aan Christus ons God.
Volk Aan U, o Heer.
Gebed van die Offer
Priester (in ’n gedempte toon)
O Here God Almagtige, U wat alleen heilig is en die lofoffer aanvaar
van hulle wat U met hul hele hart aanroep, aanvaar ook die
smeekgebed van ons, sondaars, en neem dit na u heilige altaar.
Stel ons in staat om Gawes en geestelike Offerandes aan U op te
dra vir ons sondes en vir dié in onkunde deur die volk begaan. Ag
ons waardig om genade voor u aangesig te vind, sodat ons offer U
welbehaaglik mag wees, en sodat die goeie Gees van u genade
op ons mag rus en op hierdie neergelegde Gawes en op u hele volk.
(hardop) Deur die ontferming van u eniggebore Seun, met Wie U geloof
word, saam met u alheilige, goeie en lewendmakende Gees, nou
en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Priester Vrede vir almal.
Volk En vir u gees.
Priester Laat ons mekaar liefhê sodat ons eendragtig kan bely.
Volk Vader, Seun en Heilige Gees, Drie-eenheid een in wese en
onverdeeld.
20
Die priester buig drie maal en soen die bedekte Heilige Gawes, terwyl hy in ’n
gedempte toon sê:
Ek sal U liefhê, Here, my sterkte. Die Here is my vaste fondament,
my toevlug en my bevryder.
Eweneens staan die diaken op sy plek, buig en soen die Kruis op sy orarion.
Wanneer priesters die Liturgie saam vier, gee hulle hier aan mekaar die vredeskus,
met die senior priester wat sê:
Christus is in ons midde.
waarop die junior priester(s) antwoord:
Hy is en sal wees.
Indien daar meer as een diaken dien, soen die een die ander se orarion terwyl
hulle dieselfde woorde sê.
DIE GELOOFSBELYDENIS
Diaken* Die deure, die deure. Laat ons in wysheid aandag gee.
Volk Ek glo in een God, die almagtige Vader,
die Skepper van die hemel en die aarde, en van alle sigbare en
onsigbare dinge.
En in een Here, Jesus Christus, die eniggebore Seun van God,
gebore uit die Vader voor alle tye.
Lig uit Lig, ware God uit ware God,
gebore, nie gemaak nie, een in wese met die Vader, deur Wie alle dinge
ontstaan het.
Wat ter wille van ons, mense, en ter wille van ons saligheid neergedaal
het uit die hemele,
vlees geword het deur die Heilige Gees en die Maagd Maria en mens
geword het.
Wat vir ons gekruisig is onder Pontius Pilatus, en gely het en
begrawe is,
en op die derde dag weer opgestaan het, volgens die Skrifte.
Wat opgevaar het na die hemele en sit aan die regterhand van die
Vader.
Wat weer sal kom met heerlikheid om te oordeel die lewendes en
die dooies. Wie se Koninkryk geen einde sal hê nie.
En in die Heilige Gees, die Here, die Lewendmaker, wat van die
Vader uitgaan;
wat saam met die Vader en die Seun aanbid en verheerlik word; wat
gespreek het deur die profete.
En in een Heilige, Katolieke en Apostoliese Kerk.
Ek bely een doop tot vergifnis van sondes.
Ek verwag die opstanding van die dooies
en die lewe van die toekomende ewigheid. Amen.
21
Terwyl die geloofsbelydenis gesê word, lig die priester die Aer op en laat dit
bo die kosbare Gawes wapper. By die woorde “wat opgevaar het na die hemel…”,
soen hy die Kruis in die middel van Aer, vou dit op en sit dit eenkant neer saam met die ander bedekkings.
Die Heilige Anafora.
Diaken* Laat ons reg staan; laat ons met ontsag staan; laat ons aandag gee,
sodat ons die heilige offer in vrede mag opdra.
En hy buig en gaan weer die Heiligdom binne.
Volk Barmhartigheid en vrede: ’n offer van lof.
Priester (terwyl hy die Volk seën)
Mag die genade van ons Here Jesus Christus en die liefde van
God die Vader en die gemeenskap van die Heilige Gees met julle
almal wees.
Volk En met u gees.
Priester (terwyl hy sy hande ophef)
Laat ons ons harte rig na bo.
Volk Ons rig hulle op die Heer.
Die priester draai na die Ooste en sê:
Laat ons die Here dank.
Volk Dit is gepas en reg [om die Vader en die Seun en die Heilige Gees
te aanbid, die Drie-eenheid, een in wese en onverdeeld].
