Categorie: Bezinnende teksten van Kerkvaders e.a

H. Hilarius (ca 315-367), bisschop van Poitiers, Kerkleraar
De Drie-eenheid, boek12, 52-53

Hilarion van Poitiers

“Waarom eist dit geslacht een teken?”

      Heilige Vader, almachtige God…, als ik het zwakke licht van mijn ogennaar uw hemel ophef, kan ik er dan aan twijfelen dat het uw hemel is? Als ikde loop van de sterren schouw, hun terugkomst in de jaarcyclus, als ik dePlejaden zie, de Kleine Beer en de Morgenster en als ik schouw hoe elke sterstraalt op de plaats die hem is aangeduid, dan begrijp ik, o God, dat U daarbent, in die sterren die ik niet begrijp. Als ik “de hoge golven van de zee”(Ps 93,4), zie, begrijp ik de herkomst van die wateren niet, ik begrijp zelfsniet wie of wat hun eb en vloed in regelmatige beweging zet, en toch geloof ikdat er een oorzaak is – die ondoorgrondelijk is voor mij- voor dezewerkelijkheden die ik niet ken, en ook daar neem ik uw aanwezigheid waar.

      Als ik mijn geest naar de aarde keer, die, door de dynamiek vanverborgen krachten, alle zaden die ze in haar schoot ontvangt, openbreekt, enze langzaam laat kiemen en ze vermenigvuldigt, hun de kracht geeft om tegroeien, daarin vind ik niets dat ik met mijn intelligentie kan begrijpen;maar deze onwetendheid helpt me om U te onderscheiden, aangezien ik de natuurniet begrijp die me tot dienst is, ontmoet ik U toch door het feit zelf dat denatuur er is, voor mijn gebruik.

      Als ik me tot U keer, dan zegt mijn ervaring me dat ik zelfs mijzelfniet ken en dan bewonder ik U des te meer omdat ik voor mezelf een onbekendeben. En als ik ervaar dat er bewegingen in mijn geest zijn, zelfs als ik zeniet kan begrijpen, zoals de oordelen, zijn werking, zijn leven, en dieervaringen heb ik aan U te danken. U hebt die gevoelige  natuur, waar ikvreugde in heb, met mij gedeeld, zelfs als zijn oorsprong voorbij het begripvan mijn verstand gaat. Ik ken mezelf niet, maar in mij vind ik U, en door Ute vinden, aanbid ik U.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

H. Efraïm (ca. 306-373), diaken in Syrië, Kerkleraar
Hymne 7 op de Maagd

 

 

Efraïm de Syrier

“Ze loofden God, en zongen Hem lof, om al wat ze hadden gehoord en gezien”

      Komt wijzen, laten we de Moeder Maagd bewonderen, de dochter van David,deze schone bloem die het wonder gebaard heeft. Laten we de bron bewonderenwaaruit de fontein opspringt, de boot beladen met vreugde die ons de boodschapvan de Vader komt brengen. In haar zuivere schoot heeft zij de grote God, dieheerst over de schepping, ontvangen en gedragen, deze God door wie de vrede opde aarde en in de hemel heerst. Kom laten we de zuivere Maagd, die in haarzelfwonderbaarlijk is, bewonderen. Zij is de enige onder de schepselen die gebaardheeft, zonder een man gekend te hebben. Haar ziel was vol met bewondering enelke dag verheerlijkte zij God in de vreugde voor de gaven die leken zich niette kunnen verenigen: haar maagdelijkheid en haar geliefde kind. Ja, gezegendis Degene die uit haar geboren is.

       Zij draagt Hem en zij zingt zijn lofzangen met zoete liederen… :”Jouw plaats, mijn zoon, is boven allen; maar, omdat jij het hebt gewild, hebjij je een plaats in mij gemaakt. De hemelen zijn te klein voor jouwmajesteit, en ik, kleine mens, draag jou! Moge Ezechiël komen en jou op mijnknieën zien zitten; dat hij zich buigt en jou aanbidt; dat hij Diegene erkentdie hij zag zetelen op de wagen met de cherubijnen (Ez1) en dat hij mijgelukzalig verklaart, dankzij Hem die ik draag! Jesaja die verkondigde: “Ziede Maagd ontvangt en baart een zoon” (7,14), kom, beschouw mij, verheug u metmij… Zie ik heb gebaard en het zegel van mijn maagdelijkheid intactgehouden. Kijk naar Emanuel die vroeger voor u verborgen bleef…

      “Komt tot mij wijzen, zangers van de heilige Geest, profeten die in uwvisioenen de openbaring hebt gehad van verborgen werkelijkheden, akkerbouwersdie, na gezaaid te hebben, in de hoop ingeslapen bent. Sta op, jubel vanvreugde bij het zien van de oogst. Zie in mijn armen de korenaar van hetleven, die brood geeft aan de hongerigen, die de armzaligen vervult. Verheug umet mij; ik heb de schoof van vreugde ontvangen!”

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

Johannes Chrysostomus (ca. 345-407), bisschop van Antiochië, daarna vanConstantinopel, Kerkleraar
Homilie 63 over Mattheus ; PG 58, 603s

 

“Wat moet ik doen, om het eeuwige leven te verkrijgen?”

