Heilige teresa van Avila : uitspraken en citaten….

Heilige Teresa van Avila was een non, oprichter van de Orde van Ongeschoeide Karmelieten – een tak van de Orde van Onze Lieve Vrouw van de Berg Karmel, mysticus en Spaanse schrijver. Uitgeroepen tot doctor van de katholieke kerk, wordt ze beschouwd als een van de grootste meesteressen van het spirituele leven en de christelijke mystiek.

Citaten van Santa Teresa van Avila:

(Linkse reeks: )

“Als het hart te midden van tegenspoed volhardt met sereniteit, vreugde en vrede, dan is dat liefde.”

“Extremen zijn niet goed, zelfs niet in de deugd.”

“We proberen altijd de deugden en goede dingen te zien die we in anderen zullen leven en hun gebreken te bedekken.”

“Verdriet en melancholie wil ik niet in mijn huis.”

“In het kruis is er leven en troost, en alleen zij is de weg naar de hemel.”

“Alleen liefde is wat alle dingen waardeert.”

“We kunnen geen grote dingen doen, maar wel kleine dingen met grote liefde.”

“Deze kracht heeft liefde en is perfect, dat we vergeten onszelf tevreden te stellen om degenen van wie we houden tevreden te stellen.”

“Gebruik altijd veel daden van liefde, die de ziel ontsteken en verlichten.”

“Ik geloof dat God iedereen grote dankbaarheid geeft die vastbesloten is om goed te doen.”

“En ik geloof niet dat nederigheid kan bestaan zonder liefde, noch liefde zonder nederigheid.”

“De perfecte nederigheid is altijd een weg naar grote liefde.”

“Het is een grote deugd om altijd nederig te zijn. Wees broeders van de nederigheid, breek alle ketenen en banden!”

(Rechtse reeks:)

“Voor mij is het gebed een impuls van het hart, een eenvoudige blik naar de hemel, een schreeuw van dankbaarheid en liefde, zowel in verdriet als in vreugde.

Uw verlangen is om God te zien; uw angst, als u Hem moet verliezen; uw pijn, dat u Hem niet geniet; en uw vreugde, dat wat u kan leiden naar Hem, en u zult in grote vrede leven.

‘Wie God liefheeft, alles wat goed is, alles wat goed is, bevordert, alles wat goed is, met de goeden is, en altijd de goeden bevordert en verdedigt.’

Gezegend is het verliefde hart dat alleen God in gedachten heeft; want als hij alles opgeeft, vindt hij alles.

Het is een goed pad voor onthechting van zichzelf, om te zwijgen over de kleine tekortkomingen van anderen. Als u kunt verdragen, zonder te klagen.

‘De Heer heeft ons gezegd, aan het einde van ons leven, dat we zullen worden beoordeeld op liefde. En als we onszelf verliezen, hopen we dat we Hem zullen ontmoeten, want Hij is de liefde.’

‘De liefde voor God is niet gemaakt door de verbeelding, maar door het liefhebben van werken.'”

 

De heilige Teresa van Avila stond bekend om haar diepe spirituele inzichten en haar nadruk op liefde en nederigheid

C.S.Lewis: De enige echte realist…

“Niemand weet hoe slecht hij is totdat hij heel hard heeft geprobeerd goed te zijn. Er bestaat een dom idee dat goede mensen niet weten wat verleiding is. Dat is duidelijk onwaar. Alleen degenen die proberen verleiding te weerstaan, weten hoe sterk die is. Je ontdekt de kracht van het Duitse leger door ertegen te vechten, niet door je over te geven. Je ontdekt de kracht van de wind door ertegenin te lopen, niet door te gaan liggen. Iemand die zich na vijf minuten aan verleiding overgeeft, weet eenvoudigweg niet hoe het een uur later zou zijn geweest. Daarom weten slechte mensen, in zekere zin, maar weinig over slechtheid — ze hebben een beschermd leven geleid door altijd toe te geven. We ontdekken de kracht van de slechte neiging in ons pas wanneer we proberen ertegen te vechten: en Christus, omdat Hij de enige mens was die nooit aan verleiding toegaf, is ook de enige mens die ten volle weet wat verleiding betekent — de enige echte realist.”

C.S. Lewis

++++++++

Uitleg bij de tekst :

C.S. Lewis maakt hier een diepe psychologische en spirituele observatie: je leert pas hoe sterk iets is als je weerstand probeert te bieden. Iemand die zich voortdurend overgeeft aan verleidingen weet eigenlijk niet hoe intens die strijd écht is.

Lewis benadrukt dat morele kracht zich pas toont in het gevecht tegen onze neigingen tot zonde of zelfzucht, niet in het gemak van overgave. En omdat Christus volgens het christelijk geloof nooit toegaf aan verleiding, begrijpt Hij de volle kracht ervan als geen ander. Daarom noemt Lewis Hem “de enige echte realist”: Hij ziet de wereld zoals die werkelijk is én heeft er zonder toe te geven middenin gestaan.