Priester (in ’n gedempte toon)
Dit is gepas en reg om U te besing, U te loof, U te prys, U te dank
en U te aanbid op alle plekke van u heerskappy, want U is God,
onuitspreeklik, onbegryplik, onsienlik, ondeurgrondelik, U wat ewig
bestaan en altyd dieselfde is, U en u eniggebore Seun en u
Heilige Gees. U het ons uit die niet in aansyn geroep, en toe ons
geval het weer laat opstaan, en U het niks ongedaan gelaat totdat
U ons na die hemel toe opgeneem en ons die toekomende
Koninkryk geskenk het nie.
Vir al hierdie dinge dank ons U, en u eniggebore Seun, en u
Heilige Gees, vir alle weldade wat aan ons bewys is, dié waarvan
ons weet en dié waarvan ons nie weet nie, die wat sigbaar geword het
en die wat verborge gebly het.
22
Ook dank ons U vir hierdie Liturgie wat U U verwerdig het om uit ons
hande te ontvang, al staan daar by U duisende aartsengele en
tienduisende engele, die Gerubim en die Serafim, met ses vlerke
en baie oë, hoogswewend op hul wieke,
(hardop) wat die oorwinningslied sing, uitroep, jubel en sê:
Volk Heilig, Heilig, Heilig, Here Sabaoth. Die hemel en die aarde
is vol van u heerlikheid. Hosanna in die hoogste hemele.
Geseënd is Hy wat kom in die Naam van die Here.
Hosanna in die hoogste hemele.
Die diaken* tel die Asterisk op, maak die teken van die Kruis oor die Pateen,
soen dit en lê dit eenkant neer.
Priester (in ’n gedempte toon)
Saam met hierdie salige Kragte, o mensliewende Meester, roep
ook ons en sê: Heilig is U, ja alheilig, U en u eniggebore Seun, en
u Heilige Gees. Heilig is U, ja alheilig, en luisterryk is u heerlikheid.
Want so lief het U u wêreld gehad dat U u eniggebore Seun gegee
het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore mag gaan nie, maar
die ewige lewe kan hê. Hy wat, nadat Hy gekom en die hele
heilsbestel vir ons vervul het, in die nag waarin Hy oorgelewer is, of
eerder, waarin Hy Homself oorgelewer het vir die lewe van die
wêreld, brood in sy heilige, vlekkelose en smettelose hande
geneem het, gedank, en dit geseën, geheilig, gebreek en aan sy
heilige Dissipels en Apostels gegee het en gesê het:
(hardop) Neem, eet, dit is My liggaam wat vir julle gebreek word, tot vergifnis
van sondes.
Volk Amen.
Priester (in ’n gedempte toon)
Net so het Hy ook die beker ná die maaltyd geneem en gesê:
(hardop) Drink almal daaruit: Dit is My bloed van die Nuwe Verbond, wat vir
julle en vir baie uitgestort word, tot vergifnis van sondes.
Volk Amen.
Priester (in ’n gedempte toon)
Terwyl ons daarom hierdie verlossende gebod in gedagte hou, en
alles wat ter wille van ons geskied het, die Kruis, die Graf, die
Opstanding op die derde dag, die Hemelvaart, die Troon aan die
regterhand, die Wederkoms in heerlikheid,
23
Die diaken* kruis sy hande en hef die Pateen en Kelk op.
Priester (hardop)
Offer ons U wat aan U behoort, uit wat aan U behoort – in alles en vir alles
.
Volk prys ons U, loof ons U, dank ons U, o Here, en bid ons tot U,
o ons God.
Die priester buig sy hoof met groot toewyding en sê in ’n gedempte toon:
Weer offer ons U hierdie redelike en bloedlose Diens, en ons
smeek U, ons bid U en pleit by U: Stuur u Heilige Gees neer op
ons en op hierdie neergelegde gawes,
Die diaken wys na die Heilige Brood met sy orarion en sê in ’n gedempte
toon:
Seën, Meester, die Heilige Brood.
Die priester staan regop, seën die Heilige Brood en sê:
en maak hierdie Brood die kosbare Liggaam van u Christus,
Diaken Amen.
Die diaken wys na die Heilige Kelk met sy orarion en sê in ’n gedempte toon:
Seën, Meester, die Heilige Beker.
Die priester seën die Heilige Kelk en sê in ’n gedempte toon:
en wat in hierdie Beker is, die kosbare Bloed van u Christus,
Diaken Amen.
Die diaken wys na beide die Heilige Dinge en sê:
Seën beide die Heilige Dinge, Meester.
Die priester seën beide die Heilige Dinge en sê:
deur dit te verander deur u Heilige Gees.
Diaken Amen, [Amen, Amen].