      Het was geen middelmatige ijver die de jongeman toonde; hij was als eenverliefde. Terwijl de meeste mensen Jezus benaderden om Hem op de proef testellen of om Hem te spreken over hun ziekte, of van die van hun ouders ofandere mensen, naderde hij om zich met Hem te onderhouden over het eeuwigeleven. De grond was rijk en vruchtbaar, maar het was nog vol met doornstruikendie de zaadjes konden verstikken (Mt 13,7). Zie hoe hij zeer bereid is om aande geboden te gehoorzamen: “Wat moet ik doen om het eeuwig leven teverkrijgen?”… Geen enkele farizeeër had ooit zulke gevoelens; ze wareneerder woedend omdat ze tot stilte gemaand werden. Onze jongeman vertroktreurig met neergeslagen ogen, dat is een teken dat hij niet gekomen is metslechte bedoelingen. Hij was alleen te zwak; hij wenste het Leven, maar eenzeer moeilijke hartstocht die hij moeilijk kon overwinnen, hield hemtegen…

      “Ga heen, verkoop wat je bezit, en geef het aan de armen; en je zult eenschat in de hemel bezitten. Kom dan, en volg Mij. Maar toen hij die woordenhoorde, ging hij treurig heen…” De evangelist toont wat de oorzaak is vandeze droefheid: “hij had veel bezittingen”. Zij die weinig hebben en zij diezwemmen in overvloed bezitten hun eigendommen niet op dezelfde manier. Bij delaatsten kan gierigheid een gewelddadige en tirannieke hartstocht zijn. In hensteekt elk nieuw bezit een levendiger vlam aan, en zij die erdoor zijnaangetast, zijn armer dan tevoren. Ze hebben meer verlangens en toch voelen zesterker hun zogenaamde tekorten. Zie in ieder geval hoe die hartstocht zijnkracht toont … “Hoe moeilijk toch zullen zij, die rijkdommen bezitten, hetkoninkrijk Gods binnengaan!” Niet dat Christus de rijken veroordeelt, maareerder het bezit van rijkdommen.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

Clemens van Alexandrië (150-rond 215), theoloog
De Pedagoog, I, 12, 17: SC 70

 

Clemens van Alexandrië

“Het rijk der hemelen is voor hen, die zijn zoals zij”

      De rol van Christus, onze Pedagoog, is er zoals zijn naam aangeeft, omkinderen te leiden. Er moet gekeken worden over welke kinderen het Evangeliewil spreken, om vervolgens aan hen hun Pedagoog te geven. Wij zijn diekinderen. De Schrift viert ons op vele manieren; zij bedient zich vanverschillende beelden om het ons te duiden en op duizenden tonen van deeenvoud van het geloof. In het Evangelie wordt gezegd: “Jezus stond aan deoever en richtte zich tot de leerlingen: “Kinderen, hebben jullie iets teeten?” (Joh 21, 4-5). Hij noemde zijn leerlingen kinderen. “De mensen brachtenkinderen bij hem, ze wilden dat hij hun de handen op zouden leggen en zoubidden. Toen de leerlingen hen wegduwden, zei Jezus: “Laat de kinderen metrust, belet ze niet om bij Me te komen, want het Koninkrijk der hemelenbehoort toe aan wie is zoals zij”. De Heer zelf verklaart de betekenis van datwoord, door te zeggen: “Als je niet verandert en wordt als een kind, dan zulje het koninkrijk van de hemel zeker niet binnengaan” (Mt 18,3). Dat wijstniet op herstel, maar stelt ons de navolging van de eenvoud van kinderenvoor…

       Zij die God slechts kennen als hun Vader, kan men werkelijk kinderennoemen – pasgeboren, eenvoudig en zuiver… Ze zijn wezens die vooruitgaan inhet woord, die hen uitnodigen om zich los te maken van de zorgen vanhierbeneden om alleen naar hun Vader te luisteren, zoals kleine kinderen datdoen. Daarom zegt Hij tegen hen: “Maak u geen zorgen voor de dag van morgen.Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen last” (Mt 6,34). Zo roept Hij ons op omons van zorgen van hierbeneden te bevrijden  om ons alleen aan onze Vader tehechten. Hij die dit gebod uitvoert, is werkelijk een pasgeborene, een kindvoor God en voor de wereld, want deze beschouwt hem als onwetend en de anderals het onderwerp van zijn tederheid.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

H. Johannes Chrysostomus (ca. 345-407), bisschop van Antiochië, daarna vanConstantinopel, Kerkleraar
Homilie over de bekering nr 3, over de aalmoes

 

 

Johannes Chrysostomos

 

Christus ontvangen

      De armen die voor de kerk stonden vroegen om een aalmoes. Hoeveel moetje geven? Dat moet u zelf beslissen; Om u niet in verlegenheid te brengen,stel ik geen hoogte vast. Koop in de mate van uw behoeften. Hebt u een muntjeover? Koop de hemel! Niet dat de hemel op de markt te koop is, maar degoedheid van de Heer staat u het toe. Hebt u geen muntje over? Geef dan eenglas fris water (Mt 10,42)…