———————-

C.S. Lewis — voluit Clive Staples Lewis — was een Brits schrijver, literatuurwetenschapper en christelijk denker, geboren op 29 november 1898 in Belfast, Ierland. Hij overleed op 22 november 1963 in Oxford, Engeland, op dezelfde dag dat president John F. Kennedy werd vermoord.

Lewis is vooral bekend van The Chronicles of Narnia, een zevendelige fantasyreeks die wereldwijd geliefd is bij jong en oud. Maar zijn oeuvre is veel breder dan dat:

++++++++++++++++++++++

 

Sören Kierkegaard: Laat anderen u bespotten en tegenwerken wanneer u onder invloed bent van welke hartstocht dan ook….

“Laat anderen u bespotten en tegenwerken wanneer u onder invloed bent van welke hartstocht dan ook; neem in het geheel geen aanstoot aan hen die u bespotten of tegenwerken, want zij doen u goed; kruisig uw eigenliefde en erken het onrecht, de dwaling van uw hart. Maar heb het diepste medelijden met hen die spotten met woorden en daden van geloof en vroomheid, van rechtvaardigheid; met hen die zich verzetten tegen het goede dat u doet… Moge God u behoeden – en u aan hen ergeren”.

 – Søren Kierkegaard

Søren Kierkegaard (1813–1855) was een Deense filosoof, theoloog, schrijver en cultureel criticus, en wordt algemeen beschouwd als de vader van het existentialisme2. Hij leefde in Kopenhagen en schreef in een tijd waarin het christendom in Denemarken sterk verweven was met de staatsstructuur — iets waar hij fel tegen ageerde.

Kierkegaard staat bekend om zijn nadruk op het individu en de persoonlijke relatie tot God. In plaats van abstracte systemen of collectieve religieuze structuren, richtte hij zich op de innerlijke strijd van het geloof, de keuzevrijheid, en de verantwoordelijkheid van het individu. Thema’s als angst, wanhoop, authenticiteit, de sprong van het geloof en het “worden wie je bent” zijn centrale begrippen in zijn werk.

Hij schreef vaak onder pseudoniemen, elk met een eigen stem en perspectief, om verschillende standpunten te verkennen. Bekende werken zijn onder andere Of/Of, Vrees en Beven, en Het begrip Angst.

Wat hem uniek maakt, is dat hij filosofie, theologie en literatuur op een diep persoonlijke en vaak poëtische manier wist te verweven. Zijn invloed reikt tot ver buiten de filosofie — van theologie tot psychologie en zelfs moderne literatuur.

 

———————–

 

 

Dietrich Bonhoeffer: Niets kan de afwezigheid van iemand die ons dierbaar is vervangen……

Niets kan de afwezigheid van iemand die ons dierbaar is vervangen, en we moeten dat ook niet eens proberen. We moeten het gewoon volhouden en verdragen. Dat klinkt in eerste instantie heel moeilijk, maar tegelijkertijd is het ook een grote troost. Want voor zover de leegte werkelijk ongevuld blijft, blijf je daardoor verbonden met de ander. Het is onjuist om te zeggen dat God de leegte vult. God vult die helemaal niet, maar laat die veeleer juist ongevuld en helpt ons zo – zelfs in tijden van pijn – de authentieke relatie te behouden.

Dietrich Bonhoeffer

++++++++++

Dietrich Bonhoeffer was een invloedrijke Duitse theoloog, predikant en verzetsstrijder tegen het naziregime. Hij werd geboren op 4 februari 1906 in Breslau en geëxecuteerd op 9 april 1945 in concentratiekamp Flossenbürg.

Bonhoeffer stond bekend om zijn diepe geloof, zijn scherpe theologische inzichten en zijn moedige verzet tegen Adolf Hitler. Hij was een van de oprichters van de Bekennende Kirche (Belijdende Kerk), die zich verzette tegen de nazificatie van de Duitse protestantse kerken. Zijn bekendste werken, zoals Navolging (Nachfolge) en Verzet en Overgave (Widerstand und Ergebung), getuigen van zijn zoektocht naar een authentiek christelijk leven in een wereld vol onrecht.

Wat zijn gedachtegoed zo bijzonder maakt, is dat hij geloof en actie onlosmakelijk met elkaar verbond. Voor Bonhoeffer was het niet genoeg om alleen te geloven — je moest ook handelen, zelfs als dat gevaarlijk was. Zijn betrokkenheid bij een complot om Hitler te doden leidde uiteindelijk tot zijn arrestatie en executie.

