Dit is een privé christelijke blog van Kris Biesbroeck, Licentiaat Theologie en filosofie. De inhoud van blog : Theologie, filosofie, Kerkvaders, Heiligenlevens, Exegese, Augustinus,enz… Alles wat sinds 2007 op de site is verschenen kan hier teruggevonden worden bij de Categorieën (bij het begin van de site) HET ADRES VAN DE SITE IS : CHRISTELIJKEINFORMATIEBRON.WORDPRESS.COM.
Maximus de Belijder : Over het Mysterie van de Incarnatie
“Het mysterie van de Menswording van het Woord bevat in zich de betekenis van alle symbolen en raadsels van de Schrift, evenals de verborgen betekenis van alle zintuiglijke en begrijpelijke schepping. Maar hij die het mysterie van het Kruis en het Graf kent, kent ook het essentiële principe van alle dingen. Ten slotte, hij die nog verder doordringt en zichzelf geïnitieerd vindt in het mysterie van de Opstanding, begrijpt het einde waarvoor God alle dingen vanaf het begin heeft geschapen.”
— Maximus de Belijder
+++++++++++
Maximus de Belijder (ook bekend als Maximus de Confessor) was een invloedrijke Griekse theoloog, filosoof en monnik uit de 7e eeuw. Hier is een overzicht van zijn leven en betekenis:
Biografische achtergrond:
Geboren: ca. 580 in Constantinopel
Gestorven: 13 augustus 662 in ballingschap bij de Zwarte Zee
Vroegere carrière:
Secretaris van keizer Heraclius
Monnik:
Werd monnik rond 613–614, na zich terug te trekken uit het keizerlijke hofleven
Verblijfplaatsen:
Constantinopel, Carthago, Palestina, Afrika
Theologische betekenis:
Maximus was een van de belangrijkste verdedigers van de orthodoxe christelijke leer tegen het monotheletisme—de opvatting dat Christus slechts één wil had (de goddelijke). Hij betoogde dat Christus zowel een menselijke als een goddelijke wil moest hebben om werkelijk mens én werkelijk God te zijn. Zijn standpunt was cruciaal voor het behoud van de orthodoxe christologie.
Belangrijk werk:
Meer dan 90 geschriften, waaronder:
Mystagogie (over liturgie en geloofsgeheimen)
Antwoorden op moeilijke Bijbelpassages
Spirituele traktaten over navolging van Christus
Lijden en martelaarschap:
Maximus werd vanwege zijn overtuigingen vervolgd:
In 653 gevangengenomen en naar Constantinopel gebracht
In 655 verbannen
In 662 opnieuw verbannen en zwaar gefolterd: zijn tong en rechterhand werden afgehakt zodat hij niet meer kon spreken of schrijven
Hij stierf in ballingschap, maar werd later door de Kerk in het gelijk gesteld
+++++
Spirituele visie:
Maximus zag het christelijk geloof als een kosmisch mysterie. In zijn woorden:
“Het mysterie van de Menswording van het Woord bevat in zich de betekenis van alle symbolen en raadsels van de Schrift… wie het mysterie van het Kruis en het Graf kent, kent ook het essentiële principe van alle dingen…”
Hij geloofde dat de incarnatie, het lijden en de verrijzenis van Christus de sleutel zijn tot het begrijpen van de hele schepping.
Verering:
Feestdag: 13 augustus (Westers christendom), 21 januari (Oosters christendom)
Maximus is een van de grootste Griekstalige theologen van de 7e eeuw en wordt beschouwd als een heilige en kerkvader. Zijn werk blijft tot op vandaag invloedrijk in zowel oosterse als westerse christelijke tradities
“Het mysterie van de Menswording van het Woord bevat in zich de betekenis van alle symbolen en raadsels van de Schrift, evenals de verborgen betekenis van alle zintuiglijke en verstandelijke schepping. Maar hij die het mysterie van het Kruis en het Graf kent, kent ook het essentiële principe van alle dingen. Ten slotte, hij die nog verder doordringt en zichzelf ingewijd vindt in het mysterie van de Verrijzenis, begrijpt het doel waarvoor God alle dingen vanaf het begin heeft geschapen.”
— Maximus de Belijder
++++++++++
Deze tekst is een diepzinnige reflectie op de centrale mysteries van het christelijk geloof: de incarnatie, het lijden en de verrijzenis van Christus. Maximus stelt dat wie deze mysteries werkelijk begrijpt, ook het wezen en het doel van de hele schepping doorgrondt.
De tekst van Maximus de Belijder hierboven aangehaald, is niet zomaar een mystiek citaat—het is een samenvatting van zijn hele theologische visie.
Laten we dieper ingaan op hoe dit citaat past binnen zijn bredere denken:
Maximus’ theologische visie:
Een kosmische synthese
Maximus zag het christelijk geloof niet als een verzameling dogma’s, maar als een mysterie dat het hele universum omvat. Zijn denken draait om drie centrale pijlers:
De Menswording als sleutel tot de schepping:
Voor Maximus is de incarnatie van het Woord (Christus) het moment waarop God zich volledig verbindt met de schepping.
Hij stelt dat alle betekenissen van de Schrift en de schepping hun uiteindelijke zin vinden in dit mysterie.
De incarnatie is geen geïsoleerde gebeurtenis, maar het centrum van de kosmos, waarin alles samenkomt.
Het Kruis en het Graf: het principe van alle dingen
“In Babylon was de dochter van een belangrijk persoon bezeten door een duivel. Een monnik, voor wie haar vader veel genegenheid had, zei tegen hem: ‘Niemand kan je dochter genezen behalve enkele kluizenaars die ik ken; maar als je hen vraagt dit te doen, zullen ze niet instemmen vanwege hun nederigheid.
Laten we daarom dit doen: wanneer ze naar de markt komen, doe alsof je hun goederen wilt kopen, en wanneer ze komen om de prijs te ontvangen, zullen we hen vragen een gebed te zeggen, en ik geloof dat ze genezen zal worden.’
Toen ze naar de markt kwamen, vonden ze een leerling van de oude mannen die daar hun goederen verkochten, en ze leidden hem weg met de manden, zodat hij de prijs ervan zou ontvangen. Maar toen de monnik het huis bereikte, kwam de vrouw bezeten door de duivel en sloeg hem. Maar hij keerde alleen de andere wang toe, volgens het bevel van de Heer. (Matt. 5:39)
De duivel, gekweld hierdoor, riep uit: ‘Wat een geweld! Het gebod van Jezus drijft mij uit.’ Onmiddellijk werd de vrouw gereinigd.
Toen de oude mannen kwamen, vertelden ze wat er was gebeurd en ze verheerlijkten God, zeggende: ‘Dit is hoe de trots van de duivel wordt vernederd, door de nederigheid van het gebod van Christus.'”
Gezegde van de Woestijnvaders.
++++++++++++++
Een krachtig verhaal over nederigheid, geloof en de kracht van Christus’ leer.
Belangrijke thema’s in de tekst:
Nederigheid als geestelijke kracht
De kluizenaars weigeren om op de voorgrond te treden, maar hun nederige houding blijkt juist de sleutel tot genezing.
De leerling die geslagen wordt, reageert met zachtmoedigheid, wat uiteindelijk de duivel verdrijft.
De kracht van Christus’ geboden Het gebod om de andere wang toe te keren (Mattheüs 5:39) wordt letterlijk toegepast. Deze gehoorzaamheid aan Jezus’ leer heeft een directe, bevrijdende werking.
Geestelijke strijd en bevrijding
De bezetenheid van de vrouw symboliseert een strijd tussen goed en kwaad.
De duivel wordt niet verdreven door geweld of rituelen, maar door de stille kracht van christelijke deugd.
Gods glorie door menselijke zwakheid
De genezing leidt tot lof aan God.
Het is niet de kracht van mensen, maar hun gehoorzaamheid en nederigheid die Gods werk zichtbaar maken.
De paradox van macht in zwakheid
De duivel wordt “vernederd” door iets wat hij niet kan begrijpen of weerstaan: nederigheid. Dit benadrukt een christelijk paradox: ware kracht ligt in het afzien van macht.
++++++++++
Praktische toepassingen van de thema’s
Nederigheid in het dagelijks leven
Vermijd het zoeken naar erkenning of lof voor goede daden.
Laat anderen voorgaan, ook als je zelf gelijk hebt.
Dien anderen zonder te verwachten dat je iets terugkrijgt.
Gehoorzaamheid aan Christus’ geboden
Pas het principe van “keer de andere wang toe” toe in conflicten:reageer niet met wraak, maar met geduld.
Leef volgens de Bergrede (Mattheüs 5–7) in je keuzes, ook als dat tegen de stroom ingaat.
Geestelijke strijd herkennen:
Zie innerlijke worstelingen, verleidingen of conflicten als kansen om geestelijk te groeien. Gebruik gebed, stilte en nederigheid als wapens tegen negativiteit of kwaad.