      Wij kunnen de hemel kopen, en we verwaarlozen het! Voor een brood dat ugeeft, verkrijgt u het paradijs. Geef zelfs dingen van weinig waarde en u zultschatten ontvangen; geef een gave aan wie u tegenkomt en u zult deonsterfelijkheid ontvangen; geef vergankelijke zaken en u ontvangt in ruildaarvoor onvergankelijke zaken… Als het gaat om vergankelijke zaken, danweet u veel duidelijke bewijzen geven; waarom toont u zoveel onverschilligheidals het om het eeuwige leven gaat?…We kunnen overigens een parallel trekkentussen deze twee bakken die gevuld zijn met water die men bij de ingang van dekerk vindt om zijn handen te wassen, en de armen die buiten het gebouw gezetenzijn opdat u uw ziel kunt zuiveren door hen. U hebt uw handen in het watergewassen: was uw ziel op dezelfde wijze door de aalmoes…

      Een weduwe, die extreem arm was, bood Elia gastvrijheid aan (1Kon17,9v): haar tekorten verhinderden haar niet om hem met grote vreugde teontvangen. En dan als teken van dankbaarheid, heeft ze veel cadeaus ontvangendie de vrucht van haar gebaar symboliseren. Door dit voorbeeld wenst umisschien om een Elia te ontvangen. Waarom zou u om Elia vragen? Ik stel u deMeester van Elia voor, en u biedt Hem geen gastvrijheid aan… Dit zegtChristus, de Heer van het universum: “Iedere keer dat u iets gedaan heeft vooreen van de kleinen, die mijn broeders en zusters zijn, dan hebt u dat voor Mijgedaan” (Mt 25,40).

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

 

Simeon de Nieuwe Theoloog (ca.949-1022), Griekse monnik, heilige in deorthodoxe kerk
Catechese, 33 ; SC 113

Simeon de Nieuwe Theoloog

 

“Wanneer Hij komt, de Geest der waarheid, dan zal Hij u tot de volle waarheid geleiden”

      De “sleutel van de kennis” (Lc 11,52) is niets anders dan de genade vande heilige Geest. Ze werd door het geloof gegeven. Door de verlichting brengtze werkelijk de kennis en zelfs de volledige kennis. Zij opent onze geslotenen verduisterde geest, vaak met parabels en symbolen, maar ook met duidelijkerbevestigingen… Let dus op de geestelijke betekenis van het woord. Als desleutel niet goed is, dan gaat de deur niet open . Want, zo zegt de GoedeHerder, “voor hem doet de bewaker de deur open” (Joh 10,3). Maar als de deurniet open gaat, dan gaat niemand het huis van de Vader binnen, want Christusheeft gezegd: “Niemand kan tot de Vader komen dan door Mij” (Joh 14,6).

      Want het is de heilige Geest die als eerste onze geest opent en onsonderricht wat betreft de Vader en de Zoon. Christus zegt dat ook tegen ons:”Wanneer de Geest van waarheid komt die voortkomt uit de Vader, dan zal Hijvan Mij getuigen. Hij zal u de weg naar de volle waarheid wijzen” (Joh 15,26;16,13). U ziet hoe door de Geest of liever in de heilige Geest, de Vader en deZoon zich onafscheidelijk laten kennen…

      Men noemt de heilige Geest een sleutel, omdat eerst door Hem en in Hemwij een verlichte geest hebben. Als we eenmaal zijn gezuiverd, dan zijn weverlicht door het licht van de kennis. Wij zijn van bovenaf gedoopt en weontvangen een nieuwe geboorte en worden kinderen van God, zoals Paulus zegt:”De heilige Geest pleit voor ons met woordeloos zuchten” (Rom 8, 26). En ook :God heeft zijn heilige Geest in onze harten gegeven die roept: “Abba, Vader”(Gal 4,6). Hij toont ons dus de deur, de deur die licht is, en de deur leertons dat Degene die in het huis woont ook het ontoegankelijke licht is.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

H. Efraïm (ca. 306-373), diaken in Syrië, Kerkleraar
Hymne 7 op de Maagd

Efrem de Syriër

 

“Ze loofden God, en zongen Hem lof, om al wat ze hadden gehoord en gezien”

      Komt wijzen, laten we de Moeder Maagd bewonderen, de dochter van David,deze schone bloem die het wonder gebaard heeft. Laten we de bron bewonderenwaaruit de fontein opspringt, de boot beladen met vreugde die ons de boodschapvan de Vader komt brengen. In haar zuivere schoot heeft zij de grote God, dieheerst over de schepping, ontvangen en gedragen, deze God door wie de vrede opde aarde en in de hemel heerst. Kom laten we de zuivere Maagd, die in haarzelfwonderbaarlijk is, bewonderen. Zij is de enige onder de schepselen die gebaardheeft, zonder een man gekend te hebben. Haar ziel was vol met bewondering enelke dag verheerlijkte zij God in de vreugde voor de gaven die leken zich niette kunnen verenigen: haar maagdelijkheid en haar geliefde kind. Ja, gezegendis Degene die uit haar geboren is.