Zijn woorden, zoals in het citaat dat je eerder deelde, blijven mensen raken omdat ze eerlijk zijn over pijn en verlies, maar ook over trouw, liefde en de aanwezigheid van God in de leegte. Wil je dat ik zijn gedachtegoed nog verder toelicht of een van zijn boeken samenvat? (Bron protestantse kerk.nl)

—————————

Edit Stein: zuster Teresia Benedicta van het Kruis…(Carmelites)

“Wat niet paste in mijn plan, lag binnen het plan van God.  Ik heb een steeds diepere en vastere overtuiging dat niets slechts een ongeluk is wanneer gezien in het licht van God,  dat mijn hele leven tot in de kleinste details voor mij is uitgestippeld in het plan van de Goddelijke Voorzienigheid  en een volledig coherente betekenis heeft in Gods alziende ogen.  En dus begin ik te juichen in het licht van de glorie waarin deze betekenis aan mij zal worden onthuld.”  —

St. Edith Stein

Zuster Theresia Benedicta van het Heilige Kruis

De tekst is afkomstig van Edith Stein, ook bekend als zuster Teresa Benedicta van het Kruis. Ze was een Joods-Duitse filosofe, karmelietes en mystica, die later heilig werd verklaard door de katholieke Kerk.

De passage weerspiegelt haar diepe geloof in de goddelijke voorzienigheid—het idee dat niets in het leven toevallig gebeurt, maar dat alles, zelfs lijden en tegenslag, een plaats heeft in Gods groter plan. Deze overtuiging groeide bij haar na haar bekering tot het katholicisme in 1922, en werd nog intenser toen ze intrad in het kloosterleven in 1934.

Ze schreef deze woorden in een periode van toenemende vervolging van Joden in nazi-Duitsland. Als Jodin en katholiek religieuze werd ze uiteindelijk gedeporteerd naar Auschwitz, waar ze in 1942 werd vermoord. Haar vertrouwen in Gods plan bleef echter onwankelbaar, zelfs in het aangezicht van het kwaad.

De tekst is dus niet zomaar een vrome gedachte, maar een getuigenis van spirituele overgave te midden van lijden. Het is een echo van haar leven: een zoektocht naar waarheid, een diepe intellectuele en mystieke reis, en uiteindelijk een martelaarschap dat haar tot patrones van Europa maakte.

°°°°°

Edith Stein, ook bekend als zuster Teresia Benedicta van het Kruis.  Ze werd geboren op 12 oktober 1891 in Breslau (toen Duitsland, nu Polen) in een orthodox-joodse familie.

Ze was een briljante denker en promoveerde in de filosofie onder Edmund Husserl, de grondlegger van de fenomenologie. Haar proefschrift ging over empathie (Einfühlung). Hoewel ze aanvankelijk atheïst werd, leidde haar zoektocht naar waarheid haar uiteindelijk naar het christendom. In 1922 liet ze zich dopen en werd katholiek.

jIn 1934 trad ze in bij de karmelietessen in Keulen en nam de kloosternaam Teresia Benedicta van het Kruis aan. Tijdens de opkomst van het nazisme werd ze vanwege haar Joodse afkomst vervolgd. In 1942 werd ze samen met haar zus Rosa opgepakt en op 9 augustus 1942 in Auschwitz-Birkenau vermoord3.

Ze werd in 1998 heilig verklaard door paus Johannes Paulus II en is een van de patrones van Europa. Haar leven is een indrukwekkend voorbeeld van intellectuele moed, spirituele diepgang en menselijke solidariteit.

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

St. Teresa van Avila: God heeft mij gegeven om de waarheid van de Allerheiligste Drie-eenheid duidelijk te zien.

“Ga dan en maak discipelen van alle volken, hen dopende in de naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest, en leer hen onderhouden alles wat ik u geboden heb.” – Matteüs 28:19-20

“God heeft mij gegeven om de waarheid van de Allerheiligste Drie-eenheid duidelijk te zien. Het is precies zoals geleerde theologen me vertelden, maar ik begreep het niet zoals ik nu begrijp… Wat ik heb gezien is het volgende: Drie verschillende Personen, elk zichtbaar en Die spreekt en tot Wie wij kunnen spreken. Daarna dacht ik eraan hoe alleen de Zoon menselijk vlees aannam, wat duidelijk aantoont dat de Drie Personen verschillend zijn. De Personen houden van elkaar, communiceren en kennen elkaar.

Hoe komt het dan dat we zien dat de Drie Personen onderscheiden zijn? En hoe komt het dat de Zoon, niet de Vader, noch de Heilige Geest, menselijk vlees aannam? Dit is wat ik nooit heb begrepen – theologen weten het. Wat ik weet is dat de Drie erbij waren toen dat geweldige werk werd gedaan. Ik houd me niet bezig met veel nadenken hierover, al mijn denken komt hierop neer: God is Almachtig, dat Hij heeft gedaan wat Hij zou doen en kan doen wat Hij wil. Hoe minder ik het begrijp, hoe meer ik het geloof en hoe groter de toewijding die het in mij opwekt. Moge Hij voor eeuwig gezegend zijn!  Amen.”

