COMMENTAAR
OP DE GELOOFSBELIJDENIS

Deel 2

ARTIKEL 4

Hij is voor ons gekruisigd onder Pontius Pilatus,
Hij heeft geleden en is begraven

Het bevrijdend werk van onze Heer Jezus Christus vormt een eenheid, het kan niet gescheiden worden : de menswording, de Dood op het Kruis, de Verrijzenis zijn slechts etappen binnen dit bevrijdend werk.

Het artikel van het Credo vermeldt dat deze gebeurtenis heeft plaats gevonden “onder Pontius Pilatus” Hierdoor wordt het historisch karakter onderlijnd van het Lijden. Terwijl de veronderstelde heldendaden van de heidense goden zich vooral situeerden in voorbije en fabulachtige tijden, voltrekt het bevrijdende werk van Christus zich op een duidelijk historisch moment van de geschiedenis, en plaatst het zich in een duidelijk bepaald milieu.

Lees verder “Commentaar op de geloofsbelijdenis (2)”

Vader Païsios :

Van de aarde naar de Hemel : de terugkeer tot God
De kracht van de “gedachte”

De goede God heeft eerst engelen gemaakt, maar door hoogmoed werden sommige engelen demonenGod schiep dan de mens om hem in de plaats te stellen van de verscheurde engelenorde, en liet liet voor een bepaalde tijd de demonen vrij tot op een bepaald punt, opdat zij ons zouden helpen door hun boosaardigheid. Zo worden wij op aarde op de proef gesteld om een Hemls en eeuwig leven te bereiken, maar na de dood is er geen proef meer mogelijk ! Wij moeten dus strijden om de middelen te hebben en het paradijs te bereiken ! Amen

Lees verder “”

“De katholiciteit van de Kerk als mystiek lichaam van Christus”
Door Jean Gueit.

 

De protestantse gemeenschap van de zusters van Pomeyrol, te Saint-Etienne-du-Grès (Bouches du Rhone) heeft van 1 tot 6 augustus laatstleden, orthodoxen , Katholieken en protestanten uitgenodigd voor de traditionele ontmoeting naar aanleiding van de Transfiguratie. Zoals elk jaar en dit reeds gedurende vijftig jaar waren de dagen gevuld met diensten van de gemeenschap en vervolgens door de liturgieën van de drie belijdenissen, alsook door drie uiteenzettingen gecentreerd rond het thema “vele ledematen, één enkel lichaam”

Lees verder “De katholiciteit van de Kerk”

DE WOESTIJNVADERS EN DE STILTE

Heilige Sabbas Woestijnvader

Er worden sterke verhalen verteld over het zwijgen van de woestijnvaders in Egypte. Van abba Pambon horen we dat hij soms wel drie maanden nadenkt over een vraag, voordat hij antwoord durft te geven. Eerder is hij er niet zeker van dat hij de vraag goed begrepen heeft1. Van abba Agathon vertelt men dat hij drie jaar lang met een kiezelsteen in de mond heeft rondgelopen, om zich te oefenen in de kunst van het zwijgen. En van abba Theon zeggen ze dat hij het heeft opgebracht om maar liefst dertig jaar te zwijgen. In de woestijn kan de stilte lang duren, in sommige gevallen wel drie maanden, drie jaar of zelfs drie keer tien jaar.

Lees verder “De woestijnvaders en de stilte”

THEMATISCHE IKONEN

Christus
Theologisch gezien is de ikoon van Christus de belangrijkste.Doordat Christus mens geworden is,werd hij zichtbaar en dus ook uitbeeldbaar. Maar hoe moest Christus afgebeeld worden? De oudste afbeeldingen
van Christus tonen een jongeman zonder baard.Op een fresco uit de 4e eeuw in de catacombe van Petrus en Marcellinus in Rome is Christus afgebeeld met halflang haar en korte baard.Deze afbeelding verschilt niet veel van wat later het prototype van een Christus-ikoon wordt.