Beide buig in aanbidding, en die priester sit die gebed in ’n gedempte toon voort:
sodat dit vir hulle wat daaraan deel het, mag wees tot waaksaamheid
22
van siel, vergifnis van sondes, gemeenskap met u Heilige Gees,
vervulling met die Koninkryk van die hemele, vrymoedigheid teenoor U,
nie tot oordeel of veroordeling nie. Ook offer ons U hierdie redelike Diens
vir hulle wat in die geloof ontslaap het, voorvaders, vaders, patriarge, profete, apostels, predikers, evangeliste, martelaars, belyders, askete, en
elke regverdige gees wat in die geloof tot volmaaktheid gekom het.
Terwyl hy die Heilige Tafel vanaf die voorkant bewierook sê die priester hardop:
Veral vir ons alheilige, onbevlekte, hooggeseënde en glorieryke
Meesteres, die Theotokos en immermaagd Maria.
Volk Dit is waarlik gepas om u salig te noem, o Theotokos,
immergeseënd, al-onskuldig en die Moeder van ons God.
Eerbiedwaardiger as die Gerubim,
en onvergelyklik glorieryker as die Serafim,
het u ongeskonde God die Woord gebaar.
Ware Theotokos, ons verheerlik u.
Indien dit ’n fees van die Here of die Moeder van God is, of die afsluiting daarvan, word die Irmos van die 9de ode van die Kanon in plaas van bogenoemde gesing.
Die priester gee die wierookvat aan die diaken wat die Heilige Tafel rondomheen bewierook en terselfdertyd die ontslapenes gedenk wat hy in gedagte het, terwyl die priester in ’n gedempte toon voortgaan:
Vir die heilige Johannes, Profeet, Voorloper en Doper, die heilige,
roemryke en alomgeprese Apostels, die heilige N. wie se
gedagtenis ons vier, en al u Heiliges. Besoek ons, o God, ter
wille van hulle gebede.
En dink aan almal wat ontslaap het in die hoop op die opstanding
tot die ewige lewe, (N. & N.), en skenk hulle rus daar waar die
lig van u aangesig oor hulle waak.
Verder vra ons U: Dink, Here, aan alle Ortodokse biskoppe
wat die Woord van u Waarheid reg verkondig, die hele priesterskap,
die diakonaat in Christus, en alle gewydes en monnike-ordes.
Verder offer ons U hierdie redelike diens vir die hele wêreld,
vir die Heilige, Katolieke en Apostoliese Kerk, vir hulle wat in
kuisheid ’n heilige lewe lei, en vir ons regering (en hy gedenk hulle by name, as hy wil). Gee dat hulle in vrede sal regeer, sodat ons in dié vrede ’n rustige en stil lewe mag lei, in alle godvrugtigheid en heiligheid.
(hardop) In die eerste plek, dink, Here, aan ons Aartsbiskop N., en gee dat hy
ter wille van u heilige Kerke nog lank in vrede, ongedeerd, geëerd, en in goeie gesondheid die Woord van u waarheid reg mag verkondig.
25
Die diaken staan by die Heilige Deure en lees die Diptieke van die Lewendes, en roep dan uit:
En hulle wat elkeen in gedagte het, en die hele mensdom.
Volk En die hele mensdom.
Die priester bid vervolgens in ’n gedempte toon:
Dink, Here, aan die stad/dorp waar ons woon, en alle dorpe, stede en
landelike gebiede, en die gelowiges wat daar woon. Dink, Here, aan reisigers op see, op land en in die lug, die siekes en hulle wat ly, gevangenes en hul verlossing. Dink, Here, aan hulle wat vrug dra en goed doen in u heilige kerke, en hulle wat aan die armes dink, en stuur u
barmhartighede oor ons almal uit.
(hardop) En gee dat ons met een mond en een hart u alroemryke en
verhewe Naam mag verheerlik en besing, van die Vader en die
Seun en die Heilige Gees, nou en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Die priester seën die Volk met die hand en sê:
En die barmhartigheid van ons grote God en Saligmaker, Jesus
Christus, sal met julle almal wees.
Volk En met u gees.
DIE VOORBEREIDING VIR DIE HEILIGE KOMMUNIE
DIE LITANIE VOOR DIE GEBED VAN DIE HERE.
Die diaken kom uit en staan op sy gebruiklike plek.
Diaken* Noudat ons al die heiliges gedenk het, laat ons keer op keer in
vrede bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U. En so na elk van die volgende bedes.
Diaken* Vir die kosbare Gawes wat neergelê en geheilig is, laat ons bid tot
die Heer.