+++++++++++++++++++++++++

Jan van Ruysbroeck: In deze ontmoeting tussen de Vader en de Zoon, ontstaat de derde Persoon, de Heilige Geest, die de Liefde van hen beiden is….

In deze ontmoeting tussen de Vader en de Zoon, ontstaat de derde Persoon, de Heilige Geest, die de Liefde van hen beiden is en die één is met hen in dezelfde natuur.

… Nu wordt deze gezegende ontmoeting actief vernieuwd in ons … Want net zoals de Vader onophoudelijk alle dingen opnieuw ziet, in de geboorte van de Zoon, zo worden ook alle dingen opnieuw geliefd, door de Vader en de Zoon, in het voortvloeien van de Heilige Geest.

Dit is de actieve ontmoeting van de Vader en de Zoon, waarin we liefdevol worden omarmd door middel van de Heilige Geest, in eeuwige Liefde!

– Zalige Jan van Ruysbroeck (1293–1381)

Jan van Ruysbroeck (ook geschreven als Jan van Ruusbroec), bijgenaamd de Wonderbare, was een invloedrijke middeleeuwse mysticus uit de Zuidelijke Nederlanden. Hij werd geboren in 1293 in Ruisbroek, nabij Brussel, en overleed in 1381 in Groenendaal.

Hij was priester, schrijver en later prior van een kloostergemeenschap in Groenendaal, waar hij samen met gelijkgestemden een leven van contemplatie en gebed leidde. Zijn geschriften, zoals Die gheestelike brulocht en Vanden gheesteliken tabernakel, behoren tot de hoogtepunten van de Middelnederlandse mystieke literatuur.

Wat hem bijzonder maakt, is dat hij schreef in de volkstaal in plaats van het Latijn, zodat zijn spirituele inzichten toegankelijk waren voor een breder publiek. Zijn werk draait om de innerlijke vereniging van de ziel met God, en hij benadrukte de liefde als kern van het goddelijke mysterie.

In 1908 werd hij zalig verklaard door paus Pius X, en hij wordt nog steeds herdacht op 2 december

—————————-

Augustinus: St. Augustinus benadrukt de innerlijke werking van het gebed…..

“De inspanning die betrokken is bij gebed kalmeert en zuivert ons hart, en maakt het meer ontvankelijk voor het ontvangen van de goddelijke gaven, die geestelijk in ons worden uitgestort.” 

— St. Augustinus 

+++++++++++++

St. Augustinus benadrukt de innerlijke werking van het gebed. Volgens hem is bidden niet alleen een manier om iets van God te vragen, maar vooral een oefening die ons hart zuivert, kalmeert en opent voor het ontvangen van geestelijke gaven.

In zijn visie is de mens vaak afgeleid, vol verlangens of zorgen, en niet vanzelfsprekend afgestemd op het goddelijke. Door te bidden, keren we ons bewust tot God. Dat proces maakt ons ontvankelijker voor Zijn genade. Het gebed verandert dus niet God, maar verandert ons—het maakt ons hart geschikt om te ontvangen wat God altijd al bereid is te geven.

Augustinus vergelijkt het hart soms met een vat: als het vol is met wereldse dingen, is er geen ruimte voor God. Gebed helpt om dat vat leeg te maken en te reinigen, zodat het gevuld kan worden met liefde, vrede en wijsheid van boven

————————

St.Cyrillus van Alexandrië: “Toen de dag aanbrak, riep hij zijn discipelen bij zich en uit hen koos hij er twaalf, die hij ook apostelen noemde…” – Lucas 6:13

“Toen de dag aanbrak, riep hij zijn discipelen bij zich en uit hen koos hij er twaalf, die hij ook apostelen noemde…” – Lucas 6:13

Onze Heer Jezus Christus heeft bepaalde mannen aangesteld om gidsen en leraren van de wereld en rentmeesters van Zijn goddelijke mysteriën te zijn. Nu gebiedt Hij hen om te schijnen als lampen en hun licht uit te werpen, niet alleen over het land van de Joden, maar over elk land onder de zon en over mensen, verspreid in alle richtingen en gevestigd in verre landen. Die man heeft naar waarheid gesproken die zei: ‘Niemand neemt eer op zich, behalve degene die door God geroepen is’, want het was onze Heer Jezus Christus die Zijn eigen discipelen vóór alle anderen riep tot een zeer glorieus apostolaat. Deze heilige mannen werden de pilaar en steunpilaar van de Waarheid en Jezus zei dat Hij hen zond, net zoals de Vader Hem had gezonden.