       Zij draagt Hem en zij zingt zijn lofzangen met zoete liederen… :”Jouw plaats, mijn zoon, is boven allen; maar, omdat jij het hebt gewild, hebjij je een plaats in mij gemaakt. De hemelen zijn te klein voor jouwmajesteit, en ik, kleine mens, draag jou! Moge Ezechiël komen en jou op mijnknieën zien zitten; dat hij zich buigt en jou aanbidt; dat hij Diegene erkentdie hij zag zetelen op de wagen met de cherubijnen (Ez1) en dat hij mijgelukzalig verklaart, dankzij Hem die ik draag! Jesaja die verkondigde: “Ziede Maagd ontvangt en baart een zoon” (7,14), kom, beschouw mij, verheug u metmij… Zie ik heb gebaard en het zegel van mijn maagdelijkheid intactgehouden. Kijk naar Emanuel die vroeger voor u verborgen bleef…

“Komt tot mij wijzen, zangers van de heilige Geest, profeten die in uwvisioenen de openbaring hebt gehad van verborgen werkelijkheden, akkerbouwersdie, na gezaaid te hebben, in de hoop ingeslapen bent. Sta op, jubel vanvreugde bij het zien van de oogst. Zie in mijn armen de korenaar van hetleven, die brood geeft aan de hongerigen, die de armzaligen vervult. Verheug umet mij; ik heb de schoof van vreugde ontvangen!”

 

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

H. Petrus Chrysologus (ca 406-450) bisschop van Ravenna, Kerkleraar
Sermon 31, 8ste over de verrijzenis van de Heer; PL 52, 427

 

Petrus Chrysologus

 

“Raak Me aan en zie”

      Na de verrijzenis was Jezus door gesloten deuren binnengekomen (Joh20,19), maar de leerlingen geloofden niet dat Hij werkelijk een lichaam had,maar veronderstelden dat alleen zijn ziel teruggekomen was in de verschijningvan een lichaam, zoals de beelden die je in dromen kunt zien. “Ze dachten eengeest te zien”…

      “Waarom zijn jullie bezorgd en waarom komt er twijfel op in uw hart? Ziehier mijn handen en mijn voeten.” Zie, dat wil zeggen, wees oplettend. Waarom?Omdat het geen droom is die jullie zien. Zie mijn handen en mijn voeten metjullie vermoeide ogen, jullie kunnen mijn gelaat nog niet zien. Zie de wondenin mijn vlees, jullie kunnen de werken van God nog niet zien. Schouw detekenen die door de vijand zijn aangebracht, want jullie kunnen demanifestatie van God nog niet waarnemen. Raak Mij aan, opdat jullie handjullie het bewijs geeft, want jullie ogen zijn op dit punt nog blind… Ontdekde gaten in mijn handen, onderzoek mijn zijde, maak mijn wonden weer open,,want Ik kan niet aan mijn leerlingen weigeren met het oog op het geloof wat Ikniet aan mijn vijanden geweigerd heb met mijn smeekbede. Raak aan, raak aan…zoek tot op mijn botten, om de werkelijkheid van het vlees te bevestigen, endat de wonden nog open zijn bewijst dat Ik het ben…

      Waarom geloven jullie niet dat Ik verrezen ben, Ik die zovelen terug inhet leven geroepen heb onder jullie ogen?… Toen Ik aan het kruis hing,beledigde men Mij door te zeggen: “Jij was toch de man die de tempel konafbreken en in drie dagen weer opbouwen? Als je de Zoon van God bent, redjezelf dan maar en kom van dat kruis af” (Mt 27,40). Wat is er moeilijker, vanhet kruis afkomen door de spijkers eruit te halen of om naar de hel af tedalen en de dood verjagen? Zie Ik heb mijzelf gered door de boeien van de helte verbreken en Ik ben opgestegen naar de wereld boven.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

Simeon de Nieuwe Theoloog (ca.949-1022), Griekse monnik, heilige in deorthodoxe kerk
Hymne 21, 468s ; SC 174

 

Symeon de nieuwe theoloog

 

“De Vader en Ik zijn één”

Gezonden en voortkomend uit de Vader is het Woord nedergedaald
En heeft het geheel in de schoot van de Maagd gewoond.
Hij was geheel in de Vader,
En geheel in de maagdelijke schoot,
En geheel in alles, en niets kan Hem bevatten…
Hij bleef onveranderd en nam de vorm van een slaaf aan (Fil 2,7).
En na op de wereld gezet te zijn, werd Hij in alles een mens…
Hoe kun je bevestigen wat onmogelijk is om uit te leggen
Aan alle engelen, aartsengelen en aan elk geschapen wezen ?
Men denkt aan Hem op een werkelijke wijze,
Maar men kan Hem helemaal niet uitdrukken,
En onze geest kan Hem niet volmaakt begrijpen.

Hoe is dus God en mens, en God-mens
Ook helemaal de Zoon van de Vader,
Op een wijze die Hem niet scheidt ;
Hoe is Hij de zoon van de maagd geworden en in deze wereld gekomen ;
En hoe komt het dat het voor allen onmogelijk is Hem te bevatten ?…
U zult nu stil blijven
Want zelfs al zou u willen spreken, dan vindt uw geest geen woorden,
En uw praatgrage tong blijft stil…

Eer aan de Vader, de Zoon en de heilige Geest,
Godheid die men niet kan grijpen en ondeelbaar is in zijn natuur.
Wij aanbidden U in de heilige Geest,
Wij bezitten uw Geest, want we hebben Hem van U ontvangen.
En als we uw heerlijkheid zien, zoeken wij niet opdringerig,
Want wij zien U in uw Geest.
Ongeschapen Vader en de Zoon verwekt door U.
Wij aanbidden de heilige Drie-eenheid,
Die ondeelbaar en zonder vermenging is
In uw unieke Godheid, die almachtig is.