4. Gods kracht zichtbaar maken door zwakheid.Durf kwetsbaar te zijn: Je hoeft niet altijd sterk of perfect te lijken.Vertrouw erop dat God juist werkt door je beperkingen en fouten
Leren van eenvoudige mensen:
Zoek wijsheid niet alleen bij geleerden of leiders, maar ook bij stille, nederige mensen.
Laat je inspireren door mensen die in stilte trouw zijn aan hun overtuigingen.
++++
Deze toepassingen zijn niet alleen relevant voor religieuze mensen, maar kunnen ook inspirerend zijn voor wie zoekt naar meer vrede, diepgang en balans in het leven.
“De belijdenis van slechte daden is het eerste begin van goede daden. Je doet de waarheid en komt tot het licht.”
St.Augustinus.
++++++++++++
Deze uitspraak wordt toegeschreven aan Sint-Augustinus (354–430), een kerkvader en kerkleraar.
De afbeelding waar je naar verwijst komt van een pagina met citaten van Sint-Augustinus over lijden. Hier is een toelichting op de inhoud en betekenis van de citaten die op die pagina staan:
Thema: Lijden volgens Sint-Augustinus
Sint-Augustinus beschouwde lijden niet als iets zinloos of puur negatief, maar als een middel tot geestelijke groei en verlossing. Enkele kernideeën uit de citaten:
Lijden als genezing:
Lijden als deel van het leven van Christus,
Lijden als oefening in geduld en vergeving,
Lijden als transformatie
Liefde en lijden
Sint-Augustinus’ visie op lijden wijkt op opvallende manieren af van andere filosofen — zowel klassieke als christelijke denkers. Hier is een overzicht van de belangrijkste verschillen:
Augustinus’ kijk op lijden:
Lijden als genezing en genade Augustinus zag lijden niet als straf, maar als een medicijn voor de ziel. God is als een arts die lijden toelaat om mensen te zuiveren en dichter tot Hem te brengen.
Lijden als deel van de christelijke weg Hij benadrukte dat zelfs Jezus leed, en dat niemand zonder lijden door het leven gaat — het is een noodzakelijk onderdeel van spirituele groei.
Lijden als oefening in liefde en geduld Lijden biedt de kans om vergeving, geduld en naastenliefde te beoefenen. Het is een test van innerlijke transformatie.
Vergelijking met andere filosofen:
Filosoof: Visie op lijden – Verschil met Augustinus:
Boeddha: Lijden is inherent aan het leven (dukkha); moet worden overwonnen via het Achtvoudige Pad. Augustinus omarmt lijden als heilzaam, Boeddha wil het beëindigen
Epictetus (Stoa): Lijden komt door verkeerde oordelen; leer je emoties beheersen. Stoïcijnen willen lijden rationeel neutraliseren, Augustinus ziet het als spiritueel waardevol
Nietzsche: Lijden is noodzakelijk voor zelfverheffing en kracht (“amor fati”). Nietzsche verheerlijkt lijden als kracht, Augustinus als genade
Plato: Lijden komt door onwetendheid en afstand tot het Ware. Augustinus neemt Plato’s idee over, maar voegt er christelijke genade aan toe
Kierkegaard: Lijden is existentieel en hoort bij geloof en innerlijke strijd. Dicht bij Augustinus, maar meer gericht op individuele angst en paradox
Samenvatting:
Augustinus’ visie is theologisch en therapeutisch:
lijden is een middel tot verlossing, niet iets om koste wat kost te vermijden.
Waar andere filosofen lijden willen begrijpen, beheersen of overstijgen, ziet Augustinus het
als een goddelijke uitnodiging tot transformatie.
++++++++++++++++
Hoe kan Augustinus’ visie op lijden ons heden beïnvloeden?
Augustinus’ visie op lijden kan verrassend relevant zijn voor ons moderne leven — juist omdat hij lijden niet ziet als iets zinloos, maar als een spirituele kans. Hier zijn enkele manieren waarop zijn ideeën ons vandaag kunnen beïnvloeden:
2. Lijden als innerlijke groei:
Augustinus stelt dat lijden ons helpt om onszelf te transformeren. In een tijd waarin we vaak streven naar comfort en succes, herinnert hij ons eraan dat moeilijkheden ons karakter vormen. Zijn oproep om “onze zonden te bestrijden en onszelf te verbeteren” kan ons aanzetten tot zelfreflectie en persoonlijke ontwikkeling.
2. Lijden als oefening in geduld en vergeving:
In een wereld vol conflicten en sociale spanningen zegt Augustinus: “Als je lijdt door de onrechtvaardigheid van een slecht mens, vergeef hem, opdat er geen twee slechte mensen zijn.”Dit daagt ons uit om niet te reageren met wrok, maar met vergeving — een houding die in relaties, politiek en sociale media zelden voorkomt maar des te krachtiger is.
3. Liefde maakt lijden draaglijk
Augustinus schrijft:
“Wie liefheeft, doet alles zonder lijden, of — als hij lijdt — houdt van zijn lijden.” In onze tijd van burn-outs en mentale druk kan deze gedachte helpen om zin te vinden in zorg, werk en relaties. Liefde geeft betekenis aan inspanning, zelfs als die pijn doet.
4. Lijden als genezing, niet als straf:
Hij noemt God een arts en lijden een medicijn. Dat is een radicaal ander perspectief dan het idee dat lijden vermeden moet worden. Het nodigt uit tot acceptatie en vertrouwen, vooral in periodes van ziekte, verlies of onzekerheid.
5. Lijden als onderdeel van verandering:
Augustinus zegt dat wie zichzelf wil verbeteren, ook de beproevingen moet verdragen die daarmee gepaard gaan. In een tijd waarin we snel resultaat willen, herinnert hij ons eraan dat echte verandering tijd en pijn kost.
+++++++++++
“O God, red mij door Uw Naam en door Uw macht verlos mij.” – Psalm 53:3
Heer Jezus Christus, twee gunsten vraag ik u mij te verlenen, voordat ik sterf: De eerste is dat ik in mijn leven in mijn ziel en in mijn lichaam, zoveel mogelijk, die pijn voel die u, lieve Jezus, hebt doorstaan in het uur van uw bittere passie; De tweede is dat ik in mijn hart voel, zoveel mogelijk, die overmatige liefde waarmee u, Zoon van God, bereid was zoveel passie voor ons zondaars te dragen.
San Francesco d’Assisi
————–
De tekst is een gebed dat wordt toegeschreven aan Sint Franciscus van Assisi, een belangrijke heilige in het christendom die bekendstaat om zijn eenvoud, nederigheid en diepe verbondenheid met Christus.
Hier is een uitleg van de betekenis:
Diepere betekenis van het gebed:
“Twee gunsten vraag ik u mij te verlenen, voordat ik sterf” De spreker richt zich tot Jezus en vraagt om twee spirituele gaven vóór zijn dood. Het is een gebed van toewijding en verlangen naar een intense verbondenheid met Christus.
Eerste gunst:
Het voelen van Jezus’ lijden De spreker vraagt om het lijden van Jezus — zowel lichamelijk als geestelijk — zelf te mogen ervaren. Niet uit masochisme, maar uit een verlangen om zich volledig te vereenzelvigen met Jezus’ offer. Het is een uiting van diepe empathie en spirituele solidariteit.
Tweede gunst:
Het voelen van Jezus’ liefde De spreker wil ook de immense liefde voelen die Jezus had toen Hij zijn lijden onderging voor de mensheid. Het gaat hier om een mystieke ervaring van goddelijke liefde — een liefde die zo groot is dat ze bereid is te lijden voor anderen.
Waarom deze twee gunsten?
Samen drukken ze het verlangen uit om Christus niet alleen te begrijpen met het verstand, maar Hem te ervaren met het hart en het lichaam. Het is een gebed om totale eenwording met Jezus: in zijn pijn én in zijn liefde.
Deze tekst weerspiegelt het spirituele ideaal van Franciscus:
Leven in navolging van Christus, met volledige overgave. Het is een gebed dat uitnodigt tot reflectie over wat het betekent om lief te hebben, te lijden, en te geloven.
Tijdens de Franse Revolutie, in de bloedige periode die bekendstaat als de Terreur (1793–1794), werden zestien karmelietessen uit het klooster van Compiègne gearresteerd en op 17 juli 1794 in Parijs geëxecuteerd onder de guillotine.
Wie waren ze?
11 ongeschoeide karmelietessen,
3 lekenzusters,
2 religieuzen verbonden aan het klooster,
Hun priorin was Thérèse de Saint-Augustin, geboren als Marie-Madeleine Claudine Lidoine.
Waarom werden ze veroordeeld?
Ze bleven hun kloosterregels volgen, wat als religieus fanatisme werd beschouwd.