St.Cyrillus van Alexandrië  

“Toen de dag aanbrak, riep hij zijn discipelen bij zich en uit hen koos hij er twaalf, die hij ook apostelen noemde…” – Lucas 6:13

Onze Heer Jezus Christus heeft bepaalde mannen aangesteld om gidsen en leraren van de wereld en rentmeesters van Zijn goddelijke mysteriën te zijn. Nu gebiedt Hij hen om te schijnen als lampen en hun licht uit te werpen, niet alleen over het land van de Joden, maar over elk land onder de zon en over mensen, verspreid in alle richtingen en gevestigd in verre landen. Die man heeft naar waarheid gesproken die zei: ‘Niemand neemt eer op zich, behalve degene die door God geroepen is’, want het was onze Heer Jezus Christus die Zijn eigen discipelen vóór alle anderen riep tot een zeer glorieus apostolaat. Deze heilige mannen werden de pilaar en steunpilaar van de Waarheid en Jezus zei dat Hij hen zond, net zoals de Vader Hem had gezonden.

    ——————

Vervolg:

… Dienovereenkomstig, door te bevestigen dat zij door Hem gezonden zijn, net zoals Hij door de Vader gezonden is, vat Christus in een paar woorden de benadering samen die zij zelf zouden moeten nemen in hun bediening. Uit wat Hij zei, zouden zij opmaken, dat het hun roeping was om zondaren tot bekering te roepen, om hen te genezen die ziek waren, hetzij naar lichaam of geest, om in al hun handelingen nooit hun eigen wil te doen, maar de wil van Hem die hen gezonden heeft, en voor zover mogelijk, de wereld te redden door hun onderwijs.

+++++++++++++++++++

Augustinus : Laat degenen die beweren dat de leer van Christus schadelijk is voor de staat….

“Laat degenen die beweren dat de leer van Christus schadelijk is voor de staat, maar eens zulke legers voortbrengen als de maximen van Jezus soldaten hebben opgedragen voort te brengen; zulke gouverneurs van provincies; zulke echtgenoten en echtgenotes; zulke ouders en kinderen; zulke meesters en dienaren; zulke koningen; zulke rechters, en zulke betalers en belastinginners, zoals het christelijk onderricht hen leert te worden — en laat hen dan nog durven zeggen dat die leer schadelijk is voor de staat. Neen, veeleer zullen zij zich schamen om niet te erkennen dat deze levenswandel, als zij correct wordt nageleefd, juist de voornaamste steunpilaar van het staatsbestel is.”

— Sint Augustinus

+++++++++++++++

[De tekst is afkomstig uit De civitate Dei (De stad van God), een van de belangrijkste werken van kerkvader Aurelius Augustinus (354–430). Hij schreef dit monumentale werk tussen 413 en 426 na Christus, als reactie op de val van Rome in 410. Veel Romeinen gaven het christendom de schuld van die ramp, omdat het traditionele heidense geloof was verdrongen.

Augustinus schreef De civitate Dei om die beschuldiging te weerleggen. In het werk verdedigt hij de christelijke leer als moreel en maatschappelijk heilzaam, en stelt hij dat er twee “steden” zijn: de aardse stad (gericht op eigenbelang en vergankelijkheid) en de stad van God (gericht op liefde en eeuwige waarheid). De passage die jij aanhaalde is een krachtig pleidooi waarin Augustinus betoogt dat als mensen werkelijk zouden leven volgens de leer van Christus, dit juist zou leiden tot een rechtvaardige en stabiele samenleving.]

°°°°°°°°°°°°°°°°°°

Fyodor Dostoevsky: De man die tegen zichzelf liegt kan gemakkelijker beledigd worden dan wie dan ook……

“De man die tegen zichzelf liegt kan gemakkelijker beledigd worden dan wie dan ook. Je weet dat het soms heel aangenaam is om beledigd te worden, nietwaar? Een man kan weten dat niemand hem beledigd heeft, maar dat hij de belediging voor zichzelf heeft uitgevonden, heeft gelogen en overdreven om het schilderachtig te maken, heeft een woord opgepikt en van een mug een olifant gemaakt – hij weet dat zelf, maar toch zal hij de eerste zijn die beledigd wordt, en zal zich koesteren in zijn wrok totdat hij er groot genoegen in schept.” 