Dat ons mensliewende God dit op sy heilige, onstoflike Altaar bo
die hemele mag aanvaar as ’n welriekende geestelike geur, en ons
daarvoor sy goddelike genade en die gawe van die Heilige Gees
mag stuur, laat ons bid.
[Om ons bevryding van alle verdrukking, toorn, gevaar en nood,
laat ons bid tot die Heer.
26
Help ons, red ons, ontferm U oor ons en bewaar ons, o God, deur
u genade.
Dat die hele dag volmaak, heilig, vreedsaam en sonder sonde mag
wees, vra ons die Heer.
Volk Skenk dit, o Heer. En so na elk van die volgende bedes.
Diaken* Om ’n engel van vrede, ’n getroue gids en behoeder van ons siele
en liggame, vra ons die Heer.
Om vergifnis en kwytskelding van ons sondes en oortredinge,
vra ons die Heer.
Om dit wat goed en voordelig is vir ons siele, en om vrede vir
die wêreld, vra ons die Heer.
Dat ons die oorblywende tyd van ons lewe in vrede en
boetvaardigheid mag voleindig, vra ons die Heer.
Om ’n Christelike einde aan ons lewens, vreedsaam en sonder
lyding of rede tot skaamte, en om ’n goeie verweer voor die
ontsagwekkende regterstoel van Christus, laat ons vra.]
Noudat ons gevra het om die eenheid van die geloof en die
gemeenskap van die Heilige Gees, laat ons onsself en mekaar en
ons hele lewe toevertrou aan Christus ons God.
Volk Aan U, o Heer.
Priester (in ’n gedempte toon)
Aan U, mensliewende Meester, vertrou ons ons hele lewe toe en
ons hoop. Ons roep U aan, ons bid en smeek U: ag ons waardig
om met ’n rein gewete deel te hê aan u hemelse, ontsagwekkende
Misteries van hierdie heilige en geestelike Tafel, tot vergifnis van
sondes en kwytskelding van ons oortredinge, tot gemeenskap van
die Heilige Gees, tot beërwing van die Koninkryk van die Hemele,
tot vrymoedigheid teenoor U, nie tot oordeel of veroordeling nie.
(hardop) En ag ons waardig, o Meester, om U, die hemelse God, met
vrymoedigheid en sonder vrees vir veroordeling, te durf aanroep
as Vader, en te sê:
Volk Onse Vader, wat in die hemele is,
laat u Naam geheilig word; laat u Koninkryk kom;
laat u wil geskied, soos in die hemel, net so ook op die aarde.
Gee ons vandag ons daaglikse brood;
en vergeef ons ons skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe.
En lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die Bose.
27
Priester (hardop)
Want aan U behoort die Koninkryk, en die krag, en die heerlikheid,
aan die Vader en die Seun en die Heilige Gees, nou en altyd en
tot in ewigheid.
Volk Amen.
Priester Vrede vir almal.
Volk En vir u gees.
Diaken* Laat ons ons hoofde buig voor die Heer.
Volk Voor U, o Heer.
Priester (in ’n gedempte toon)
Ons dank U, onsienlike Koning, wat die heelal deur u onmeetlike
krag geskep het, en in die volheid van u barmhartigheid alles uit
die niet in aansyn geroep het. Sien U self, o Meester, uit die hemel
neer op hulle wat die hoof voor U buig, want hulle buig nie voor
vlees en bloed nie, maar voor U die ontsagwekkende God. O Meester,
maak U daarom, tot die beswil van ons almal, die weg gelyk wat vir ons voorlê, na die besondere behoefte van elkeen van ons: vaar saam
met hulle wat vaar, reis saam met hulle wat op reis is, genees die
siekes, o Geneesheer van ons siele en liggame.
(hardop) Deur die genade, medelye en mensliewendheid van u
eniggebore Seun, met wie U geloof word, saam met u alheilige,
goeie en lewendmakende Gees, nou en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Priester (in ’n gedempte toon)
Wend U tot ons, Here Jesus Christus ons God, vanuit u heilige woning,
vanaf die troon van heerlikheid van u Koninkryk, en kom heilig ons,
U wat saam met die Vader in die hemel sit en hier onsigbaar by ons aanwesig is. En verwerdig U om ons deur u magtige hand deelname
aan u vlekkelose Liggaam en kosbare Bloed te gee, en deur ons aan
u hele volk.
Daarna maak die priester, en die diaken op sy gebruiklik plek, drie buigings
terwyl hulle in ’n gedempte toon sê:
O God, reinig my sondaar en wees my barmhartig.
Diaken* Laat ons aandag gee.
28
Die priester hef die Heilige Brood op en roep hardop uit:
Die Heilige Dinge vir die heiliges.