Lees verder “Thematische ikonen”

Wat het betekent een christen te zijn volgens de heilige Paulus

Een toespraak van Metropoliet Anthony van Sourozh bij de ontvangst van de graad van Doctor in de Theologie ‘Honoris Causa’ aan de Theologische Academie van Moskou op 3 februari 1983

Nadat ik het Evangelie las op jeugdige leeftijd – ik was een jongen van 14 jaar – voelde ik dat er voor mij geen andere taak in het leven kon zijn dan met anderen de vreugde te delen die het leven vernieuwt en die mij geopend was in de kennis van God en Christus. Het was toen, in mijn opgroeiende jaren, dat ik, op gunstige en niet gunstige momenten – op school, in de metro, in jeugdkampen – over Christus begon te spreken, hoe ik Hem ervaarde: als leven, als vreugde, als zin, als iets dat zo nieuw was dat het alles vernieuwde. Als het passend zou zijn mijzelf te beschrijven in de woorden van de Heilige Schrift, zou ik met de heilige Paulus willen zeggen: “Want wee mij, als ik niet het Evangelie predik! (l Kor. 9:16).” ‘Wee’, omdat het niet delen van dit wonder een misdaad zou zijn tegen God, Die dit wonder bewerkte, en voor de mensen, die ook vandaag overal ter wereld dorsten naar het levende woord van God.

Lees verder “Wat betekent het Christen te zijn volgens st.Paulus”

Biecht en Communie

Aartspriester Alexander Schmemann

Wat is in deze voorbereiding d eplaats van de sacramentele biecht ? Een vraag die we moeten stellen en proberen te beantwoorden omdat in vele Orthodoxe kerken de leer is ontstaan en tegenwoordig algemeen wordt geaccepteerd, dat het voor leken onmogelijkis de communie te ontvangen zonder voorafgaande sacramentele biecht en absolutie. Zelfs wanneer iemand veelvuldig de communie wenst te ontvangen, moet hij toch iedere keer opnieuw biechten of minstens de acramentele absolutie ontvangen.

Lees verder “Schmemann : Biecht en Communie”

Kinderen inwijden tot het gebed

Door : Olga VICTOROFF

Het gebed aanleren aan een kind lijkt een uitdaging, want gebeden uit het hoofd leren en ze opzeggen, is nog geen gebed. Zelfs de gebeden die men organiseert in familieverband kunnen overkomen als een zeer sympathiek gebeuren, of wellicht niet zodanig, omdat ze niet hun eigen initiatief zijn, het wordt hen opgelegd, en in het beste geval wordt het hun voorgesteld, en dat is niet voldoende.
Wat nodig is, is dat de catechese ertoe komt om God in fasen te leren kennen, het is nodig dat het kind de aanwezigheid van God kan voelen, dat hij in zichzelf de tegenwoordigheid van God kan identificeren. De aanwezigheid van de Heilige Geest in ons wordt dikwijls uitgedrukt door de vreugde die in ons leeft. Wanneer wij deze vreugde gewaarworden, dan betekent dit dat God daar is, in ons en met ons, maar het kind beseft het niet meteen.

Lees verder “Kinderen inwijden tot het gebed”

De Filioque-kwestie

Het Filioque is een formule die deel uitmaakt van het Credo, de plechtige verwoording van het rechtzinnige geloof in de Drie-eenheid: God is Vader, Zoon en Heilige Geest. Het geloof in de Heilige Geest wordt als volgt beleden: ‘Ik geloof in de Heilige Geest, die Heer is en het leven geeft; die voortkomt uit de Vader en de Zoon; die met de Vader en de Zoon tezamen wordt aanbeden en verheerlijkt; die gesproken heeft door de profeten.’

Lees verder “Filioque”

Het spirituele leven
Door
Archimandriet Placide Deseille

Het fundament van ons leven in Christus is het doopsel. Wanneer wij dit sacrament ontvangen, ontvangen wij de genade van de Heilige Geest. Het verspreidt in ons een licht en een innerlijke kracht die ons in staat stelt te breken met het kwaad, om de bekoringen van het egoïsme te verwerpen, de geest van genot en heerschappij. Het is in deze zin dat het doopsel ons doet sterven aan de zonde en ons doet verrijzen met Christus tot een nieuw leven.

Maar het doopsel deelt ons dit nieuw leven niet mee in haar uiteindelijke staat, in haar volle rijpheid. Het geeft ons alleen de kiem, en dit zaad neergelegd in onze harten kan slechts groeien en zich ontwikkelen indien wij er onze vrije bijdrage toe leveren.

Lees verder “Het spirituele leven -Placide Deseille”

Veertigdagentijd in de vroege kerk
Onder ‘Veertigdagentijd’ wordt een periode van boete en inkeer verstaan die voorafgaat aan het Paasfeest.