— Fyodor Dostoevski –

Fjodor Dostojevski (2015). “De gebroeders Karamazov”, p. 67, First Avenue Editions

+++++++++++++

Wat hij hier beschrijft, is hoe een mens zichzelf voor de gek kan houden om zich beledigd te voelen, zelfs als er in werkelijkheid geen belediging is. Hij zegt dat mensen soms graag slachtoffer zijn, omdat het hen een bepaald gevoel van belang of rechtvaardiging geeft. Het gevoel gekwetst te zijn kan troostend of zelfs verslavend zijn. In plaats van de waarheid onder ogen te zien — dat niemand hem iets heeft aangedaan — verzint iemand in zijn hoofd een verhaal waarin hij onrecht is aangedaan, vergroot dat uit, en koestert vervolgens de wrok die daaruit voortkomt.

Het is een scherpe kritiek op zelfbedrog en slachtofferschap, en hoe mensen dat kunnen gebruiken om zichzelf belangrijk te maken of hun emoties te rechtvaardigen, zelfs als het ten koste gaat van hun eigen welzijn.

Dostojevski begreep maar al te goed hoe complex en tegenstrijdig het menselijk bewustzijn kan zijn. Wil je dat ik het ook verbind met hoe dit thema vandaag nog steeds speelt in onze samenleving?

——————-

Maarten Luther King: Men heeft niet alleen een wettelijke maar ook een morele verantwoordelijkheid om rechtvaardige wetten te gehoorzamen…

“Men heeft niet alleen een wettelijke maar ook een morele verantwoordelijkheid om rechtvaardige wetten te gehoorzamen. Omgekeerd heeft men een morele verantwoordelijkheid om onrechtvaardige wetten te negeren. Ik zou het eens zijn met St. Augustinus dat ‘een onrechtvaardige wet geen wet is’.”

Maarten Luther King.

++++++++++++++++

Verduidelijking :

 

 

[Fyodor Dostoevsky was een van de meest invloedrijke schrijvers uit de wereldliteratuur, geboren in 1821 in Moskou en gestorven in 1881 in Sint-Petersburg. Hij staat bekend om zijn diepgaande psychologische romans die de menselijke ziel tot op het bot analyseren.

Zijn bekendste werken zijn onder andere Misdaad en Straf, De Idioot, Boze Geesten en De Gebroeders Karamazov. Deze romans behandelen thema’s als schuld, verlossing, vrije wil, geloof en existentiële twijfel. Hij wordt vaak gezien als een voorloper van het existentialisme2.

Dostoevsky’s leven was allesbehalve eenvoudig: hij werd gearresteerd voor zijn betrokkenheid bij een revolutionaire groep, ter dood veroordeeld, maar op het laatste moment gratie verleend. Hij bracht vier jaar door in een Siberisch strafkamp, een ervaring die zijn latere werk diepgaand beïnvloedde.

Zijn stijl is intens, filosofisch en vaak confronterend. Niet bepaald lichte lectuur, maar wel literatuur die je bijblijft. Heb je ooit iets van hem gelezen, of ben je nieuwsgierig naar waar je zou kunnen beginnen?]

———————-

“Men heeft niet alleen een wettelijke maar ook een morele verantwoordelijkheid om rechtvaardige wetten te gehoorzamen. Omgekeerd heeft men een morele verantwoordelijkheid om onrechtvaardige wetten te negeren…”

De kern van dit citaat is dat wetten op zich niet voldoende zijn om te bepalen wat juist is. King maakt een onderscheid tussen wettelijke plicht (wat volgens de wet moet) en morele plicht (wat volgens je geweten juist is). Hij stelt dat als een wet onrechtvaardig is—bijvoorbeeld omdat ze mensen onderdrukt, uitsluit of discrimineert—je als mens de verantwoordelijkheid hebt om die wet níét te volgen.

Hij verwijst ook naar de vroege christelijke denker Augustinus, die zei: “Een onrechtvaardige wet is geen wet.” Daarmee benadrukt King dat morele overtuiging en gerechtigheid belangrijker zijn dan blind gehoorzamen.

Deze boodschap komt uit de tijd van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging, waarin hij met geweldloze protestacties streed tegen rassensegregatie en discriminatie. Zijn woorden blijven tot op de dag van vandaag relevant, vooral in situaties waarin wetgeving indruist tegen fundamentele mensenrechten of ethische waarden.

++++++++++++++++++++

Heilige Anselmus van Canterbury: O kleine ziel, ontsnap even aan je dagelijkse bezigheden…..

“O kleine ziel, ontsnap even aan je dagelijkse bezigheden. Verberg je een moment voor je rusteloze gedachten. Breek los van je zorgen en problemen en maak je minder zorgen over je taken en arbeid. Maak wat tijd vrij voor God en rust een tijdje in Hem. Ga je geestelijke binnenkamer binnen. Sluit alles buiten behalve God en wat je helpt om Hem te zoeken. En wanneer je de deur hebt gesloten, zoek Hem. Spreek nu tot God en zeg, met heel je hart: ‘Ik zoek Uw aangezicht. Uw aangezicht, Heer, verlang ik.’”