Volk Een is Heilig, een is Heer: Jesus Christus, tot eer van God
die Vader. Amen.
DIE GODDELIKE KOMMUNIE VAN DIE GEESTELIKES
EN DIE VOLK
Hierna begin die sangers om die kommunievers te sing.
Sondae: Loof die Here uit die hemele; loof Hom in die hoogste hemele.
Halleluja. Halleluja. Halleluja.
Op die ander dae soos in die Typikon aangedui.
Die diaken betree die Heiligdom, bind sy orarion in ’n kruisvorm, gaan staan
regs van die priester en sê:
Breek, Meester, die Heilige Brood.
Die priester verdeel dit in vier dele en sê:
Gebreek en gedeel word die Lam van God, wat gebreek word,
dog nie verdeel word nie, wat altyd geëet word, dog nooit opraak nie,
maar wat dié wat daaraan deel het, heilig.
Hy plaas dit in die vorm van ’n kruis op die heilige Pateen, as volg:
IC
NI KA
XC
Die diaken wys na die Heilige Kelk met sy orarion, en sê:
Meester, vul die Heilige Beker.
Die priester neem die deeltjie wat met die IC- stempel gemerk is, maak die
teken van die Kruis oor die Heilige Kelk en plaas dit binne-in die Kelk,
terwyl hy sê:
Die volheid van die Heilige Gees
Diaken Amen.
Hy neem die warm water en sê vir die priester:
Meester, seën die warm water.
29
Die priester seën dit, terwyl hy sê:
Geseënd is die gloed van u heilige dinge, immer, nou en altyd en
tot in ewigheid. Amen.
Die diaken* giet die warm water in die Heilige Kelk in die vorm van ’n kruis,
en sê:
Die gloed (van geloof, vol) van die Heilige Gees. Amen.
Gebede deur die geestelikes gesê voor Kommunie.
Ek glo en bely, Here, dat U waarlik die Christus is, die Seun
van die lewende God, wat in die wêreld gekom het om sondaars,
van wie ek die vernaamste is, te red. Ek glo ook dat dit waarlik u
vlekkelose Liggaam is, en dit waarlik u kosbare Bloed.
Daarom smeek ek U: ontferm U oor my, en vergeef my oortredinge,
opsetlik en onopsetlik, in woord en in daad, bewus of onbewus
begaan. En ag my waardig om, sonder om veroordeel te word,
deel te hê aan u vlekkelose Misteries, tot vergifnis van my sondes
en die ewige lewe.
Kyk, ek nader tot Goddelike Kommunie.
My Skepper, brand my nie deur my deelname nie,
want U is ’n vuur wat die onwaardiges verbrand;
maar reinig my daarom van alle smet.
O Seun van God, neem my vandag aan as deelgenoot aan
u mistieke Nagmaal; want ek sal beslis nie met u vyande oor
hierdie Misterie praat nie; ook sal ek U nie ’n kus gee soos
Judas nie, maar soos die rower bely ek my geloof in U: Dink aan my,
Here, in u koninkryk.
Mensliewende Meester, Here Jesus Christus, God, laat hierdie
Heilige Dinge nie vanweë my onwaardigheid tot my oordeel strek
nie, maar tot reiniging en heiliging van siel en liggaam
en dien as pand van die lewe en koninkryk wat kom. Want dit
is vir my goed om aan God vas te hou, om my hoop op
verlossing op die Here te stel. Mag my deelname aan u heilige
Misteries, Here, nie tot my oordeel of veroordeling strek nie, maar
tot genesing van siel en liggaam.
Daarna vra die priester vergifnis van diegene in die heiligdom en die
Tempel en nader die Heilige Tafel, terwyl hy sê:
Kyk, ek nader Christus, ons onsterflike Koning en God.
Hy neem ’n gedeelte van die kosbare Liggaam van Christus, van die deel wat
met die letters XC gestempel is, en sê:
30
Aan my, die onwaardige priester [en monnik] (N.), word deelname
verleen aan die kosbare en alheilige Liggaam van ons Heer en
God en Verlosser, Jesus Christus, tot vergifnis van my sondes en
die ewige lewe.
En hy ontvang die Heilige Brood met vrees en groot versigtigheid, en nadat hy
sy regterhand oor die Pateen met die spons afgevee het, sê hy:
Diaken, kom nader.
Die diaken sê, terwyl hy naderkom:
Kyk, ek nader Christus, ons onsterflike Koning en God.
Meester, verleen my, die onwaardige diaken [en monnik]
(N.), deelname aan die kosbare en alheilige Liggaam van
Ons Heer en God en Verlosser, Jesus Christus, tot vergifnis
van my sondes en die ewige lewe.