 

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

Gebed van de heilige Basilios de Grote

 

Basilios de Grote

 

Heer, Alheerser, God over de Machten en over alle vlees; die in de hoge woont, maar toch ziet op het geringe; die harten en nieren doorgrondt en het verborgene van iedere mens in uw wijsheid vooruitziet.

Beginloos, ontoegankelijk licht, dat nooit door omkeer of verandering verduisterd wordt; Gij, onsterfelijke Koning, aanvaard onze smeking, die wij U met onreine lippen, doch vertrouwend op uw overvloedige barmhartigheid tot U opzenden.

Vergeef ons onze zonden, die wij in woord en daad, bewust of onbewust, begaan hebben.

Reinig ons van alle bevlekking van vlees en geest door ons tot tempels te maken van de Heilige Geest. Geef ons om met een waakzaam hart en een nuchter verstand heel de nacht van dit leven te doorlopen, in de verwachting van de wederkomst op de stralende, God-openbarende dag van uw Eengeboren Zoon, onze Heer en God en Verlosser Jezus Christus, wanneer Hij met heerlijkheid op aarde zal komen als rechter van het heelal om ieder volgens zijn werken te vergelden.

Moge Hij ons dan niet ledig en slapend vinden, maar waakzaam en vol ijver in het volbrengen van zijn geboden, opdat wij gereed zijn om binnen te treden in de vreugde van de goddelijke bruiloftszaal zijner heerlijkheid, waar zonder einde de zang weerklinkt van het feest der onzegbare blijdschap van hen, die de onuitsprekelijke schoonheid van uw gelaat aanschouwen.

Want Gij zijt het ware Licht, dat het heelal verlicht en heiligt, en U bezingt al het geschapene, in alle eeuwen der eeuwen. Amen

H. Nerses Snorhali (1102-1173), Armeens patriarch
Jezus, eniggeboren Zoon van de Vader; § 150-161 ; SC 203

 

 

Nerses Snorhal

 

“Mijn Vader geeft u het ware brood uit de hemel”

Voor de Hebreeërs hebt U de goed zichtbare zee in tweeën gedeeld (Ex 14)
En voor mij de dikke duisternis.
In die tijd hebt U de Farao verslonden;
En nu de Prins van deze wereld, de maker van de dood (Joh 12,31;8,44)

Voor hen was U een beschermende wolk gedurende de dag
En ’s nachts een kolom van vuur (Ex 13,21).
Voor mij mijn licht is de kennis van uw Zoon het Woord,
En mijn bescherming is de heilige Geest.

In die tijd hebt U vergankelijk manna gegeven,
En zij die het gegeten hebben zijn dood;
Nu is het uw hemels lichaam
Dat leven geeft aan hen die het eten.

Zij hebben gedronken van het water dat opsprong uit de rots (Ex 17),
En ik heb het bloed uit uw zijde gedronken, U bent mijn Rots (Joh 16,34; Ps19,3).
Zij hebben een bronzen slang zien hangen (Nm 21,9)
En ik heb U op het kruis gezien, U bent het leven,

Aan hen hebt U de Wet van Mozes gegeven,
Geschreven op stenen tafelen;
En voor mij de wijsheid van uw Geest
Uw goddelijk Evangelie.

Daarom zal er van mij gevraagd worden
Om het goede, veel meer zal er van hen gevraagd worden
Maar U bent hun Zoenoffer geworden
O mijn Heer, vol met medelijden, eniggeboren Zoon van de Vader…

Verhinder niet zoals aan de meesten van hen
Om het Beloofde land binnen te gaan
Maar net als de twee die er binnen zijn gegaan (Dt 1,36; 31,3),
Breng mij in uw hemels vaderland.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

Petrus Chrysologus (ca 406-450) bisschop van Ravenna, Kerkleraar
Sermon 31, 8ste over de verrijzenis van de Heer; PL 52, 427

 

Chrysologus

“Raak Me aan en zie”

      Na de verrijzenis was Jezus door gesloten deuren binnengekomen (Joh20,19), maar de leerlingen geloofden niet dat Hij werkelijk een lichaam had,maar veronderstelden dat alleen zijn ziel teruggekomen was in de verschijningvan een lichaam, zoals de beelden die je in dromen kunt zien. “Ze dachten eengeest te zien”…

      “Waarom zijn jullie bezorgd en waarom komt er twijfel op in uw hart? Ziehier mijn handen en mijn voeten.” Zie, dat wil zeggen, wees oplettend. Waarom?Omdat het geen droom is die jullie zien. Zie mijn handen en mijn voeten metjullie vermoeide ogen, jullie kunnen mijn gelaat nog niet zien. Zie de wondenin mijn vlees, jullie kunnen de werken van God nog niet zien. Schouw detekenen die door de vijand zijn aangebracht, want jullie kunnen demanifestatie van God nog niet waarnemen. Raak Mij aan, opdat jullie handjullie het bewijs geeft, want jullie ogen zijn op dit punt nog blind… Ontdekde gaten in mijn handen, onderzoek mijn zijde, maak mijn wonden weer open,,want Ik kan niet aan mijn leerlingen weigeren met het oog op het geloof wat Ikniet aan mijn vijanden geweigerd heb met mijn smeekbede. Raak aan, raak aan…zoek tot op mijn botten, om de werkelijkheid van het vlees te bevestigen, endat de wonden nog open zijn bewijst dat Ik het ben…