Anselmus van Canterbury

————————

Deze tekst van Anselmus is een uitnodiging tot innerlijke verstilling en contemplatie. Hij moedigt de lezer aan om zich even los te maken van de dagelijkse drukte en zorgen — van werk, gedachten, verplichtingen — om bewust tijd vrij te maken voor stilte en verbinding met God.

Het gaat hier niet zomaar om rust, maar om heilige rust in Gods aanwezigheid. Anselmus pleit voor een bewust binnentreden in de innerlijke ruimte van de ziel — een plek waar je de wereld even buitensluit en alleen bent met God. De woorden “Ik zoek Uw aangezicht” verwijzen naar een intens verlangen om God echt te ontmoeten en te ervaren.

In wezen gaat het om verlangen naar het goddelijke midden in het aardse gewoel. Een prachtige samenvatting van de middeleeuwse mystiek, waarin stilte en overgave belangrijke wegen zijn naar het goddelijke.

Isaak de Syriër: De wereld” is de algemene naam voor alle passies….

Wat bedoelen we met: “DE DOOD AAN DE WERELD”?

“De wereld” is de algemene naam voor alle passies. Wanneer we de passies bij een gemeenschappelijke naam willen noemen, noemen we ze de wereld. Maar wanneer we ze bij hun specifieke namen willen onderscheiden, noemen we ze passies. De passies zijn de volgende: liefde voor rijkdom, verlangen naar bezittingen, lichamelijk genot waaruit seksuele passie voortkomt, liefde voor eer die aanleiding geeft tot jaloezie, lust naar macht, arrogantie en trots op positie, het verlangen om zichzelf te versieren met luxueuze kleding en ijdele ornamenten, de jeuk naar menselijke glorie die een bron is van wrok en bitterheid, en lichamelijke angst. Waar deze passies ophouden actief te zijn, is de wereld dood… Iemand heeft gezegd van de Heiligen dat terwijl ze leefden, ze dood waren; want hoewel ze in het vlees leefden, leefden ze niet voor het vlees. Kijk voor welke van deze passies je leeft. Dan zul je weten in welke mate je voor de wereld leeft, en in welke mate je dood bent voor de wereld.

— St. Isaac de Syriër

+++++++++++++++++

Ik geef jullie hierbij een modernere vertaling van bovenstaand citaat van Isaak de Syriër:

Wat bedoelen we met: “De wereld is dood voor mij”?

Met “de wereld” bedoelen we al die menselijke verlangens die ons in hun greep kunnen houden. Dingen zoals de drang om rijk te zijn, spullen te verzamelen, lichamelijk genot na te jagen, er goed uit te willen zien, macht te willen hebben of door anderen bewonderd te worden. Die verlangens noemen we in de christelijke traditie ook wel “passies”.

Als iemand zich losmaakt van die passies—als die verlangens geen controle meer over je hebben—dan zeggen we dat de “wereld dood is” voor die persoon. Sommige heiligen leefden op zo’n manier: ze waren lichamelijk in de wereld, maar leefden niet volgens haar verlangens. Ze lieten zich niet leiden door ego of uiterlijk vertoon, maar door iets diepers.

Wil je weten hoe ver jij al bent? Kijk eens eerlijk naar welke verlangens jou nog drijven. Dat laat je zien hoeveel je nog leeft “in de wereld”—of hoeveel je er al vrij van bent geworden.

++++++++++++++++++

Nilus de asceet: We streven niet langer naar eenvoud en simpelheid in ons leven….

 We streven niet langer naar eenvoud en simpelheid in ons leven. We hechten geen waarde meer aan stilte, die ons helpt te bevrijden van vroegere bezoedeling, maar geven de voorkeur aan een hele reeks dingen die ons zinloos afleiden van ons ware doel. Wedijver om materiële bezittingen heeft ons het advies van de Heer doen vergeten, die ons aanspoorde om ons geen zorgen te maken over aardse zaken, maar enkel het koninkrijk van de hemel te zoeken (vgl. Matt. 6:33). Door opzettelijk het tegenovergestelde te doen, hebben we het gebod van de Heer genegeerd, en vertrouwen we op onszelf in plaats van op Zijn bescherming.”

Nilus de asceet

+++++++++++++++++

Wie was Nilus de asceet ?

Nilus de Asceet, ook wel bekend als Nilus van Ancyra of Nilus de Sinaïta, was een christelijke heilige en kerkschrijver uit het einde van de 4e en het begin van de 5e eeuw. Hij was een leerling en bewonderaar van Johannes Chrysostomus en leidde jarenlang een klooster in de stad Ancyra (het huidige Ankara in Turkije).