Ze weigerden de eed af te leggen die de Revolutie vereiste.
Ze werden beschuldigd van contrarevolutionaire activiteiten en fanatisme.
Hun marteldood:
Op 17 juli 1794 werden ze naar het schavot gebracht op de Place du Trône (nu Place de la Nation).
Ze zongen hymnen zoals het Te Deum, Veni Creator, en Salve Regina terwijl ze één voor één de guillotine betraden.
De jongste, zuster Constance de Jésus (29), begon het Laudate Dominum te zingen toen ze haar dood tegemoet ging.
Hun lichamen werden in een massagraf op de begraafplaats Picpus gegooid.
Spirituele nalatenschap:
Hun sereniteit en zang tijdens de executie maakten diepe indruk op het Franse publiek.
Ze werden op 27 mei 1906 zaligverklaard door paus Pius X.
In 2024 werden ze door paus Franciscus heilig verklaard via een canonizatio aequipollens, een pauselijk besluit zonder formeel proces.
Culturele invloed:
Hun verhaal inspireerde:
De novelle ‘Die Letzte am Schafott (1931)’ van Gertrud von Le Fort
Het toneelstuk Dialogues des Carmélites van Georges Bernanos
De opera Dialogues des Carmélites (1956) van Francis Poulenc
Diverse films en televisiebewerkingen
Le dialogue des Carmélites
De Dialoog van de Carmelitessen – volledige Film in het frans. Een Film van Philippe Agostini en R. P Raymond Leopold Bruckberger. Van een kort verhaal van Gertrud von le Fort ,heeft de grote schrijver Georges Bernanos de inhoud van deze gesprekken voor een filmisch scenario klaargemaakt.
Hier is een verrijkte toevoeging die de tekst over ‘De Dialoog van de Carmelieten’ en het martelaarschap van de Carmelitessen van Compiègne nog krachtiger en completer kan maken:
De Dialoog van de Carmelieten – Een spirituele en historische getuigenis
Deze indrukwekkende film van Philippe Agostini en R.P. Raymond Leopold Bruckberger is niet zomaar een dramatische vertelling, maar een diep doorleefde meditatie op geloof, angst, en overgave. Gebaseerd op het korte verhaal Die Letzte am Schafott van Gertrud von Le Fort, en meesterlijk bewerkt tot een scenario door Georges Bernanos, vangt de film de innerlijke strijd van de jonge Blanche de la Force te midden van de turbulentie van de Franse Revolutie.
Historische achtergrond: Het martelaarschap van de Carmelitessen van Compiègne
Tijdens de Terreur (1793–1794), een periode van religieuze vervolging, werden zestien karmelietessen gearresteerd omdat ze hun kloosterregels trouw bleven en weigerden de revolutionaire eed af te leggen. Op 17 juli 1794 werden zij geëxecuteerd op de Place du Trône in Parijs. Hun sereniteit en het zingen van hymnen als Te Deum, Veni Creator, en Salve Regina op weg naar de guillotine maakten diepe indruk op het publiek. De jongste, zuster Constance de Jésus, zong het Laudate Dominum terwijl ze haar dood tegemoet ging.
Spirituele nalatenschap:
De Carmelitessen werden in 1906 zaligverklaard door paus Pius X en in 2024 heilig verklaard door paus Franciscus via een canonizatio aequipollens. Hun verhaal blijft een krachtig symbool van standvastigheid in geloof en innerlijke vrede te midden van geweld.
Culturele impact:
Hun levens en dood inspireerden niet alleen literatuur en film, maar ook de beroemde opera Dialogues des Carmélites van Francis Poulenc (1956), waarin de muziek de spirituele intensiteit van hun offer versterkt. De film van Agostini en Bruckberger is een visuele meditatie die deze geschiedenis tot leven brengt in de Franse taal, met een sobere schoonheid en diepe emotionele resonantie.
—————–
Ons hart is rusteloos totdat het rust vindt in jou +
Er is een mooie reflectie van Sint-Augustinus die luidt:
Laat niemand zeggen: “Waarom zou ik naar de kerk gaan? Kijk naar degenen die elke dag gaan, ze oefenen niet wat ze horen.” Maar ze doen iets: luisteren, en op een dag zullen ze beide dingen kunnen doen: luisteren en oefenen. En jij, hoe ga je oefenen als je wegloopt van luisteren?
— Sint-Augustinus van Hippo
++++++++++
De tekst van Sint-Augustinus past binnen zijn bredere visie op bekering, volharding en de rol van de kerk als leerplaats.
Hier is wat context om het beter te begrijpen:
De spirituele achtergrond van de tekst:
Sint-Augustinus (354–430) was een kerkvader die veel schreef over de menselijke zwakheid, genade, en de noodzaak van voortdurende groei in geloof. In deze reflectie:
Luisteren staat symbool voor openheid en bereidheid om te leren, zelfs als men nog niet handelt naar wat men hoort.
Oefenen verwijst naar het in praktijk brengen van het geloof en de morele lessen.
Hij verdedigt de waarde van aanwezigheid in de kerk, zelfs als mensen nog niet perfect leven volgens de leer.
De boodschap in context:
Deze tekst is waarschijnlijk bedoeld als antwoord op kritiek van mensen die zeggen:
“Waarom zou ik naar de kerk gaan als de mensen daar zelf niet goed leven?”
Augustinus zegt dan:
Het luisteren is al een eerste stap.
Verandering kost tijd, en mensen groeien langzaam in geloof en gedrag.
Wie niet luistert, sluit zich af van die mogelijkheid tot groei.
Theologisch perspectief:
Dit sluit aan bij Augustinus’ visie dat:
Genade geleidelijk werkt.
De kerk een plek is voor zondaars, niet alleen voor heiligen.
Volharding in het geloof is essentieel, ook als je nog niet alles begrijpt of toepast.
“Zoals het hert verlangt naar stromend water, zo verlangt mijn ziel naar U, mijn God. Zoals het hert verlangt naar stromend water, zo verlangen ook onze pasgedoopte leden, onze jonge herten, om zo te zeggen, naar God.
Door Egypte en de wereld te verlaten, hebben ze Farao en zijn hele leger ter dood gebracht in de wateren van de doop. Nadat ze de duivel hebben gedood, verlangt hun hart naar de bronnen van stromend water in de kerk. Deze bronnen zijn de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Jeremia getuigt, dat de Vader als een Fontein is als Hij zegt: Zij hebben Mij, de Bron van levend water, verlaten om voor zichzelf waterbakken te graven, gebroken putten die geen water kunnen bevatten. In een andere passage lezen we over de Zoon: Zij hebben de Bron van Wijsheid verlaten. En verder zegt Johannes van de Heilige Geest: Wie het water drinkt, zal Ik hem geven, dat water zal in hem worden tot een fontein van water, die opwelt in het eeuwige leven. De evangelist legt uit dat de Heiland dit zei van de Heilige Geest. Het getuigenis van deze teksten stelt onomstotelijk vast dat de Drie Fonteinen van de Kerk het mysterie van de Drie-eenheid vormen.
Dit zijn de wateren waar het hart van de gelovige naar verlangt, dit zijn de wateren waar het hart van de pasgedoopte naar verlangt als hij zegt: Mijn hart dorst naar God, de levende Fontein. Dit is geen zwak, zwak verlangen om God te zien, maar de pasgedoopten branden van verlangen en dorst naar God. Voordat ze het doopsel ontvingen, vroegen ze elkaar: Wanneer zal ik heengaan en het aangezicht van God zien? Nu is hun zoektocht beantwoord. ze zijn naar voren gekomen en ze staan in de tegenwoordigheid van God. Zij zijn voor het altaar gekomen en hebben het mysterie van de Verlosser aanschouwd.
Nadat ze het Lichaam van Christus hebben ontvangen en herboren zijn in de levengevende wateren, spreken ze vrijmoedig en zeggen: Ik zal Gods wonderbaarlijke woonplaats, Zijn huis, binnengaan. Het huis van God is de Kerk, zijn heilige woonplaats ….
… DOOR HET WOORD VAN GOD ben je uit de gevaarlijke wateren van deze wereld getild, zoals zoveel kleine visjes. In ons is de aard van de dingen veranderd. Vissen die uit de zee worden gehaald, sterven, maar de apostelen hebben voor ons gevist en hebben ons uit de zee van deze wereld gehaald, zodat we van de dood naar het leven konden worden gebracht. Zolang we in de wereld waren, keken onze ogen naar beneden in de afgrond en leefden we in vuil. Nadat we uit de golven waren gered, begonnen we naar de zon te kijken en omhoog te kijken naar het Ware Licht. Verward in de aanwezigheid van zoveel vreugde, zeggen wij: Hoop op God, want ik zal Hem opnieuw loven, in de tegenwoordigheid van mijn Verlosser en mijn God.”