      Waarom geloven jullie niet dat Ik verrezen ben, Ik die zovelen terug inhet leven geroepen heb onder jullie ogen?… Toen Ik aan het kruis hing,beledigde men Mij door te zeggen: “Jij was toch de man die de tempel konafbreken en in drie dagen weer opbouwen? Als je de Zoon van God bent, redjezelf dan maar en kom van dat kruis af” (Mt 27,40). Wat is er moeilijker, vanhet kruis afkomen door de spijkers eruit te halen of om naar de hel af tedalen en de dood verjagen? Zie Ik heb mijzelf gered door de boeien van de helte verbreken en Ik ben opgestegen naar de wereld boven

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

Homilie toegekend aan Epiphanius van Salamis (? – 403), bisschop
Homilie voor Palmpasen; PG 43, 427

 

Epifanius van Salamis

“Zie daar is de Bruidegom, komt gaat Hem tegemoet” (Mt25,6)

      “Jubel, dochter van Jeruzalem” (Zach 9,9), wees in vreugde en juich,Kerk van God, want zie, je Koning komt naar je toe, zie je Bruidegom komteraan, gezeten op een ezeltje als op een troon! Laten we snel naar Hem toegaanom zijn heerlijkheid te schouwen. Zie het heil voor de wereld: God komt naarhet kruis. Wij ook volkeren, laten we vandaag met het volk roepen: “HosannaZoon van David, red ons in de hoogten, o God” (Mt 21,9; Ps 118,25 hebr)…

      De Kerk viert vandaag een feestdag, in de schaduw van Christus, deOlijfboom die vrucht draagt in het huis van God (Ps 52,10); zij viert eenfeestdag met Christus, lentelelie van het Paradijs in bloei. Want Christusbevindt zich midden in de Kerk, Hij is de bloeiende lelie, wortel van Jesse,die de wereld niet veroordeelt, maar dient (Jes 11,1.3). Hij bevindt zichmidden in de Kerk, eeuwige bron waar niet meer de rivieren van het Paradijsuitvloeien, maar Mattheus, Marcus, Lucas en Johannes, die de tuin van de Kerkvan Christus bevloeien. Vandaag zijn we vruchtbare jonge olijfplanten (cf Ps128,3), die de takken van een olijfboom in handen houden, en de barmhartigeChristus smeken. “Geplant in het huis van de Heer”, bloeiend in de lente in”het voorhof van het huis van onze God”, laten we een feestdag houden: “dewinter is voorbij!” (Ps 92,14; Hooglied 2,11)…

      Ik roep tot Paulus met een heilige en krachtige stem: “Het oude isvoorbij, zie alles is al nieuw” (2Kor 5,17)… Een profeet die kijkt naar dekoning roept uit: “Zie het Lam van God dat wegneemt de zonden van de wereld”(Joh 1,29)…; en David die naar Christus kijkt afkomstig uit zijn ras, naarhet vlees, zegt: “De Heer is God, Hij is aan ons verschenen” (Ps 118,27 LXX).Wonderlijke feestdag door zijn nieuwheid, verrassend en verbazend: de kinderenroepen Christus aan als God en de priesters spreken kwaad over Hem, dekinderen aanbidden Hem en de Wetgeleerden minachten Hem en belasteren Hem. Dekinderen zeggen: “Hosanna!”en zijn vijanden brullen: “Kruisig Hem!”. Dezenhier verzamelen zich rond Christus met palmtakken en zij daar werpen zich opHem met zwaarden; dezen snijden takken, zij bereiden een kruis.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

H. Johannes Chrysostomus (ca. 345-407), bisschop van Antiochië, daarna vanConstantinopel, Kerkleraar
Homilie over de bekering nr 3, over de aalmoes

Johannes Chrisostomos

 

 Christus ontvangen

 

   De armen die voor de kerk stonden vroegen om een aalmoes. Hoeveel moetje geven? Dat moet u zelf beslissen; Om u niet in verlegenheid te brengen,stel ik geen hoogte vast. Koop in de mate van uw behoeften. Hebt u een muntjeover? Koop de hemel! Niet dat de hemel op de markt te koop is, maar degoedheid van de Heer staat u het toe. Hebt u geen muntje over? Geef dan eenglas fris water (Mt 10,42)…

Wij kunnen de hemel kopen, en we verwaarlozen het! Voor een brood dat ugeeft, verkrijgt u het paradijs. Geef zelfs dingen van weinig waarde en u zultschatten ontvangen; geef een gave aan wie u tegenkomt en u zult deonsterfelijkheid ontvangen; geef vergankelijke zaken en u ontvangt in ruildaarvoor onvergankelijke zaken… Als het gaat om vergankelijke zaken, danweet u veel duidelijke bewijzen geven; waarom toont u zoveel onverschilligheidals het om het eeuwige leven gaat?…We kunnen overigens een parallel trekkentussen deze twee bakken die gevuld zijn met water die men bij de ingang van dekerk vindt om zijn handen te wassen, en de armen die buiten het gebouw gezetenzijn opdat u uw ziel kunt zuiveren door hen. U hebt uw handen in het watergewassen: was uw ziel op dezelfde wijze door de aalmoes…

Een weduwe, die extreem arm was, bood Elia gastvrijheid aan (1Kon17,9v): haar tekorten verhinderden haar niet om hem met grote vreugde teontvangen. En dan als teken van dankbaarheid, heeft ze veel cadeaus ontvangendie de vrucht van haar gebaar symboliseren. Door dit voorbeeld wenst umisschien om een Elia te ontvangen. Waarom zou u om Elia vragen? Ik stel u deMeester van Elia voor, en u biedt Hem geen gastvrijheid aan… Dit zegtChristus, de Heer van het universum: “Iedere keer dat u iets gedaan heeft vooreen van de kleinen, die mijn broeders en zusters zijn, dan hebt u dat voor Mijgedaan” (Mt 25,40).