Nilus was een uitgesproken voorstander van het ascetische leven — een levensstijl van eenvoud, onthouding en geestelijke toewijding. Hij schreef meer dan duizend brieven en traktaten, vooral over het monnikenleven en christelijke deugdzaamheid. Zijn werk benadrukt het belang van innerlijke vrijheid, het loslaten van wereldse verlangens en het zoeken naar ware wijsheid in Christus.

Zijn geschriften zijn opgenomen in de beroemde verzameling Patrologia Graeca (deel 79), en hij wordt nog steeds geciteerd in orthodoxe en katholieke spirituele tradities. [www.ensie.nl]

++++++++++++++++++


Augustinus: O Heer mijn God, vertel mij wat U voor mij bent….

O Heer mijn God, vertel mij wat U voor mij bent. Zeg tegen mijn ziel: Ik ben jouw redding. Zeg het, zodat ik het kan horen. Mijn hart luistert, Heer; open de oren van mijn hart en zeg tegen mijn ziel: Ik ben jouw redding. Laat mij naar deze stem rennen en U vastgrijpen. Verberg Uw gezicht niet voor mij; laat mij sterven zodat ik het kan zien, want het niet zien zou inderdaad de dood voor mij zijn.

– Heilige Augustinus

C.S. Lewis : Nu geloof, in de zin waarin ik hier het woord gebruik, is de kunst om vast te houden aan dingen die je verstand ooit heeft geaccepteerd…

“Nu geloof, in de zin waarin ik hier het woord gebruik, is de kunst om vast te houden aan dingen die je verstand ooit heeft geaccepteerd, ondanks je veranderende stemmingen. Want stemmingen zullen veranderen, ongeacht welke kijk je verstand heeft. Dat weet ik uit ervaring. Nu ik een christen ben, heb ik stemmingen waarin het hele ding er erg onwaarschijnlijk uitziet: maar toen ik een atheïst was, had ik stemmingen waarin het christendom er vreselijk waarschijnlijk uitzag. Deze rebellie van je stemmingen tegen je ware zelf gaat toch komen. Daarom is geloof zo’n noodzakelijke deugd: tenzij je je stemmingen leert ‘waar ze uitstappen’, kun je nooit een gezonde christen of zelfs een gezonde atheïst zijn, maar slechts een wezen dat heen en weer drentelt, met zijn overtuigingen die echt afhankelijk zijn van het weer en de staat van zijn spijsvertering. Daarom moet men de gewoonte van geloof trainen.

De eerste stap is om te erkennen dat je stemmingen veranderen. De volgende stap is om ervoor te zorgen dat, als je eenmaal het christendom hebt geaccepteerd, dan moeten enkele van de belangrijkste doctrines elke dag enige tijd bewust voor je geest worden gehouden. Daarom zijn dagelijkse gebeden en religieuze lezingen en kerkgang noodzakelijke onderdelen van het christelijke leven. We moeten voortdurend herinnerd worden aan wat we geloven. Noch dit geloof, noch enig ander zal automatisch levend blijven in de geest. Het moet gevoed worden. En in feite, als je honderd mensen zou onderzoeken die hun geloof in het christendom hadden verloren, vraag ik me af hoeveel van hen zouden blijken te zijn beredeneerd uit eerlijk argument? Drijven de meeste mensen niet gewoon weg?”

— C.S. Lewis, Mere Christianity

Verduidelijking van de tekst :

Deze passage van C.S. Lewis uit Mere Christianity raakt aan enkele diepe en tijdloze thema’s over geloof en menselijke ervaring. Hier zijn de kernideeën:

  1. Geloof als volharding, niet als gevoel Lewis beschrijft geloof niet als iets wat je voelt, maar als een bewuste keuze om vast te houden aan wat je verstandelijk hebt geaccepteerd, zelfs als je stemming verandert. Je emoties kunnen je geloof doen wankelen, maar dat maakt je overtuigingen niet minder waar.
  2. De onbetrouwbaarheid van stemmingen Hij benadrukt dat stemmingen wisselvallig zijn — of je nu christen of atheïst bent — en dat je moet leren ze te herkennen en niet toe te geven aan hun grillen als ze botsen met je dieper gekozen overtuigingen.
  3. Het belang van oefening en discipline in geloof Geloof is iets dat actief geoefend moet worden. Dagelijkse gewoontes zoals bidden, bijbellezen en kerkgang helpen om je geloof levend te houden. Net als een spier verzwakt geloof zonder oefening.
  4. Verlies van geloof door nalatigheid, niet door argumenten Lewis stelt dat de meeste mensen hun geloof verliezen, niet door logische tegenargumenten, maar omdat ze er langzaam van wegdrijven — vaak omdat ze het niet actief onderhouden.

Hij schetst geloof dus als meer een daad van trouw dan van inspiratie, iets waar je bewust voor kiest, elke dag opnieuw.