– De heilige Hiëronymus (343-420), bisschop en grote westerse vader en kerkleraar (een uittreksel uit zijn preek over Psalm 41, gericht aan de pasgedoopten).
++++++++++++
Johannes 7:37-38 – De context:
Deze uitspraak van Jezus vindt plaats tijdens het Loofhuttenfeest (Sukkot), een belangrijk Joods feest dat Gods voorziening tijdens de woestijnreis herdenkt. Op de laatste en belangrijkste dag van dit feest, wanneer priesters water uit de bron van Siloam over het altaar gieten als symbool van zegen en leven, roept Jezus:
“Als iemand dorst heeft, laat hem dan bij Mij komen en drinken. Wie in Mij gelooft, zoals de Schrift zegt: ‘Stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien.’”
Wat betekent dit?:
Jezus presenteert zichzelf als de vervulling van deze symboliek: Hij is de bron van levend water, een beeld voor de Heilige Geest die gelovigen zouden ontvangen na Zijn opstanding2.
Het “levend water” staat voor geestelijke vernieuwing, troost, en kracht die voortkomt uit een relatie met Christus.
Deze uitspraak leidde tot verdeeldheid onder de mensen: sommigen zagen Hem als de Messias, anderen verwierpen Hem omdat Hij uit Galilea kwam.
Psalmverwijzing – “Zoals een hert verlangt naar water”
Deze verwijzing komt uit Psalm 42:2:
“Zoals een hert smacht naar stromend water, zo smacht mijn ziel naar U, o God.”
Wat betekent dit?:
Het beeld van een dorstig hert symboliseert een diep verlangen naar God.
De psalm is geschreven in een tijd van spirituele droogte en heimwee naar Gods nabijheid, waarschijnlijk door ballingschap of persoonlijke crisis.
Het sluit aan bij Johannes :
mensen hebben dorst – niet naar fysiek water, maar naar spirituele vervulling.
Reflectie van St. Hiëronymus (ca. 343–420):
Hiëronymus was een kerkvader en Bijbelgeleerde, vooral bekend om zijn Latijnse vertaling van de Bijbel: de Vulgaat. In zijn reflectie vergelijkt hij gelovigen met vissen die uit de zee van deze wereld zijn gehaald:
“Vissen die uit de zee worden gehaald, sterven, maar de apostelen hebben ons uit de zee van deze wereld gehaald, zodat we van de dood naar het leven konden worden gebracht.”
Wat betekent dit?:
De “zee van deze wereld” staat voor een leven zonder God, vol verwarring en zonde.
jDoor het evangelie worden mensen gered en getransformeerd, zoals vissen die niet sterven maar juist tot leven komen.
Hiëronymus benadrukt dat deze redding leidt tot een nieuw perspectief:
we kijken niet meer naar beneden, maar naar het licht van Christus.
“Zal ik het kwaad uit mijn ziel verdrijven door te worstelen met mijn eigen duisternis? Dit is niet wat God voor mij heeft gepland. Het is voldoende om van mijn duisternis naar Zijn licht te keren. Ik hoef niet weg te rennen van mezelf; het is voldoende dat ik mezelf vind, niet zoals ik mezelf heb gemaakt, door mijn eigen domheid, maar zoals Hij mij heeft gemaakt in Zijn wijsheid en mij opnieuw heeft gemaakt in Zijn oneindige genade.”
— Thomas Merton
Bron: MindfulChristianityToday.com
+++++++++++
Dit citaat van Thomas Merton is diep spiritueel en raakt aan het hart van christelijke contemplatie en genade.
Laten we het in delen ontleden en de betekenis verkennen:
“Moet ik het kwaad uit mijn ziel verdrijven door te worstelen met mijn eigen duisternis?”
Dit verwijst naar de neiging van mensen om hun innerlijke strijd te willen oplossen door zelfdiscipline, zelfkritiek of innerlijke strijd. Merton stelt hier een vraag die veel spirituele zoekers bezighoudt: moet ik mijn duisternis bevechten?
“Dat is niet wat God voor mij heeft gepland.”:
Hier suggereert Merton dat God een andere weg biedt dan zelfgevecht: een weg van overgave, vertrouwen en genade. Het is geen strijd tegen jezelf, maar een uitnodiging tot transformatie.
“Het is voldoende om mij af te keren van mijn duisternis naar Zijn licht.”
In plaats van te blijven worstelen met je fouten, angsten of zonden, nodigt Merton uit om je blik te richten op God — op liefde, licht en waarheid. Het is een beweging van zelfgerichtheid naar Godgerichtheid.
“Ik hoef niet van mezelf weg te rennen…”:
Veel mensen proberen hun pijn of gebrokenheid te ontvluchten. Merton zegt: dat hoeft niet. Je hoeft jezelf niet te ontkennen of te verwerpen.
“…het is voldoende dat ik mezelf vind, niet zoals ik mezelf heb gevormd door mijn eigen dwaasheid, maar zoals Hij mij heeft gevormd in Zijn wijsheid…”
Hier ligt een kern van christelijke spiritualiteit: je ware identiteit ligt niet in je fouten of zelfbeeld, maar in hoe God jou ziet — als geliefd, waardevol en bedoeld.
“…en mij opnieuw heeft gevormd in Zijn oneindige genade.”
Gods genade is transformerend.
Hij herstelt, vernieuwt en vormt ons opnieuw — niet door onze inspanning, maar door Zijn liefde.
Samenvattend:
Merton roept op tot een spirituele ommekeer: niet door strijd, maar door overgave.
Niet door jezelf te veroordelen, maar door jezelf te zien zoals God je ziet.
Het is een boodschap van hoop, rust en diepe genade.
++++++
Het citaat van Thomas Merton sluit prachtig aan bij verschillende bijbelverzen die spreken over genade, transformatie en het loslaten van zelfveroordeling. Hier zijn enkele krachtige verzen die deze boodschap ondersteunen:
Verzen over Genade en Identiteit in Christus:
Bijbelvers – Betekenis:
Efeziërs 2:8-9:
“Door die genade bent u nu immers gered, doordat u gelooft. Deze redding dankt u niet aan uzelf; ze is een geschenk van God en geen gevolg van uw daden.” → Je hoeft jezelf niet te bewijzen; Gods genade is genoeg.
2 Korintiërs 12:9:
“Je hebt genoeg aan mijn genade, want mijn kracht openbaart zich juist ten volle wanneer iemand zwak is.” → In je kwetsbaarheid kan Gods kracht het meest zichtbaar worden.
Romeinen 3:24:“Iedereen wordt uit genade rechtvaardig verklaard, om niet, dankzij de verlossing door Christus Jezus.” → Je bent rechtvaardig verklaard, niet door verdienste, maar door genade.
Psalm 103:8: “Liefdevol en genadig is de HEER, Hij blijft geduldig en groot is zijn trouw.” → God is niet streng en veroordelend, maar vol liefde en geduld.
Johannes 1:16 : “Uit de overvloed die Hij heeft, hebben wij allen genade op genade ontvangen.” → Gods genade is niet beperkt, maar overvloedig en herhaaldelijk.
Deze verzen onderstrepen wat Merton zegt:
dat we ons niet hoeven te verliezen in zelfkritiek of innerlijke strijd, maar ons mogen richten op Gods licht, liefde en genade. Het is een uitnodiging om je ware identiteit te ontdekken — niet gevormd door je fouten, maar door Gods liefdevolle bedoeling.
“Als je lijdt onder het onrecht van een slecht mens, vergeef hem—opdat er niet twee slechte mensen zijn.”
— Augustinus.
+++++++++++
Achtergrond van de tekst van Augustinus:
“Als je lijdt onder het onrecht van een slecht mens, vergeef hem—opdat er niet twee slechte mensen zijn.”
Deze tekst is afkomstig uit het werk Enchiridion (Hoofdstuk 27), geschreven rond het jaar 420 door Sint Augustinus van Hippo, een invloedrijke kerkvader en filosoof.
Wat betekent deze tekst?
Morele reflectie:
Augustinus benadrukt dat wraak of haat als reactie op onrecht ons zelf tot slechte mensen kan maken.
Christelijke ethiek:
Vergeving is een centrale waarde in het christendom. Door te vergeven, blijven we trouw aan het goede en laten we het kwaad niet in onszelf wortelen.
Spirituele wijsheid:
Augustinus stelt dat God het beter vond om goed voort te brengen uit kwaad dan om helemaal geen kwaad te laten bestaan. Dit idee onderstreept het belang van vergeving als een manier om het kwaad te overstijgen
en als mijn liefde te zwak is, geef mij dan de kans
om heel veel van je te houden…. Al de overvloed in de wereld die niet mijn God is, is
puur gebrek. Amen.