 

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

 

  

Isaak de Syriër (7 e eeuw), monnik nabij Mossoel in het actuele Irak, heiligein de orthodoxe Kerk
Ascetische overweging, 1e serie, nr 60

Isaak de Syriër

 

“Hij had medelijden met hen”

      Noem God niet alleen rechtvaardig. Want het is niet door wat jij doetdat Hij zijn rechtvaardigheid openbaart. Als David Hem rechtvaardig noemt (Ps33,5), heeft zijn Zoon ons geopenbaard dat Hij liever goed en zachtaardig is:”Hij is goed voor slechten en kwaadaardigen” (Lc 6,35)… Waar is derechtvaardigheid van God? Is het niet dat “toen we nog zondaars waren,Christus voor ons is gestorven”? (Rom 5,8) En als God zich medelijdendhierbeneden toont, geloven we dan niet dat Hij er in alle eeuwigheid alwas.

      Laten we deze onrechtvaardige gedachte dat God geen medelijden zouhebben, ver van ons houden. Het eigene van God verandert niet zoals bij destervende wezens…; er mist niets aan Hem en er kan niets worden toegevoegdzoals dat bij de schepselen is. Maar deze barmhartigheid die God heeft vanafhet begin, zal Hij altijd hebben, voor eeuwig… Zoals Cyrillus zegt in zijncommentaar op Genesis, vereer God met liefde en niet om deze harde naam vangerechtigheid die men op Hem geplakt heeft. Heb Hem lief zoals men Hem zoumoeten liefhebben: niet om de beloning die Hij je zal geven, maar om wat wehebben ontvangen voor deze wereld, die Hij heeft geschapen om het aan ons tegeven. Wie zou Hem iets terug kunnen geven voor wat Hij voor ons heeft gedaan?Wat zouden we Hem kunnen teruggeven door onze werken? Wie heeft Hem vanaf hetbegin overtuigt om ons te gaan scheppen? En wie bidt tot Hem voor ons, wanneerwij geen dankbaarheid tonen? Wat is de barmhartigheid van Godbewonderenswaardig! Wat een wonder is de genade van God, onze Schepper! Wiebrengt Hem eer?

 

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

Johannes Chrysostomus (ca. 345-407), bisschop van Antiochië, daarna vanConstantinopel, Kerkleraar
Homilie over de onbegrijpelijkheid van God, nr.5

 

Johannes Chrysostomos (miniatuur)

 

“Vraagt en men zal u geven”

       Het gebed is een machtig wapen, een onvergankelijke schat, eenonuitputtelijke rijkdom, een vluchthaven voor de stormen, een vergaarbak vanrust; het gebed is de wortel, de bron en de moeder van onmetelijke goedheid…Maar het gebed waarvan ik spreek is niet middelmatig, noch slordig; het is eenvurig gebed, het springt op uit de droefheid van de ziel en de inspanningenvan de geest. Zie hier het gebed dat ten hemel opstijgt… Luister naar wat deheilige schrijver schrijft: “Ik roep in mijn nood naar de Heer en Hij geeftmij antwoord” (Ps 120,1) Degene die zo bidt in zijn angst, zal na het gebed inzijn ziel een grote vreugde proeven…

      Door ‘gebed’ hoor ik niet alleen dat het gebed dat in de mond is, maarook zij die opspringt uit de diepte van mijn hart. Zoals de bomen waarvan dewortels zeer diep zijn, maar als de wind duizenden aanvallen tegen zeonderneemt, dan worden ze niet gebroken of ontworteld omdat hun wortels diepvastgehouden worden in de diepten van de aarde, zo ook de gebeden die uit dediepten van het hart komen, op die wijze ontwortelt, stijgen ze in zekerheidop naar de hemel en ze worden door geen enkele gedachte van gemis aanzekerheid of van verdienste, vervormd. Daarom zegt de psalmist: “Uit dediepten roep ik tot U, Heer” (Ps 130,1)…

      Als door het vertellen van je persoonlijke ongeluk aan mensen en het aanhen, die de beproevingen die je moet ondergaan, te schilderen, je al enigeverlichting van je lijden brengt, alsof door je woorden een verfrissende brieswaait, des te meer als je het lijden van je ziel met de Heer deelt, dan zul jeeen overvloed aan steun en troost vinden! Vaak vinden mensen het immersmoeilijk om iemand te steunen die bij hen komt klagen en huilen; zijverwijderen zich van hem en duwen hem weg. Maar zo handelt God niet; integendeel Hij laat je dichterbij komen, en trekt je naar zich toe; en zelfsals je de hele dag doorbrengt met al je ongeluk voor Hem te brengen, dan zalHij niet minder genegen zijn om lief te hebben en je smekingen te verhoren.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