Die priester gee aan die diaken ’n gedeelte van die Heilige Brood, van die
deel wat met die letters XC gestempel is, en sê:
Aan u, die mees godvresende diaken [en monnik] (N.), word
deelname verleen aan die kosbare en alheilige Liggaam van
ons Heer en God en Verlosser, Jesus Christus, tot vergifnis
van u sondes en die ewige lewe.
Die diaken soen die priester se hand, gaan na die agterkant van die Heilige
Tafel, en neem, soos die priester, deel aan kommunie.
Daarna neem die priester die Kelk, saam met die kommuniedoek, en sê:
Aan my, die onwaardige priester [en monnik] (N.), word
deelname verleen aan die kosbare en alheilige Bloed van ons Heer
en God en Verlosser, Jesus Christus, tot vergifnis van my sondes
en die ewige lewe.
Hy drink drie maal van die Kelk, vee sy lippe en die heilige Kelk af met die
kommuniedoek, soen die Kelk, en sê:
Dit het my lippe aangeraak, en sal my ongeregtighede wegneem
en my van my sondes reinig.
Daarna sê hy vir die diaken:
Diaken, kom weer nader.
Die diaken vee versigtig sy hand met die spns af oor die heilige Pateen
en sê:
Kyk, ek nader weer Christus, ons onsterflike Koning en God.
Meester, verleen aan my deelname aan die kosbare en alheilige
31
Bloed van ons Heer en God en Verlosser, Jesus Christus,
tot vergifnis van my sondes en die ewige lewe.
Die priester neem die Heilige Kelk, saam met die kommuniedoek, en laat
die diaken drie maal daaraan deel hê, terwyl hy sê:
Aan u, die mees godvresende diaken [en monnik] (N.), word
deelname verleen aan die kosbare en alheilige Bloed van ons Heer
en God en Verlosser, Jesus Christus, tot vergifnis van u sondes en
die ewige lewe.
Nadat die diaken deelgeneem het aan kommunie, sê die priester:
Dit het u lippe aangeraak, en sal u ongeregtighede wegneem
en u van u sondes reinig.
Die diaken* verdeel die oorblywende gedeeltes van die Lam (NI en KA) in klein
deeltjies en plaas dit in die Kelk, wat hy met die kommuniedoek bedek. Daarna
plaas hy die Lepel bo-op die bedekte Kelk.
DIE UITDEEL VAN DIE HEILIGE KOMMUNIE
Die Heilige Deure word oopgemaak, en die diaken ontvang die Heilige Kelk
van die priester en gaan staan in die Deure, terwyl hy dit omhoog hou,
en sê:
In die vrees van God, met geloof en liefde, tree nader.
Volk Geseënd is Hy wat kom in die naam van die Here. Die Here is
God en het aan ons verskyn.
Die diaken gee die heilige Kelk aan die priester, wat Kommunie aan die Volk
gee, terwyl hy vir elkeen sê:
Aan die dienaar van God (N.) word deelname verleen aan die
kosbare en alheilige Liggaam en Bloed van ons Heer en God en
Verlosser, Jesus Christus, tot vergifnis van sondes en die ewige
lewe.
Terwyl die gelowiges Kommunie ontvang, word die volgende gesing, soveel
keer as wat nodig mag wees, afhangende van die getal kommunikante:
O Seun van God,
neem my vandag aan as deelgenoot
aan u mistieke Nagmaal;
want ek sal beslis nie met u vyande oor hierdie Misterie praat nie;
ook sal ek U nie ’n kus gee soos Judas nie,
maar soos die rower bely ek my geloof in U:
Dink aan my, Here, in u koninkryk.
32
Tydens die Paasseisoen (op party plekke, altyd):
Ontvang die Liggaam van Christus;
geniet van die bron wat onsterflik is.
Halleluja. Halleluja. Halleluja.
Wanneer almal Kommunie ontvang het, oorhandig die priester die Heilige
Kelk aan die diaken, wat dit op die Heilige Tafel terugplaas.
Die priester seën die volk met sy hand, terwyl hy sê:
O God, red u volk en seën u erfdeel.
Volk Ons het die ware Lig aanskou;
ons het die hemelse Gees ontvang;
ons het die ware geloof gevind:
ons aanbid die onverdeelde Drie-eenheid,
wat ons gered het.
Tydens die feeste van die Here en die afsluiting van die feeste word die
Apolutikion van die Fees gesing, en tydens die Paasseisoen die
Paasapolutikion,
“Christus het opgestaan uit die dode.
Deur sy dood het Hy die dood vertrap
en aan hulle in die grafte
die lewe geskenk.”