Augustinus van Hippo (Catholics striving for holiness)
+++++++++++++
“Geef jezelf aan mij. Zie, ik houd van je, en als mijn liefde te zwak is, schenk mij dan de kracht om sterker van je te houden… Ik verlang naar jou in mijn diepste wezen. Alle overvloed in de wereld die niet mijn God is, is pure leegte. Amen.” — is een spirituele uiting van overgave, verlangen en liefde voor God. Hier is een uitleg van de betekenis:
Spirituele betekenis van de tekst:
Volledige overgave aan God De spreker vraagt God om zichzelf volledig te mogen geven. Het is een gebed van toewijding, waarin de ziel zich openstelt voor Gods liefde en leiding.
Liefde als krachtbron De erkenning dat menselijke liefde soms tekortschiet, maar dat God de kracht kan geven om die liefde te verdiepen. Het is een nederige vraag om versterking van het vermogen om lief te hebben.
Diep innerlijk verlangen “Ik verlang naar jou in mijn diepste wezen” drukt een existentiële honger uit — een dorst naar God die niet oppervlakkig is, maar geworteld in het hart van de mens.
Verwerping van wereldse overvloed De zin “Alle overvloed in de wereld die niet mijn God is, is pure leegte” benadrukt dat materiële rijkdom of wereldse genoegens zonder God betekenisloos zijn. Het is een echo van Augustinus’ gedachte dat alleen God ware vervulling biedt.
Theologische achtergrond:
Deze tekst sluit aan bij de spiritualiteit van Sint Augustinus van Hippo, die in zijn Confessiones schreef:
“U hebt ons voor uzelf gemaakt, en ons hart is rusteloos totdat het rust vindt in U.”
Augustinus zag het menselijke leven als een zoektocht naar God, waarbij alle aardse zaken uiteindelijk leeg zijn zonder de goddelijke aanwezigheid.
Persoonlijke toepassing:
Innerlijke rust zoeken bij God In plaats van te jagen op externe successen, nodigt deze tekst uit tot contemplatie en gebed.
Liefde als spirituele oefening Liefde wordt hier niet alleen als emotie gezien, maar als een daad van wil en genade — iets dat groeit door Gods hulp.
Bewust leven:
Het is een oproep om niet te leven voor oppervlakkige overvloed, maar voor datgene wat eeuwige waarde heeft.
Mattheüs 13:44 “Het koninkrijk der hemelen is als een schat die in een veld verborgen ligt, die iemand vindt en opnieuw verbergt en uit vreugde gaat en alles verkoopt wat hij heeft en dat veld koopt.”
Het was Christus die aanwezig was bij allen aan wie, vanaf het begin, God Zijn Woord en Spreek heeft gecommuniceerd. Als iemand daarom de Schrift met aandacht leest, zal hij daarin een uitdrukking van Christus en een voorbode van deze nieuwe roeping vinden. Want Christus is de schat die in het veld verborgen was, dat wil zeggen, in deze wereld (Mt 13:38) — een schat verborgen in de Schriften…
Zo was het dat de Heer de Schriften aan Zijn discipelen uitlegde, na Zijn opstanding uit de dood, hen bewijzend, door hun middel, dat “het noodzakelijk was dat Christus deze dingen zou lijden en in Zijn heerlijkheid zou binnengaan” (Lk 24:26). Dus als iemand op dezelfde manier de Schriften leest, zal die persoon een perfecte discipel worden, “zoals het hoofd van een huishouden die uit zijn voorraadkamer zowel nieuwe als oude dingen tevoorschijn haalt.” (Mt 13:52).
Irenaeus van Lyon.
+++++++++++
De tekst Mattheüs 13:44 en de bijbehorende uitleg — draait om een diep spiritueel inzicht over het koninkrijk van God en de waarde van Christus in het leven van een gelovige.
Hier is een overzicht van de betekenis:
Bijbelvers: Mattheüs 13:44
“Het koninkrijk der hemelen is als een schat die in een veld verborgen ligt, die iemand vindt en opnieuw verbergt en uit vreugde gaat en alles verkoopt wat hij heeft en dat veld koopt.”
Betekenis:
Schat in het veld:
Symboliseert het koninkrijk van God of Christus zelf — iets van immense waarde dat niet direct zichtbaar is.
Vinden en verbergen:
De ontdekking van deze waarheid is persoonlijk en kostbaar. De persoon verbergt het opnieuw, wat duidt op zorgvuldigheid en bescherming van wat hij gevonden heeft.
Alles verkopen:
Duidt op volledige toewijding.
De persoon is bereid alles op te geven om deze schat — het koninkrijk of Christus — te verkrijgen.
Uitleg van de tekst:
Christus als de verborgen schat:
De uitleg stelt dat Christus zelf de verborgen schat is, aanwezig in de wereld en in de Schriften.
Schriften als bron van Christus:
Wie de Bijbel aandachtig leest, ontdekt Christus in de verhalen, profetieën en boodschappen — zelfs in het Oude Testament.
Discipelschap:
Wie de Schriften begrijpt zoals Jezus ze uitlegde, wordt een ware discipel, iemand die wijsheid put uit zowel oude als nieuwe openbaringen.
Samengevat:
Deze tekst leert dat het koninkrijk van God — en Christus zelf — van onschatbare waarde is.
Het vraagt om een persoonlijke ontdekking, volledige toewijding, en een diep begrip van de Schriften.
Wie dat pad volgt, vindt een rijkdom die alles overstijgt.
+++++++++
Praktische implicaties van Mattheüs 13:44
1.Prioriteiten herzien:
De tekst nodigt uit om na te denken over wat écht waardevol is in het leven.
Het koninkrijk van God wordt voorgesteld als iets dat zó kostbaar is, dat je bereid zou moeten zijn alles op te geven om het te verkrijgen.
Praktisch betekent dit:
Durven loslaten van materiële zaken, status, of gewoontes die je afhouden van spirituele groei.
2. Actieve zoektocht:
De schat wordt niet zomaar gevonden — er is een zoektocht, een ontdekking.
Dit moedigt aan tot actief zoeken naar waarheid, wijsheid en een relatie met God.
Praktisch:
Tijd nemen voor reflectie, gebed, studie van de Bijbel, en gesprekken met anderen over geloof.
3. Volledige toewijding:
“Alles verkopen” betekent: geen halfslachtige inzet.
Praktisch:
Je leven zo inrichten dat je waarden, keuzes en gedrag in lijn zijn met je geloof — ook als dat offers vraagt.
4. Waarde van de Schrift:
De uitleg benadrukt dat Christus te vinden is in de Schriften.
Praktisch:
Regelmatig en aandachtig Bijbel lezen, niet alleen als ritueel maar als bron van ontmoeting met Christus.
5. Discipelschap als levensstijl:
Wie de Schrift begrijpt en toepast, wordt een ware discipel.
Praktisch:
leven als leerling van Jezus, met nederigheid, leerbereidheid en de wil om anderen te dienen.
“Ik ben gekomen, niet om af te schaffen, maar o te vervullen.” — Mattheüs 5:17
Want de wet was bedoeld om een persoon rechtvaardig te maken, maar had niet de kracht om dat te doen; toen kwam Christus, Hij die het einde van de wet is en Hij toonde ons de weg die leidt tot rechtvaardigheid, dat wil zeggen — geloof. Zo vervulde Hij de bedoeling van de wet. De letter van de wet kon de zondaar niet rechtvaardigen — geloof in Jezus Christus zal hem rechtvaardigen. Daarom kan Hij zeggen: “Ik ben niet gekomen om de wet af te schaffen.”
— St. Johannes Chrysostomus (345–407) Vader en Leraar van de Kerk (Anastpaul)
+++++++++++++++
“Ik ben gekomen, niet om af te schaffen, maar om te vervullen”
— komt uit Mattheüs 5:17, een vers waarin Jezus spreekt over zijn relatie tot de Joodse wet en profeten. Hier is wat context en uitleg:
Bijbelse context: Mattheüs 5:17:
Jezus spreekt deze woorden tijdens de Bergrede, een van zijn bekendste onderwijzingen.
Hij benadrukt dat hij niet gekomen is om de Thora (de wet van Mozes) of de profeten af te schaffen, maar om hun diepere betekenis en doel te vervullen.
“Vervullen” betekent hier: de wet tot haar volle bedoeling brengen — niet alleen uiterlijk naleven, maar innerlijk transformeren.
Uitleg van Johannes Chrysostomus:
Johannes Chrysostomus (ca. 347–407), een invloedrijke kerkvader en prediker, gaf hier een diepgaande interpretatie van:
Hij stelde dat de wet op zichzelf niet in staat was om mensen rechtvaardig te maken
— ze toonde wel wat goed was, maar gaf niet de kracht om het te doen.
Christus kwam om die kracht te brengen, door geloof en genade.
Chrysostomus zag Jezus als degene die de intentie van de wet vervulde: niet door haar af te schaffen, maar door haar diepere geestelijke betekenis te openbaren.
Theologische betekenis:
Jezus’ komst betekent geen einde aan morele richtlijnen, maar een verdieping ervan.
