André Louf: HEER, leer ons bidden

 

EERSTE HOOFDSTUK

BIDDEN VANDAAG?
Over bidden weten we zo weinig. Het is een geheim waarvan we vermoeden dat het verborgen ligt, ergens diepweg bij de bronnen van het hart. Zoals andere mysteries van het mensenleven : de geboorte van een nieuw wezen, de liefde die ontluikt en opbloeit, de beproeving die haar hoogtepunt vindt in de dood, en dat wat op de dood volgt. Dit alles roept bij de mens gemengde gevoelens op. Verlangen en vrees, liefde en ontzag wisselen elkaar af. Zolang die waarden niet tot een persoonlijke waarde geworden zijn, zolang zij nog niet als een verworvenheid geassimileerd werden, blijft de mens verdeeld. Hij voelt tegelijkertijd een drang en een weerstand. Hij is aangetrokken en afgestoten. Over gebed schrijven was wel altijd moeilijk. Vandaag is het dat meer dan ooit. Zolang de mens het gebed niet ontvangen heeft als zijn geheime maar diepste kern, blijft het voor hem zeer moeilijk een oordeel over het gebed uit te spreken. Hij zal misschien dwepen met gebed, maar zijn woorden klinken vals en leeg. Of hij zal scherpe kritiek afgeven op het gebed, maar zijn heftige reactie verraadt vooral de verborgen behoefte waaraan zijn hart lijdt als aan een ongeneeslijke wonde. Deze dialectiek is typerend voor de Kerk van onze tijd.
Hoe meer het gebed door de een wordt afgebroken, hoe meer er door de ander over het gebed gevraagd wordt. Dit alles is onvermijdelijk en zelfs gezond. Het betekent vooral twee dingen : ten eerste, dat wij nog niet kunnen bidden. Ten tweede, dat wij ons dit eindelijk bewust zijn! Een oudvader – dit is een monnik uit de eerste eeuwen – legde eens aan zijn leerlingen een moeilijke kwestie voor. Allemaal probeerden ze de vraag te beantwoorden. Toen de laatste aan het woord kwam, zei hij : “Ik weet het niet”. De oudvader prees deze leerling, hij had het ware antwoord gegeven. 1 Want hoe vaak probeen we niet een gemakkelijk antwoord te vinden op de vragen, die het leven ons soms stelt. Om ons gezicht te redden of om ons geweten te sussen wordt iets geuit, zonder het ware antwoord te zijn. Te vlug zijn we tevreden. De leerling van de oudvader sprak de waarheid uit, hij wist het niet en nederig bekende hij zijn onwetendheid. het ware antwoord was het deemoedige ontzag voor het mysterie. Zo ook voor ons : de eerste en meest fundamentele waarheid over het gebed is te weten dat wij niet kunnen bidden. “Heer, leer ons bidden“ (Lc. 11,1).

Lees verder “A.Louf : Heer,leer ons bidden”

6e zondag na Pinksteren

Eveneens :

Herdenking van de zes eerste oecumenische concilies

Overzicht van de eerste zes oecumenische concilies

325 Nicea I

Hier speelde de triniteit. Besloten werd dat de Zoon van hetzelfde wezen is als de Vader. Homo-ousios. Arianisme en modalisme werden verworpen en de Geloofsbelijdenis van Nicea werd aangenomen. Dit concilie en alle volgende concilies worden niet erkend door de niet-trinitaire kerken: unitariërs en Jehova’s getuigen

Lees verder “de zes eerste oecumenische concilies”

De hymne Akathistos is gemeenschappelijk aan alle christenen van de Byzantijnse ritus, of zij nu katholiek of orthodox zijn. Zo vormt ze een oude en plechtige brug naar de volledige gemeenschap van de Kerk in het Oosten en het Westen.

 

Hymne Akathistos, eerste deel, strofe 1-12

 

1. A prince of the angels
was sent from heaven,
to say to the Mother of God, ‘Hail!’ [Three times]
And as, at his bodiless voice,
he saw you, Lord, embodied,
he was astounded and stood still,
crying out to her like this:

Hail, you through whom — joy — will shine out,
Hail, you through whom — the curse — will cease.