Naam
De term ‘Veertigdagentijd’ is afgeleid van het Latijnse ‘Quadragesima’. Evenals het Griekse Tessarakostê betekent dat woord ‘veertigste’ en duidde het aanvankelijk de dag aan waarop deze periode begon, maar het werd al vroeg gebruikt voor de hele voorbereidingstijd. We vinden de term in deze betekenis voor het eerst bij Hieronymus (in een brief uit 384/5) en in het pelgrimsverslag van Egeria (ca. 381-384). De Franse benaming ‘Carême’ en het Italiaanse ‘Quaresima’ zijn van het Latijnse woord afgeleid. Het Nederlandse ‘Vastentijd’ benadrukt evenals het Duitse ‘Fastenzeit’ één belangrijk aspect van de voorbereiding, terwijl het Engelse ‘(Great) Lent’ samenhangt met het seizoen waarin de periode (op het noordelijk halfrond) valt.

Lees verder “Veertigdagentijd in de vroege kerk”

HET DOOPSEL IN DE

ORTHODOXE TRADITIE

 

Doop in Orthodoxe traditie
vader Basilios Khamis

Doop 3  In deze serie Sacramenten in Oosterse Kerken bijt vader Basilios Khamis, priester van de Antiocheens-orthodoxe parochie te Amersfoort, het spits af. Hij spreekt over de sacramenten ofwel “mysteriën” van Doop en Myronzalving (Vormsel), die steeds in combinatie gevierd worden.

De doop in de Orthodoxe Kerk is een bijzonder en belangrijk moment. Op dat moment krijgt het kind de eerste en essentiële sacramenten van het begin van een leven met Christus.

Lees verder “Doopsel in de orthodoxe kerk”

De Byzantijnse ritus: een icoon van de hemel

Terminologie
Als inleiding op deze inleiding eerst een toelichting op de termen “Byzantijnse ritus” en “Byzantijnse Liturgie”. De term “Byzantijnse ritus” wordt in de rooms-katholieke en protestantse theologie gebruikt om het complex van liturgische vormen en diensten aan te duiden die gebruikt worden in de oosters-orthodoxe kerken en kloosters . De term “ritus” wordt in de orthodoxe kerken zelf echter niet gebruikt. Evenmin spreekt men in het Oosten over de “Byzantijnse liturgie”. Deze laatste term is gereserveerd voor de dienst die in de rooms-katholieke bekend is onder de naam “eucharistieviering”. Hij heet dan “de Goddelijke Liturgie”. Onder orthodoxe theologen bestaat er geen algemeen geaccepteerde overkoepelende term die het complex aan liturgische verschijnselen samenvat. Veeleer worden de separate onderdelen genoemd: de liturgie, de vespers, de metten, de uren etc. In sommige westerse orthodoxe gemeenschappen is de term “officie” in gebruik geraakt. Deze westerse leenterm dekt de lading van het grotere complexe geheel echter geenszins: zij wordt immers doorgaans geassocieerd met de diensten die in een klooster op vaste uren van de dag gebeden worden. De niet aan vaste uren gebonden diensten (de liturgie en de sacramentsdiensten) vallen hier niet onder. In het kader van dit artikel wordt naar het complex van oosterse (Byzantijnse) diensten en liturgieën verwezen met de term “orthodoxe eredienst”.

Lees verder “Byzantijnse Liturgie”

OVER HET KENNEN VAN GOD

‘Want Gij zijt de onzegbare, onzichtbare, ondoorgrondelijke God, de onveranderlijke Zijnde :Gij en uw eengeboren Zoon, en Uw Heilige Geest’ (uit de eucharistische canon’)Over God spreken is niet gemakkelijk. Alles wat we met het verstand kunnen begrijpen en alles wat we met onze wil kunnen bereiken of wat we met onze verbeeldingskracht kunnen voorstellen staat oneindig ver af van wat God eigenlijk is. God is het ‘niets’, de onkenbare, de duisternis. In de Bijbel vinden we voldoende uitspraken die dit verduidelijken. Zo staat er bij Isaïas : Wat hebt ge aan God gelijk kunnen maken ? Of welk beeld hebt ge dat op Hem gelijkt ? Kan de ijzergieter misschien een beeld van Hem maken ? Of kan de goudsmit Hem uitbeelden in goud of de zilversmit op bladen van zilver ?. Toen Mozes God vroeg (Ex.33,20) hem Zijn wezen te tonen zei God dan ook tot hem : ‘Gij zult mijn aangezicht niet kunnen zien, want geen mens zal mij zien en leven’. Toen de kinderen van Israël dachten God te kunnen zien, of dat zij God of de engel gezien hadden, vreesden zij daarom te sterven zoals we kunnen lezen in datzelfde boek Exodus (20,19). Met andere woorden : God is zo oneindig, ongrijpbaar, dat we dit niet zouden kunnen overleven moesten wij Hem zien. En in Psalm 39,6 lezen wij : ‘Er is niets aan Hem gelijk’. In