De nadruk verschuift van externe gehoorzaamheid naar interne transformatie.
Chrysostomus’ uitleg helpt om te begrijpen dat het christelijk geloof niet losstaat van het Oude Testament,
maar er juist een vervulling van is.
+++++++++++
De Bergrede :
De Bergrede is een van de meest invloedrijke en diepgaande toespraken van Jezus, en vormt het hart van zijn morele en geestelijke onderricht. Hier is een overzicht van de achtergrond en inhoud:
Wat is de Bergrede?:
De Bergrede staat in het Evangelie van Mattheüs, hoofdstukken 5 tot en met 7.
Jezus sprak deze woorden op een berg in Galilea, aan het begin van zijn openbare optreden.
Hij richtte zich tot zijn leerlingen, niet tot het grote publiek — het is dus bedoeld voor mensen die Hem willen volgen.
Inhoudelijke opbouw:
De Zaligsprekingen (Mattheüs 5:3–12)
Jezus noemt mensen “zalig” (gezegend) die nederig, verdrietig, zachtmoedig, barmhartig of vredestichtend zijn.
Dit keert wereldse waarden om: niet macht of rijkdom, maar innerlijke houding telt.
Zout der aarde & licht der wereld (Mattheüs 5:13–16)
Jezus roept zijn volgelingen op om zichtbaar en invloedrijk te zijn in de wereld — als zout dat smaak geeft en licht dat richting wijst.
Vervulling van de Wet (Mattheüs 5:17–20)
Jezus zegt dat hij niet gekomen is om de Wet af te schaffen, maar om haar te vervullen — door haar diepere betekenis te tonen.
Verdieping van de geboden (Mattheüs 5:21–48)
Hij legt de geboden uit op een radicale manier:
Woede is als moord.
Lust is als overspel.
Liefde moet zelfs gelden voor vijanden.
Waarschuwing tegen schijnheiligheid (Mattheüs 6:1–18)
Jezus waarschuwt tegen religieuze praktijken die alleen voor de show zijn.
Hij leert het Onze Vader als modelgebed.
Vertrouwen op God (Mattheüs 6:25–34)
Jezus zegt:
maak je geen zorgen over eten, kleding of gezondheid.
Zoek eerst het Koninkrijk van God, dan komt de rest vanzelf.
Oordeel en wijsheid (Mattheüs 7):
Oordeel niet over anderen.
Wees wijs:
bouw je leven op Jezus’ woorden zoals op een rots.
Betekenis en invloed:
De Bergrede wordt vaak gezien als de grondwet van het Koninkrijk van God.
Ze heeft grote invloed gehad op christelijke ethiek, spiritualiteit en zelfs seculiere filosofie.
De boodschap is radicaal: het gaat om innerlijke transformatie, niet om uiterlijke religie.
De Bergrede wordt vandaag de dag op verschillende manieren toegepast, zowel binnen de kerk als daarbuiten. Hier zijn enkele belangrijke manieren waarop ze nog steeds relevant is:
In het persoonlijke geloofsleven:
Zaligsprekingen als levenshouding: Gelovigen proberen de geest van de zaligsprekingen te belichamen — nederigheid, barmhartigheid, zuiverheid van hart, vredestichting.
Modelgebed (Onze Vader): Dit gebed is nog steeds een centraal onderdeel van christelijke liturgie en persoonlijk gebed.
Vertrouwen op God:
De oproep om je geen zorgen te maken over materiële zaken (Mattheüs 6:25–34) wordt vaak aangehaald in tijden van stress of onzekerheid.
In de kerkelijke praktijk:
Volgens Kerknet wordt de Bergrede regelmatig gelezen tijdens de liturgie, vooral in de weken voorafgaand aan de vastentijd.
Predikanten gebruiken de Bergrede als fundament voor christelijke ethiek en als leidraad voor preken over gerechtigheid, vergeving en naastenliefde.
In maatschappelijke en ethische reflectie:
De Bergrede inspireert christenen om zout en licht te zijn in de wereld — dat wil zeggen: actief bijdragen aan rechtvaardigheid, vrede en solidariteit.
Ze wordt ook aangehaald in discussies over sociale rechtvaardigheid, armoedebestrijding en geweldloosheid.
Sommige passages, zoals “Heb uw vijanden lief”, worden gebruikt als basis voor verzoening en vredeswerk.
In theologische en filosofische studies:
De Bergrede wordt door theologen gezien als een radicale ethische leer, die verder gaat dan de letter van de wet.
Ook niet-religieuze denkers, zoals Gandhi en Tolstoj, hebben zich laten inspireren door de Bergrede vanwege haar nadruk op geweldloosheid en innerlijke zuiverheid2.
‘Berisping en vermaning moeten worden aanvaard als genezende remedies tegen ondeugd en als bevorderlijk voor een goede gezondheid. Hieruit wordt duidelijk dat degenen die doen alsof ze tolerant zijn, omdat ze willen vleien. . . degenen die er dus niet in slagen zondaars te corrigeren. . . ervoor zorgen dat ze de grootste verliezen lijden en de vernietiging beramen van dat leven dat hun ware leven is.’
St. Basilius de Grote
+++++++++
Sint-Basilius de Grote, Kerkleraar
Sint-Basilius, bisschop, biechtvader en kerkleraar, feestdag 14 juni, heeft de titel ‘Vader van de monniken van het Oosten’ gekregen, net zoals Sint-Benedictus wordt beschouwd als de “Vader van de monniken van het Westen”.
Familie van heiligen
Sint Basilius van Caesarea in Cappadocië, Klein-Azië, komt uit een familie van heiligen. Zijn grootmoeder van vaderskant was de heilige Macrina de Oude, die haar geloof in Jezus Christus beleed tijdens de vervolging van Maximianus Galerius. Zijn ouders waren de heilige Basilius de Oude en de heilige Emilia, de dochter van een martelaar. Van zijn negen broers en zussen zouden er nog drie tot de eer van het altaar worden verheven: de heilige Macrina de Jongere, de heilige Gregorius van Nyssa en de heilige Petrus van Sebaste. Sint-Basilius, zijn broer Gregorius van Nyssa en zijn vriend Gregorius van Nanzianze vormen het trio dat ‘de drie Cappadociërs’ wordt genoemd.
Heilige grootmoeder
Basilius werd geboren in Caesarea aan het einde van 329. Zijn vader, een advocaat en leraar, kwam uit een rijke familie in de regio Pontus, die als landeigenaar werd beschouwd. Zijn moeder kwam uit een adellijke familie uit Cappadocië. De jongen werd voor zijn eerste opleiding toevertrouwd aan de zorg van zijn grootmoeder Macrina. Later zou hij zeggen: “Ik ben nooit de sterke indrukken vergeten die de woorden en voorbeelden van deze heilige vrouw op mijn nog tere ziel maakten”. Hij studeerde eerst bij zijn vader, daarna in Caesarea, Constantinopel en Athene. In de laatste twee had hij als medeleerling de heilige Gregorius van Nanzianze, met wie hij nauw verbonden was en aan wie we veel gegevens over zijn leven te danken hebben.
‘Heiliging was ons doel’
Gregorius getuigt in de lofrede van zijn vriend: “We hadden allebei dezelfde aspiraties; we waren allebei op zoek naar dezelfde schat, de deugd. We kenden slechts twee wegen, die van de Kerk en die van de openbare scholen. We gingen niet om met studenten die onbeleefd, onbeschaamd of minachtend over religie waren en we vermeden degenen die gesprekken voerden die schadelijk voor ons konden zijn. We hadden onszelf ervan overtuigd dat het een illusie was om met zondaars om te gaan onder het voorwendsel dat we hen wilden bekeren, en dat we altijd bang moesten zijn dat ze hun vergif op ons zouden overbrengen. Onze heiliging was ons grote doel, en dat van geroepen te zijn en effectief christen te zijn. Daarin lieten we al onze glorie bestaan.”
Zoekend naar monnikenbestaan
Broeder Basilius wilde een monastiek leven leiden. Hij besloot daarom door Syrië, Mesopotamië en Egypte te reizen om daar verschillende monniken te bezoeken en zich te verdiepen in de plichten van hun leven. Opgemerkt moet worden dat het religieuze leven in het algemeen nog in de kinderschoenen stond en dat er nog niemand was verschenen om het te wijden zoals Sint-Benedictus dat later in het Westen deed. Na zijn terugkeer trok Basilius zich terug in het koninkrijk Pontus, waar zijn moeder en zus zich al hadden gevestigd. Zij hadden een vrouwenklooster gesticht aan de oever van de Iris. Op de tegenoverliggende oever stichtte de heilige een mannenklooster dat hij vier jaar lang leidde. Zijn vriend, Gregorius van Nanzianze, en zijn broers Gregorius van Nyssa en Petrus van Sebaste voegden zich bij hem.