Lees verder “akathistos hymne in het Engels”

Oecumene en spiritualiteit

Gods Oproep aan Zijn Kerk

Vassiliki Rydén

Heer, ik bid zoals U hebt gebeden : mogen wij allen één zijn zoals de Vader in U en U in Hem, opdat de wereld gelove dat het de Vader was die U heeft gezonden. Daarom bidden wij ook voor de schapen die niet van Uw schaapstal zijn, opdat ook zij zullen luisteren naar Uw Stem. Wij bidden dat de wereld U vanaf vandaag gaat beminnen. Amen

Lees verder “Oecumene en spiritualiteit”

VADERS VAN NICEA

 Vaders eerste oecumenisch concilie

Kondakion :

De Verkondiging der Apostelen, evenals de dogma’s van de Vaderen, bewaren de Kerk in eenheid van Geloof. Zij draagt het bruilofskleed der waarheid, geweven door de Theologie vanuit de hoge, om het grote geloofsmysterie recht te prediken en te verheerlijken

Prokimen :

Gezegend zijt Gij, Heer, God onzer Vaderen, en lofwaardig en heerlijk is Uw Naam in eeuwigheid. (Dan.3,26,55)

Gij zijt rechtvaardig in alles wat Gij aan ons hebt gedaan : al Uw werken zijn waarheid.

Gezegend zijt Gij dier zetelt op de troon der heerlijkheid van Uw Koninkrijk.

 

Het Concilie van Nicea

Op de 7e zondag na Pasen vieren wij de God-gewijde Vaders van het eerste Oecumenisch Concilie.

Lees verder “Het concilie van Nicea”

De opkomst van het Russische hesychasme: Nil Sorskij (1433-1508)

door Nel Grillaert

Nil Sorskij

De geschiedenis van het Russische christendom wordt gekenmerkt door een toenemende vervreemding tussen de kerk en haar gelovigen. De kloof tussen het kerkelijke instituut en de piëteit van haar gelovigen wordt bij uitstek geïllustreerd door de ontwikkeling van het hesychasme in Rusland. Het hesychasme is een gebedspraktijk en gerelateerde theologische beweging die diep is verankerd in de monastieke en ascetische traditie van het Oosterse christendom. Het werd in de veertiende eeuw door Gregorios Palamas verdedigd als officiële leer van de orthodoxe kerk en conciliair onderschreven. Hoewel het hesychasme onmiskenbaar een fundamenteel ingrediënt is van de typische spiritualiteit van de Oosterse kerk,2

Lees verder “Grillaert Nel : De opkomst van het Russische hesychasme: Nil Sorskij (1433-1508)”

Diognetus-brief: Leren van christenen uit 2e eeuw

In zijn toespraak maakte Gabe Lyons een toespeling op een ‘brief aan Diognetus’: een brief uit de tweede eeuw van een onbekende auteur, die aan een zekere Diognetus over de christenen schrijft.

In de beschrijving maakt de auteur gebruik van paradoxen. Blijkbaar is het concrete leven van de christenen op die manier het best te typeren. Samenvattend stelt hij dat christenen voluit leven in deze wereld, maar dat zij niet tot deze wereld behoren.

Lees verder “Diognetus-brief: Leren van christenen uit 2e eeuw”

De wereld als levende icoon

Duurzaamheid en klimaatverandering vormen uiteindelijk vooral een moreel en spiritueel vraagstuk, betoogt Lisette van der Wel. Zij gaat te rade bij de ecologische wijsheid van het oosters-orthodoxe christendom.

Wij mensen hebben de macht om het leven op aarde te bepalen en verstoren. Die macht maakt ons ook kwetsbaar. Waarvoor we kiezen en waardoor we ons laten leiden is van cruciaal belang, wil er een leefbare toekomst voor onze (klein-)kinderen zijn.

Lees verder “De wereld als levende icoon”

De Didachè (ca. 120)

Overlevering en tekstgetuigen

(Een nederlandse vertaling van de tekst is op de blog te vinden)

De Didachè heeft in de vroege kerk een grote populariteit genoten. De vroegste verwijzing naar de Didachè vinden we mogelijk bij Clemens van Alexandrië (Strom. I.20), alhoewel hij alleen citeert en geen bron vermeldt. Bij zijn inventarisatie van het kerkelijk schriftgebruik noemt Eusebius (H.E. 3.25.4) de Didachè onder de orthodoxe, maar ‘onechte geschriften’. Athanasius merkt in het jaar 367 in zijn Paasbrief (Ep. Fest. 39) nog op dat de Didachè weliswaar niet onder de gecanoniseerde boeken valt, maar wel nuttig is voor catechese. Van groot gewicht is de invloed van de Didachè op allerlei latere kerkorden, waarin het geschrift geheel of gedeeltelijk is opgenomen (zie onder).