Lees verder “Het kennen van God”

Marcus de Evangelist

Het ontstaan van de Canon van het Nieuwe Testament

Door: Koen Brinkman

Het Nieuwe Testament zoals we dat vandaag de dag in de Bijbel vinden verschilt niet van de canon zoals die werd vastgesteld tijdens de Synode van Rome in het jaar 382. De boeken waaruit deze bundel werd samengesteld waren echter al sinds het jaar 100 in circulatie. Over de vraag welke boeken wel en welke niet in de Bijbel thuishoorden is er wat een aantal daarvan betreft wel enige discussie geweest. Het gaat dan met name over de brief aan de Hebreeën, de brief van Jacobus, II Petrus, de 2e en 3e brief van Johannes, Judas en de Openbaringen (van Johannes).

Lees verder “canon Nieuwe testament”

Geloofsbelijdenissen

Tegenwoordig beschouwt men als een geloofsbelijdenis een tekst die in de eerste persoon enkelvoud of meervoud is gesteld, en waarin een beknopte weergave van het christelijk geloof wordt gepresenteerd. Verschillende oudkerkelijke documenten, waarvan het Apostolicum en het Nicenum de bekendste zijn, beantwoorden aan deze definitie. Dit heeft onderzoekers tot de vraag gebracht, wanneer men in de kerk begonnen is met het opstellen van geloofsbelijdenissen.

Lees verder “geloofsbelijdenissen”

 

Olivier Clément : Het lege graf

De komst van de vrouwen naar het graf van Jezus wordt bevestigt door de vier evangelies , Het schijnt dat ze hierover rappoteren vanuit zeer oude tradities, Het evangelie van Marcus, in het bijzonder , dat geschreven is rond de jaren ’60, blijkt over de ontdekking van het lege graf door de vrouwen te getuigen, Hun getuigenis is geciteerd door de pelgrims van Emmaüs, in een episode welke de kritiek aanziet als origineel en die ongeveer ontdaan is van een literaire omkleding,Maar er is meer : het lege graf lijkt bevestigd door de belijdenis die Paulus heeft ontvangen van de gemeenschap van Damascus, kort na de tijd van de gebeurtenis met Pasen Bevestigen dus, niet alleen dat ‘Christus dood is’, maar ook dat hij in het graf is gelegd en dat hij verrezen is op de derde dag sluit ook in dat de Verrijzenis vanaf het begin werd begrepen als de enige uitleg van het feit dat ‘het graf leeg was’

Lees verder “olivier clément : het lege graf”

De triniteitsleer van de Capadocische Vaders

 

 

De fronten

De Cappadociërs situeren hun trinitarische godsconcepties tussen de godsconceptie van Arius / Eunomius en die van Sabellius. Hiermee zijn de fronten tevens gedefinieerd, namelijk het tritheïsme en het modalisme, d.w.z. (1) het bestaan van drie goden en (2) het bestaan van één God die afhankelijk van de situatie een ander masker opzet, namelijk dat van de Vader of van de Zoon of van de heilige Geest.

Het front van het tritheïsme had voor de Cappadociërs de gestalte van het arianisme en het daarvan afgeleide semi-arianisme. Het arianisme kreeg in hun tijd een gezicht in de persoon van Eunomius van Cyzicus (ca. 330-394/96). Hij vertegenwoordigde een radicale variant van het arianisme door te stellen dat er geen enkele gelijkenis bestaat tussen God de Vader en de Zoon. Zijn opvattingen zijn door Basilius en Gregorius van Nyssa nadrukkelijk bestreden in hun boeken Contra Eunomium.

Lees verder “De triniteitsleer van de Capadocische Vaders”