++++++++
Korte samenvatting van Basilius’leven :
Basilius de Grote (ca. 330–379 n.Chr.) was een invloedrijke kerkvader, theoloog en bisschop uit de vroege christelijke kerk. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste figuren in de ontwikkeling van het oosters christendom en het kloosterleven.
Leven en achtergrond:
Geboren in Caesarea in Cappadocië (in het huidige Turkije) in een christelijke familie waarvan meerdere leden als heiligen worden vereerd.
Hij studeerde in Constantinopel en Athene, waar hij vriendschap sloot met Gregorius van Nazianze, een andere beroemde kerkvader.
Rond zijn 25e liet hij zich dopen en koos voor een ascetisch leven, geïnspireerd door woestijnmonniken in Syrië, Palestina, Egypte en Mesopotamië2.
Bijdragen aan het christendom:
Bisschop van Caesarea: Hij werd in 370 tot bisschop gewijd en speelde een belangrijke rol in kerkelijke en politieke kwesties van zijn tijd.
Monastieke hervormer:
Basilius schreef een kloosterregel die de basis vormde voor het oosterse kloosterleven. Zijn ideeën benadrukten gemeenschap, gebed, arbeid en dienstbaarheid.
Theologisch werk:
Hij verdedigde de orthodoxe leer tegen het arianisme en schreef diepgaande teksten over de Heilige Geest, de Drie-eenheid en het christelijk leven.
Liturgie:
De Liturgie van Basilius wordt nog steeds gebruikt in de oosters-orthodoxe kerken.
Herdenking en nalatenschap:
Hij wordt herdacht op 2 januari in de Rooms-Katholieke Kerk en op 1 en 30 januari in de Oosters-Orthodoxe Kerk.
Relieken van Basilius worden bewaard in onder andere Brugge, in de Sint-Salvatorskathedraal en de Heilig Bloedbasiliek.
Basilius de Grote was niet alleen een briljante denker, maar ook een bruggenbouwer tussen intellectuele traditie en spirituele toewijding
“Laat heb ik u liefgekregen, schoonheid zo oud en zo nieuw, laat heb ik u liefgekregen!
En u was binnen in mij, en ik buiten, en zo zocht ik u buiten mij;
en mismaakt als ik was, stortte ik mij op de dingen die u geschapen hebt.
__________
U was bij mij, maar ik was niet bij u. Die dingen hielden mij ver van u, terwijl ze, als ze niet in u waren, niet zouden bestaan.
__________
U riep mij en schreeuwde, en u brak mijn doofheid; u straalde en schitterde,
en u genas mijn blindheid; u verspreidde uw geur, en ik ademde hem in,
en nu verlang ik naar u; ik proefde u, en nu heb ik honger en dorst naar u;
u raakte mij aan, en ik verlang hevig naar de vrede die van u komt.
— Sint Augustinus
___________
De tekst is een beroemd citaat van Sint Augustinus van Hippo, afkomstig uit zijn werk Confessiones (Belijdenissen), geschreven rond het jaar 397 na Christus. Hier is wat meer context:
Over de auteur: Sint Augustinus:
Leefde van 354 tot 430 na ChristusEen van de invloedrijkste kerkvaders in het christendom. Zijn werken hebben diepe invloed gehad op theologie, filosofie en spiritualiteit. Confessiones is zijn autobiografisch werk waarin hij zijn zondig verleden beschrijft en zijn bekering tot het christendom
Context van het citaat:
Het fragment komt uit Boek X van de Confessiones
Augustinus reflecteert op zijn late bekering tot God
Hij beschrijft hoe hij God buiten zichzelf zocht, in aardse dingen, terwijl God in zijn innerlijk aanwezig was
Het is een uiting van berouw, verwondering en liefde voor God
De tekst is doordrenkt met neoplatonische invloeden, waarin het innerlijke leven en de zoektocht naar het goddelijke centraal staan
Thema’s in het citaat:
Verlangen naar God:
Augustinus ervaart een diepe honger en dorst naar God nadat hij Hem heeft “geproefd”
Innerlijke transformatie:
Zijn zintuigen worden als het ware geopend door Gods aanwezigheid
Berouw en dankbaarheid:
Hij betreurt dat hij God pas laat heeft liefgekregen, maar is dankbaar voor de genade
++++++++++++++
Diepere betekenis van het citaat:
De paradox van afstand en nabijheid:
Augustinus zegt dat God in hem was, terwijl hij buiten zichzelf zocht. Dit drukt een fundamentele spirituele waarheid uit: we zoeken vaak vervulling in uiterlijke dingen—bezit, status, relaties—terwijl het goddelijke, het ware, al in ons aanwezig is. Het is een oproep tot innerlijke contemplatie.
“U was bij mij, maar ik was niet bij u.” → Hier klinkt het verdriet door van een mens die zich realiseert dat hij lange tijd blind is geweest voor de aanwezigheid van God in zijn eigen hart.
De zintuiglijke bekering:
Augustinus gebruikt krachtige beelden van de vijf zintuigen:
Horen:
“U riep mij en schreeuwde”
Zien:
“U straalde en schitterde”
Ruiken:
“U verspreidde uw geur”
Proeven:
“Ik proefde u”
Voelen:
“U raakte mij aan”
Deze zintuiglijke taal maakt zijn bekering tastbaar. Het is alsof hij pas echt begint te leven wanneer hij God ervaart.
Zijn hele wezen wordt wakker.
Verlangen als spirituele motor:
Na de ontmoeting met God ontstaat een intens verlangen:
“Nu heb ik honger en dorst naar u”
Dit is geen oppervlakkige wens, maar een existentiële dorst.
Augustinus beschrijft een liefde die alles overstijgt
—een verlangen naar een eeuwige, onveranderlijke bron van vrede.
Berouw en genade:
De openingszin—“Laat heb ik u liefgekregen”—is doordrenkt van berouw.
Hij betreurt dat hij God pas laat heeft leren kennen.
Maar tegelijk klinkt er dankbaarheid: ondanks zijn omzwervingen heeft God hem niet verlaten.
Dit is een kernidee in Augustinus’ theologie:
Genade is altijd beschikbaar, zelfs voor wie lang dwaalt.
Spirituele les:
Augustinus’ woorden nodigen ons uit tot:
Zelfonderzoek:
Waar zoeken wij vervulling? Buiten onszelf of in ons innerlijk?
Openheid:
Durven we ons te laten raken door iets dat groter is dan ons verstand?
Vertrouwen:
Zelfs als we laat tot inzicht komen, is het nooit te laat voor transformatie
Vermijd vooral leugens, alle leugens, vooral de leugen tegen jezelf. Houd je eigen leugen in de gaten en onderzoek die elk uur, elke minuut. En vermijd minachting, zowel voor anderen als voor jezelf: wat je in jezelf slecht lijkt, wordt gezuiverd door het feit dat je het in jezelf hebt opgemerkt. En vermijd angst, hoewel angst simpelweg het gevolg is van elke leugen. Wees nooit bang voor je eigen lafhartigheid bij het verkrijgen van liefde, en wees intussen zelfs niet erg bang voor je eigen slechte daden.
Fjodor Dostoevski
Fjodor Dostoevski (2002). “De gebroeders Karamazov: een roman in vier delen met epiloog”, p. 58, Macmillan
+++++++++++++++
[ Wat moet het zijn : Dostojevsky of Dostoesky : hier een uitleg :
Beide spellingsvarianten, Dostoevsky en Dostojevski, worden gebruikt om de beroemde Russische schrijver aan te duiden. Dostojevski is de officiële Nederlandse spelling, terwijl Dostoevsky meer aansluit bij de Engelse transcriptie van de naam. De Engelse uitspraak van “sky” kan verwarrend zijn, dus de Nederlandse spelling is praktischer.]
Ik gebruik de term Dostoevsky én Dostojevsky, naargelang de vertaling het weergeeft]
+++++++++++++
Het citaat van Fjodor Dostojevski is diep filosofisch en raakt aan thema’s als eerlijkheid, zelfreflectie en liefde.
Thema’s in het citaat:
Radicale eerlijkheid:
Dostojevski roept op tot volledige eerlijkheid, vooral tegenover jezelf.
Zelfonderzoek:
Hij pleit voor constante reflectie op je eigen gedrag en motieven.
Mededogen boven minachting:
Minachting belemmert begrip en liefde.
Angst als gevolg van leugen:
Leugens maken ons kwetsbaar en bang.
Liefde ondanks imperfectie:
Jezelf liefhebben, zelfs met fouten, is de sleutel tot het liefhebben van anderen.
Reflectieve vraag:
Wat raakt jou het meest in dit citaat? Is het de oproep tot eerlijkheid, de strijd tegen zelfverachting, of de moed om lief te hebben ondanks je gebreken?