Lees verder “De didachè”

VASTEN,GEBED EN LIEFDE

De periode van de vasten, van de veertig dagen die beginnen met Vergevingszondag, kan begrepen worden als een volmaakt unieke tijd, een tijd van voorbereiding tot het jaarlijkse Pasen van de lente, en daardoor, tot het eeuwige Pasen van de ‘doortocht’ ( dit is de letterlijke betekenis van het joodse woord Pasen-Pesah), van het bederfelijk leven naar het eeuwig leven, van het halfduister naar het licht, van de ballingschap in een verre wereld, deze van de zonde, naar het visioen van het ‘van aangezicht tot aangezicht’ in het Koninkrijk. Het programma van de Vasten dat de voortdurende ascese van gans het christelijk leven, bewust en verantwoordelijk samenvat en terug in herinnering brengt, is het antwoord op de drie bekoringen welke Christus in de loop van de veertig dagen heeft ondergaan in de woestijn ,en waarin Hij niet at en honger leed (Mt.4,3).

  Lees verder “Begin van de veertigdagenvasten”

De triniteitsleer van de Cappadocische kerkvaders

De fronten

De Cappadociërs situeren hun trinitarische godsconcepties tussen de godsconceptie van Arius / Eunomius en die van Sabellius. Hiermee zijn de fronten tevens gedefinieerd, namelijk het tritheïsme en het modalisme, d.w.z. (1) het bestaan van drie goden en (2) het bestaan van één God die afhankelijk van de situatie een ander masker opzet, namelijk dat van de Vader of van de Zoon of van de heilige Geest.

Lees verder ” De triniteitsleer van de Cappadocische kerkvaders”

Woord en stilte

In het Christelijk gebed

 

Het getuigenis van de filokalia

Kallistos Ware

 

Trek je sandalen uit!’

Een beslissend moment in de historie van het Oude Testament is het tafereel waarbij Mozes het brandende, maar niet verterende braambos nadert (Ex. 3)en er de stem van God hoort. Omdat deze passage een icoon is voor alle gelovigen,zijn de Godswoorden ook tot ons gericht, tot iedereen die verlangt binnen te gaan in het mysterie van het gebed.

Lees verder “Woord en stilte”

Spiritualiteit en geestelijk vaderschap

Metropoliet Anthony

Eerst zou ik de betekenis van het woord spiritualiteit willen bepalen, want gewoonlijk, als we spreken over spiritualiteit hebben we het over bepaalde religieuze uitingsvormen van ons geestelijk leven, zoals het gebed of ascese. Dat wordt duidelijk uit boeken, zoals die van de heilige Theofanes Zatvornik (de Kluizenaar). Echter, als we het hebben over spiritualiteit, dan

Lees verder “Spiritualiteit en geestelijk vaderschap : Metropoliet Anthony”

Over de twijfel in verband met het geloof

Metropoliet Anthony van Sourozh

 

Metropoliet Anthony van Sourorh

Een beschouwing die werd gehouden tijdens een bijeenkomst met jongeren in Londen, november 1989.

Het onderwerp waarover ik vandaag met u van gedachten wil wisselen is het volgende: alle gelovigen van deze tijd – zowel degenen die in de Orthodoxie of een ander geloof geboren zijn, als ook degenen die na een bepaalde periode van ongeloof, actieve of passieve godloosheid, tot het geloof gekomen zijn – allen worden geconfronteerd met vragen. Het kan daarbij gaan om vragen van henzelf zowel als vragen aan hen, om geloofsvragen en levensvragen, hoe het ook zij, het leven confronteert hen met vragen. En daarom is het eerste onderwerp waarover ik iets zou willen zeggen het thema van het vragen. Laten we samen nadenken over de legitimiteit van het vragenstellen, en ook daarover wat het gewetensvolle vragen vereist.

Lees verder “Over de twijfel in verband met het geloof”

De wereld als levende icoon

Lisette van der Wel

Duurzaamheid en klimaatverandering vormen uiteindelijk vooral een moreel en spiritueel vraagstuk, betoogt Lisette van der Wel. Zij gaat te rade bij de ecologische wijsheid van het oosters-orthodoxe christendom.

Wij mensen hebben de macht om het leven op aarde te bepalen en verstoren. Die macht maakt ons ook kwetsbaar. Waarvoor we kiezen en waardoor we ons laten leiden is van cruciaal belang, wil er een leefbare toekomst voor onze (klein-)kinderen zijn.

Lees verder “De wereld als levende icoon”

DE OUDE KERKVADERS: EEN OVERZICHT

Gemakshalve worden de schrijvers uit de eerste tijd van de kerk tot aan 300 na Chr.

‘kerkvaders’ genoemd. Wat de schrijvers betreft kunnen we echter, als we nog meer precies

willen zijn, een driedeling maken.

Lees verder “De oude Kerkvaders”

Geloof in de Heilige Drieëenheid en de Heilige Geest

Prof. Dr. Leon Zander

Prof. Dr. Leon Zander was docent aan het Orthodox Theologisch Instituut St. Sergius te Parijs.  Deze bijdrage komt uit zijn werk : «Leer en geestelijk leven in de Orthodoxe Kerk».

Lees verder “Geloof in de Heilige Geest”