Intussen hou die diaken* die Heilige Pateen bo-oor die Heilige Kelk en vee hy
versigtig die oorblywende deeltjies in die Heilige Kelk, terwyl hy sê:
[Noudat ons Christus se Opstanding aanskou het, laat ons die
heilige Here Jesus aanbid, wat alleen sonder sonde is. U Kruis
vereer ons, o Christus, en u heilige Opstanding besing en
verheerlik ons; want U is ons God; buiten U ken ons geen ander
nie: ons roep u Naam aan. Kom, alle gelowiges, laat ons die
heilige Opstanding van Christus vereer, want kyk, deur die Kruis
het daar vreugde oor die hele wêreld gekom. Terwyl ons die Here
altyd loof, besing ons sy Opstanding, want deur die Kruis vir ons
te verduur, het Hy die dood deur die dood vernietig.
Word verlig, o word verlig, nuwe Jerusalem, want die heerlikheid
van die Here het oor u opgekom. Dans nou en wees bly, o Sion.
En verheug u, o reine Theotokos, in die Opstanding van u Seun.
Hoe goddelik! Hoe geliefd! Hoe allersoet is u stem!
U het waarlik beloof om met ons te wees tot aan die einde van
die tyd, o Christus. Terwyl ons hieraan vashou as anker van ons hoop, verheug ons, die gelowiges, ons.
33
O Christus, groot en allerheiligste Pasga! O Wysheid, Woord van
God en Krag! Gee dat ons in die aandlose dag van u Koninkryk
nog meer volledig aan U deel mag hê.]
Was, o Heer, deur u heilige Bloed die sondes af van u dienaars
wat hier gedenk is, deur die gebede van die Theotokos en van al
u heiliges.
.
Die diaken sê aan die priester:
Verhef, Meester.
Die priester bewierook die Heilige Dinge drie maal, terwyl hy elke keer sê:
Verhef U bo die hemele, o God, u heerlikheid bo die hele aarde.
Die priester neem die Heilige Pateen, en plaas dit bo die hoof van die diaken,
wat, terwyl hy dit eerbiedig vashou en na die Volk kyk, agterom die Heilige Tafel
na die Prothesis gaan, waar hy dit dan neersit. Daarna maak hy sy orarion los.
Die priester buig, neem die bedekte heilige Kelk, [sê in ’n gedempte toon:
Geseënd is ons God, en] draai na die Volk toe, en sê hardop:
Immer, nou en altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen.
Laat ons monde vol wees van u lof, o Heer,
dat ons u heerlikheid mag besing;
want U het ons waardig gemaak
om deel te hê aan u heilige Misteries.
Bewaar ons in u heiligheid,
terwyl ons die hele dag u geregtigheid oordink.
Halleluja. Halleluja. Halleluja.
DANKSEGGING EN WEGSENDING
Die priester plaas die Heilige Kelk op die Heilige Prothesis, keer terug en
vou die Antimension toe, sodat daar nie die kleinste krummel afval of
oorbly nie.
Die diaken* gaan uit na sy gebruiklike plek, en sê:
Laat ons opstaan. Noudat ons deelgeneem het aan die
goddelike, heilige, vlekkelose, onsterflike, hemelse,
lewendmakende en ontsagwekkende Misteries van Christus,
laat ons die Here op waardige wyse dank.
Volk Here, ontferm U.
34
Diaken* Help ons, red ons, ontferm U oor ons, en bewaar ons, o God,
deur u genade.
Volk Here, ontferm U.
Diaken* Noudat ons gevra het dat die hele dag volmaak, heilig,
vreedsaam en sonder sonde mag wees, laat ons onsself en
mekaar en ons hele lewe toevertrou aan Christus ons God.
Volk Aan U, o Heer.
Gebed van Danksegging
Priester (in ’n gedempte toon):
Ons dank U, mensliewende Meester, Weldoener van ons siele,
dat U ons ook vandag waardig geag het om deel te hê aan u
hemelse, onsterflike Misteries. Maak ons pad reguit; bevestig
ons almal in u vrees; behoed ons lewe; maak ons weë
veilig, deur die gebede en smekinge van die glorieryke Theotokos
en immermaagd Maria, en al u Heiliges.
(hardop, terwyl hy die teken van die Kruis met die Evangelieboek oor die
opgevoude antimension maak)
Want U is ons heiliging, en tot U stuur ons die lof omhoog, tot
die Vader en die Seun en die Heilige Gees, nou en altyd en tot
in ewigheid.
Volk Amen.
DIE WEGSENDING
Priester Laat ons heengaan in vrede.
Volk In die Naam van die Heer.
Diaken* Laat ons bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U.