++++++++++++++++
Hier zijn een aantal prachtige en inspirerende citaten in het Nederlands die je kunnen motiveren, aan het denken zetten of gewoon een glimlach bezorgen :
Korte en krachtige citaten: (niet noodzakelijk van Dostoevsky)
“Wie niet waagt, wie niet wint.” → Een klassieker die aanmoedigt om risico’s te nemen en uit je comfortzone te stappen.
“De aanhouder wint.” → Een reminder dat doorzettingsvermogen vaak leidt tot succes.
“Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel.” → Een ode aan eerlijkheid en integriteit.
“Geen regen, geen bloemen.” → Moeilijke tijden zijn soms nodig om iets moois te laten groeien.
“Verzamel momenten, geen dingen.” → Een pleidooi voor het waarderen van ervaringen boven materiële zaken.
“Ook dit zal voorbij gaan.” → Troostend in moeilijke tijden; alles is tijdelijk.
“Droom niet je leven, leef je droom.” → Een oproep om je passies te volgen en actief je leven vorm te geven.
De vermengde beker en het vervaardigde brood ontvangen het Woord van God, en de Eucharistie wordt het lichaam van Christus, van waaruit de dingen de substantie van ons vlees vermeerderen en ondersteund.
Dus hoe kan iemand beweren dat het vlees niet in staat is om de gave van God te ontvangen, die eeuwig leven is, welk vlees wordt gevoed door het lichaam en bloed van de Heer, en een lid van Hem is?
De heilige Paulus verklaart: “Wij zijn leden van Zijn lichaam, van Zijn vlees en van Zijn beenderen” (Ef. 5:30). Hij spreekt deze woorden niet van een geestelijk en onzichtbaar mens, want een geest heeft geen beenderen of vlees (Lucas 24:39).
In plaats daarvan verwijst hij naar die bedeling waardoor de Heer een werkelijk mens werd, bestaande uit vlees, zenuwen en beenderen — dat vlees dat wordt gevoed door de beker die zijn bloed is, en vermeerdering ontvangt van het brood dat zijn lichaam is.
Een stek van de wijnstok die in de grond is geplant, bevrucht in zijn seizoen; een graankorrel die in de aarde valt en ontbonden raakt, staat met menigvuldige vermeerdering op door de Geest van God, die alle dingen bevat.
Dan dient het door de wijsheid van God voor het gebruik van mensen, en nadat het het Woord van God heeft ontvangen, wordt het de Eucharistie, die het lichaam en bloed van Christus is.
Zo zullen ook onze lichamen, die erdoor gevoed zijn en op de aarde zijn neergelegd, en daar ontbonden worden, op de vastgestelde tijd opstaan, terwijl het Woord van God hun opstanding schenkt tot eer van God, ja, de Vader, die vrijelijk geeft aan deze sterfelijke onsterfelijkheid en aan deze vergankelijke onvergankelijkheid (1 Kor. 15:53).
Want de kracht van God wordt volmaakt in zwakheid (2 Kor. 12:3), opdat wij nooit opgeblazen worden, alsof wij leven uit onszelf hadden, en verhoogd tegen God, terwijl ons gemoed ondankbaar werd;
opdat wij, door ervaring lerend, de eeuwige duur zouden bezitten door de uitnemende kracht van dit Wezen, niet door onze eigen natuur;
opdat wij de heerlijkheid die God omringt zoals Hij is, niet onderschatten, noch onwetend zijn van onze eigen natuur;
opdat wij mogen weten wat God kan bewerkstelligen en welke weldaden de mens ontvangt, en zo nooit afdwalen van het ware begrip van de dingen zoals ze zijn, dat wil zeggen, zowel met betrekking tot God als met betrekking tot de mens.
En zou het misschien niet zo kunnen zijn, zoals ik al heb opgemerkt, dat God voor dit doel onze oplossing in het algemene stof van de sterfelijkheid toestond, opdat wij, onderwezen door alle wijzen, in alle dingen nauwkeurig mogen zijn voor de toekomst, omdat we noch van God, noch van onszelf onwetend zijn?
Irenaeus van Lyon (2e eeuw n.Chr. – ca. 202): Adversus Haereses, 5, 2, 3.
+++++++++
Irenaeus van Lyon (ca. 130–202 n.Chr.) was een invloedrijke kerkvader, theoloog en bisschop in de vroege christelijke kerk. Hier zijn de belangrijkste punten over zijn leven en werk
Leven en achtergrond:
Geboren in Smyrna (nu İzmir, Turkije), waarschijnlijk rond 130 n.Chr.
Leerling van Polycarpus, die op zijn beurt leerling was van de apostel Johannes.
Verhuisde naar Lyon (toen Lugdunum), in het huidige Frankrijk, waar hij actief werd in de christelijke gemeenschap.
Kerkelijke rol:
Werd in 177 n.Chr. bisschop van Lyon, na de marteldood van zijn voorganger Pothinus tijdens christenvervolgingen onder keizer Marcus Aurelius.
Irenaeus speelde een belangrijke rol in het bestrijden van ketterijen, vooral de gnostiek, die hij als een bedreiging voor het ware christelijke geloof zag.
Belangrijkste werken:
Zijn bekendste werk is Adversus Haereses (Tegen de ketterijen), waarin hij de gnostische leerstellingen weerlegt en de apostolische traditie verdedigt.
Hij schreef ook een catechetisch werk: Uiteenzetting van de apostolische prediking, dat als een vroege vorm van een katholieke catechismus wordt beschouwd
Theologische betekenis:
Irenaeus benadrukte de eenheid van God als Schepper en Verlosser, en het belang van de incarnatie van Christus.
Zijn visie op verlossing en de rol van het lichaam in de eucharistie was vernieuwend en diepgaand, zoals blijkt uit het citaat op de pagina die je bekeek.
Erfenis:
Hij wordt beschouwd als een brugfiguur tussen de apostelen en latere kerkvaders.
Zijn feestdag wordt gevierd op 28 juni.
In 2022 werd hij door paus Franciscus uitgeroepen tot kerkleraar, met de titel Doctor unitatis (“Leraar van de eenheid”).
————–
[ De volledige tekst van St Irenaeus in het Frans :
« Le calice mêlé et le pain fabriqué reçoivent la Parole de Dieu et deviennent l’Eucharistie, le corps du Christ, par laquelle la substance de notre chair est augmentée et soutenue. Comment donc peut-on dire que la chair est incapable de recevoir le don de Dieu, qui est la vie éternelle, alors qu’elle est nourrie par le corps et le sang du Seigneur, et qu’elle est membre de lui ?
Saint Paul déclare : “Nous sommes membres de son corps, de sa chair et de ses os” (Éph. 5,30). Il ne parle pas ici d’un homme spirituel et invisible, car un esprit n’a ni os ni chair (Luc 24,39). Il parle bien de l’économie par laquelle le Seigneur est devenu véritablement homme, composé de chair, de nerfs et d’os — cette chair qui est nourrie par le calice, qui est son sang, et qui reçoit croissance du pain, qui est son corps.
Une bouture de vigne plantée en terre fructifie en son temps ; un grain de blé tombé en terre et décomposé ressuscite avec une multiplication abondante par l’Esprit de Dieu, qui contient toutes choses. Ensuite, par la sagesse de Dieu, il sert à l’usage des hommes, et ayant reçu la Parole de Dieu, il devient l’Eucharistie, qui est le corps et le sang du Christ.
Ainsi nos corps, nourris par elle, déposés dans la terre et y subissant la décomposition, ressusciteront en leur temps fixé, la Parole de Dieu leur accordant la résurrection pour la gloire de Dieu, le Père, qui donne gratuitement à ce qui est mortel l’immortalité, et à ce qui est corruptible l’incorruptibilité (1 Cor. 15,53).
Car la puissance de Dieu se manifeste pleinement dans la faiblesse (2 Cor. 12,9), afin que nous ne soyons jamais enflés d’orgueil, comme si nous avions la vie par nous-mêmes, et que nous ne nous élevions contre Dieu, notre esprit devenant ingrat ; afin qu’en apprenant par expérience, nous possédions la durée éternelle par la puissance supérieure de cet Être, et non par notre propre nature ; afin que nous ne méprisions pas la gloire qui entoure Dieu tel qu’il est, et que nous ne soyons pas ignorants de notre propre nature ; afin que nous sachions ce que Dieu peut accomplir, et quels bienfaits l’homme reçoit, et que nous ne nous égarions jamais du vrai sens des choses telles qu’elles sont, c’est-à-dire en ce qui concerne Dieu et en ce qui concerne l’homme.
Et ne serait-ce pas peut-être, comme je l’ai déjà dit, pour cette raison que Dieu a permis notre retour à la poussière commune de la mortalité, afin que, instruits par tous les moyens, nous soyons exacts en toutes choses pour l’avenir, n’ignorant ni Dieu ni nous-mêmes ? »]
christelijkeinformatiebron 