 

 

Anastasius van Sinaï (?-na 700), monnik
Homilie voor de Transfiguratie (vert. brevier)

“Ze vroegen zich onder elkander af, wat het beduidde: op te staan van de doden”

    

Anastasius van de Sinaï

 

 

 Op de berg Tabor liet Jezus zijn leerlingen getuige zijn van eenwonderbare verschijning, een goddelijke openbaring, bij wijze vanvoorafbeelding van het rijk der hemelen. Het was alsof Hij hun zei: om tebeletten dat deze tussentijd ongeloof in u doet opkomen, daarom zeg Ik uonmiddellijk, reeds nu: voorwaar, er zijn er onder de hier aanwezigen, die dedood niet zullen ervaren, voordat zij de Mensenzoon zullen zien komen in deheerlijkheid van zijn Vader (vgl. Mt. 16, 28)…. Dit zijn de wonderlijkefeiten van het heilsmysterie dat zich heden voor ons heeft voltrokken. Wantwat ons thans samenbrengt, is zowel de dood des Heren, als dit Christusfeest.Willen wij nu met de uitverkoren en door Gods Geest geleide leerlingen dieperdoordringen in deze onuitsprekelijke en heilige mysteries, laten wij danluisteren naar de goddelijke stem die ons vanuit den hoge… nadrukkelijksamenroept: “Kom roep naar de berg naar de Heer,  op de dag van de Heer, naarde plaats van de Heer en het huis van onze God”. Laten we luisteren zodat wedoor dit visioen verlicht, getransformeerd en vervoerd worden. Laten we datlicht aanroepen en zeggen: “Wat een ontzagwekkende plaats is dit, dit is nietsanders dan het huis van God, dit moet de poort van de hemel zijn!”(Gn28,17).

       Naar die berg moeten wij ons haasten om Jezus te volgen, die hier opaarde onze leidsman naar de hemel en onze voorloper is. Met Hem zullen wijeens stralen van licht dat alleen zichtbaar is voor de ogen van de geest. Totin het diepste van onze ziel vernieuwd, zullen wij op zijn beeld gelijken en,evenals Hij, in een oogwenk van gedaante worden veranderd, vergoddelijkt engereedgemaakt voor wat boven is…

        Laten wij dan welgemoed en vol vreugde ons haasten naar de berg en dewolk binnengaan als een andere Mozes of Elia, Jakobus en Johannes. Laten wijzijn zoals Petrus: in vervoering om dit goddelijke visioen en dezeverschijning, als het ware verheven boven de wereld, aan de aarde onttrokken.Treed uit het lichaam, verlaat deze schepping en keer u tot de Schepper, totwie Petrus, geheel buiten zichzelf, zei: ‘Heer, het is goed dat wij hier zijn'(Mt. 17, 4). Inderdaad, Petrus, het is werkelijk goed hier te zijn met Jezusen hier voor eeuwig te blijven.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

Heilige Cyrillus van Jeruzalem (313-350), bisschop van Jeruzalem en Kerkleraar
Catechese met het oog op de doop, nr 1

Cyrillus van Jeruzalem

 

“Hij stond op, liet alles achter, en volgde Hem”, de veertigdagentijd leidt naar de doop

      U bent catechisanten als u op weg bent naar de doop, leerlingen van hetNieuwe Verbond en deelnemers aan de mysteriën van Christus, al door de oproepen weldra ook door de genade. U hebt voor uzelf “een nieuw hart en een nieuwegeest” gemaakt (Ez 18,31), voor de vreugde van de hemelbewoners. Als immers,volgens het Evangelie, de bekering van een enkele zondaar deze vreugde oproept(Lc 15,7), hoeveel te meer dan het heil van zoveel zielen die Hij nietaanspoort tot de vreugde van de hemelbewoners?

      U hebt een erg mooie en goede reis ondernomen: leg u toe om ijverig tezijn. De enige Zoon van God is helemaal klaar om u vrij te kopen: “Kom, zegthij, allen die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, ik zal jullie rustgeven” (Mt 11,28). U die zwicht voor de zonde, gebonden door de banden van uwfouten, luister naar wat de stem van een profeet zegt: “Was u, reinig u;verwijder uw slechte handelingen voor mijn ogen” (Jes 1,16), opdat het hartvan de engelen tot u roept: “Zalig zij van wie de fout vergeven is, en van wiede zonden vergeven zijn!” (Ps 32,1) U die zojuist de lampen van het geloofkomt aansteken, dat uw snelle handen de vlam bewaken opdat degene die, op onzeheilige berg van Golgotha, door het geloof het paradijs geopend heeft voor degoede moordenaar (Lc 23,43), ons toestaat om het lied van de bruiloft tezingen.

  Als er iemand is die slaaf is van de zonde, dat hij zich door middel vande doop voorbereid voor de nieuwe geboorte die van hem een vrij mens zalmaken, een van de aangenomen kinderen. Dat hij de ellendige slavernij van zijnzonde achter zich laat om de zalige slavernij van de Heer te verwerven…Ontvang het geloof, de “eerste gaven van de heilige Geest” (2Kor 5,5) om in deeeuwige verblijven te worden ontvangen; kom naar het sacrament die u zalkenmerken met het familie worden van de Meester.

 

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org