Die Gebed agter die Ambon
O Heer, wat hulle seën wat U loof, en hulle heilig wat op U
vertrou: red u volk en seën u erfdeel. Bewaar die volheid van
u Kerk. Heilig hulle wat die luister van u huis liefhet. Verheerlik
hulle deur u goddelike krag en verlaat ons nie wat op U hoop.
Skenk vrede aan u wêreld, aan u kerke, aan u priesters,
aan ons regeerders, en aan u hele volk. Want elke goeie gawe
en elke volmaakte geskenk kom van Bo, van U, die Vader van
35
die Ligte, en tot U stuur ons die lof, dank en aanbidding
omhoog, tot die Vader en die Seun en die Heilige Gees, nou en
altyd en tot in ewigheid.
Volk Amen. Geloofd sy die Naam van die Here, van nou af en tot in
ewigheid. (3X)
Die priester gaan die Heiligdom deur die Heilige Deure binne, beweeg na die
Prothesis, en sê die volgende gebed in ’n gedempte toon:
Christus ons God, U wat self die vervulling van die Wet en die
Profete is, U wat die hele heilsplan van die Vader volbring het,
maak ons harte vol vreugde en blydskap, immer, nou en altyd
en tot in ewigheid. Amen.
Diaken* Laat ons bid tot die Heer.
Volk Here, ontferm U.
Die diaken keer terug deur die noordelike Deur, verkry die seën van die priester,
gaan na die Prothesis en verbruik die Heilige Dinge. Daarna reinig hy versigtig
die Heilige Kelk en reinig en rangskik hy die heilige implemente.
Die priester kom by die Heilige Deure uit en seën die volk, terwyl hy sê:
Mag die seën van die Here en sy barmhartigheid oor julle kom,
deur sy genade en mensliewendheid, immer, nou en altyd en
tot in ewigheid.
Volk Amen.
Priester Eer aan U, o God, ons hoop, eer aan U.
Leser Eer aan die Vader, en aan die Seun, en aan die Heilige Gees,
nou en altyd en tot in ewigheid. Amen.
Here, ontferm U. Here, ontferm U. Here, ontferm U.
Heilige Vader, seën ons.
Priester Mag (Sondae: Hy wat opgestaan het uit die dode) Christus ons
ware God, deur die gebede van sy alonbevlekte,
al-onskuldige, heilige Moeder, deur die krag van die kosbare
en lewendmakende Kruis, die beskerming van die eerbiedwaardige
liggaamlose hemelse kragte, die smekinge van die
eerbiedwaardige, glorieryke Profeet, Voorloper en Doper,
Johannes, van die heilige, glorieryke en alomgeëerde Apostels,
van die heilige, glorieryke en seëvierende martelare, van ons
heilige Goddraende Vaders en Moeders wat stralend in die askese
was, van ons vader onder die Heiliges, Johannes
Chrysostomos, aartsbiskop van Konstantinopel, van die heilige
en regverdige voorouers van God, Joachim en Anna, van die
36
heilige (N., aan wie die kerk gewy is), van die heilige N.,
wat ons vandag gedenk, en van al die heiliges, Hom oor ons
ontferm en ons red, want Hy is goed en mensliewend.
Deur die gebede van ons heilige vaders, Here Jesus Christus
ons God, ontferm U oor ons en red ons.
Volk Amen.
Die priester seën die volk en sê:
Mag die Heilige Drie-eenheid julle almal bewaar.
Volk O Here, bewaar hom wat ons seën en heilig vir baie jare.
Die priester deel die Antidoron uit, terwyl hy vir elkeen wat dit ontvang sê:
Mag die seën van die Here en sy barmhartigheid oor u kom.
Die priester nooi hulle wat Kommunie ontvang het om die Dankseggingsgebede
na Kommunie te begin, deur te sê:
Eer aan U, o God. Eer aan U, o God. Eer aan U, o God.
Dan, indien daar nie ’n diaken is nie, gaan hy na die Prothesis en verbruik hy
die Heilige Dinge. Daarna trek hy sy priesterlike gewade uit. Na die Danksegging
doen hy soos gebruiklik die Korter Wegsending. En nadat hy voor die Heilige
Tafel gebuig het en God vir alle dinge gedank het, vertrek hy.
DIE EINDE VAN DIE GODDELIKE LITURGIE VAN ONS VADER
ONDER DIE HEILIGES JOHANNES CHRYSOSTOMOS
![Chrysostomos , onbekend [1600x1200].gif](https://christelijkeinformatiebron.com/wp-content/uploads/2012/02/24c06-653121399.gif?w=840)
Heilige Justinus martelaar
christelijkeinformatiebron 