Categorie: Heiligenleven

Heiligenleven

De heiligen Harlindis (Herlinda) en Relindis(Reinilda)

 

De heiligen Harlindis en Relindis, abdissen van Aldeneik. Zij waren zusters, geboren op het landgoed Maaseik, en voor hun opvoeding naar de Benedictinessen gebracht in Valensijn. Daar ontwaakte in hen de roeping  om zelf kloosterling te worden. Hun ouders waren het daarmee eens en bestemden een stuk van hun domein, het moerassig gebied Aldeneik, voor de bouw van een abdij. De jonge meisjes werkten geestdriftig mee en sjouwden zand en stenen van de Maas naar de bouwplaats.

De oprichting gebeurde in de jaren 720-730. Hun ouders bleven er wonen tot aan hun dood. Het klooster werd een bekend middelpunt, zowel de heilige Willibrord als Bonifatius kwamen er graag op bezoek. Zij haalden daar de liturgische boeken die de monialen kopieerden voor de missie.

Harlindis was de eerste abdis. Na haar overlijden in 755 nam Relindis haar taak over tot haar eigen dood in 780. Reeds spoedig begon hun verering en in 860 werden hun relieken door de bisschop van Luik plechtig verheven.

Uit : heiligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth.klooster Den Haag

Heiligenlevens

De Iwerskaja icoon

 

 

De Iwerskaja icoon is een iberische icoon van de Moeder Gods die oorspronkelijk in het bezit was van een vrome weduwe in de buurt van Nicea. Tijdens de Beeldenstorm van Theofilos kwam een opsporingsgroep ,ook bij haar huiszoeking doen. Zij wist hen echter om te kopen om de icoon nog een dag bij haar aan huis te laten. Haar gedachte was dat ze de gewijde icoon beter aan de natuur kon prijsgeven dan aan bespotting door mensen bloot te stellen. Met haar zoon bracht zij de icoon naar zee, en tot haar vreugde zag zij hoe deze rechtop in de golven bleef drijven, en zich van het land verwijderde.

Om de straf voor deze ontduiking te ontgaan, vluchtte de zoon naar de Athos, waar hij na een asketisch leven in vrede gestorven is. Tevoren had hij de monniken ingelicht over wat er met de icoon gebeurd was, en dit verhaal bleef bij de oudere monniken in herinnering en werd verder verteld.

Vele jaren later leefde de oudvader Gabriël in het Iberische klooster op de Athos. In een droom verscheen hem de alheilige Moeder Gods en zij beloofde dat zij haar icoon aan het klooster wilde schenken, en dat zij deze uit het water moesten halen. Toen de monniken naar de kust gingen, zagen zij inderdaad de icoon rechtop in het water. Zij brachten die vol eerbied naar het klooster, in de altaarruimte. Daar bleek de icoon echter de volgende morgen verdwenen te zijn. Na lang zoeken werd deze teruggevonden op de muur, boven de kloosterpoort. De icoon werd weer naar het altaar gebracht, maar verdween opnieuw naar de poortmuur. Na nog een herhaling begreep men dat de Moeder Gods dit zelf zo wilde, en er werd bij de poort een eigen kerkje gebouwd voor de icoon, die daarom ook Deurwachtster (Portaïssa) heet.

Uit: Heiligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth.klooster Den Haag

 

 

Heiligenleven

De heilige Martinianos

De heilige Martinianos van Palestina was geboren in Caesarea. Reeds vroeg was hij geraakt door verlangen naar het volmaakte leven, en toen hij achttien jaar was trok hij naar de woestijnachtige omgeving en leidde daar een leven van gebed en ascese. Langzamerhand kwamen steeds meer mensen naar hem toe om zijn gebed te vragen, want God had hem de gave van wonderen verleend. Martinianos bleef zich bewust van de gevaren die deze bezoeken konden meebrengen en ontving daarom nooit een vrouw alleen.

Zulk een bijzonder mens was natuurlijk een onderwerp van gesprek in de stad, en een van de lichte vrouwen kreeg in de zin om te onderzoeken wat er nu werkelijk van waar was. Zij maakte zich op als een arme vrouw en bij slecht weer kwam zij ’s avonds aan zijn deur, smekend dat zij verdwaald was en de weg naar de stad niet kon vinden in het donker.

Martinianos kreeg medelijden, liet haar binnen, gaf haar te eten en ging zelf naar buiten om de nacht door te brengen in gebed. De volgende morgen ging hij de hut binnen en kwam met een schok tot ontdekking dat daar een schone jonge vrouw stond, die zich inspande om hem te verleiden. Die plotselinge aanval bracht hem van zinnen, en in gedachten trof hij reeds voorbereidselen om aan haar toe te geven. Slechts enige schaamte weerhield hem nog en hij ging naar buiten om langs de berghelling omlaag te kijken of er soms bezoek op komst was.

Door Gods genade kwam hij echter in de koele buitenlucht weer tot zichzelf en hij begreep dat het een list van de duivel was. Hij stapte met blote voeten in het vuur dat hij had aangelegd, tot ontzettende pijn hem dwong er weer uit te komen, terwijl hij uitriep : Als je dit tijdelijk vuur niet eens kunt verdragen, hoe zul je dan het eeuwige vuur van de hel kunnen doorstaan?

Toen de vrouw zag met welk een geweld hij zichzelf straffte voor een zonde die hij nog alleen maar in gedachten had begaan, kwam ze tot inkeer en zij begon hem vergeving te vragen en wat ze nu verder met haar leven moest doen. Martinianos bad voor haar en zond haar tot de heilige Paula in haar klooster bij Bethlehem. Daar leefde Zoë nog twaalf jaar vol berouw in zware ascese, tot zij stierf als een heilige.

Martinianos wilde niet nog eens zulk een risico lopen, en nadat zijn zware brandwonden genezen waren en hij weer kon lopen, vertrok hij naar een afgelegen onbewoond eilandje. Met een schipper maakte hij een afspraak dat hij steeds voor hem zou bidden, en dat deze hem in ruil daarvoor driemaal per jaar van brood en water zou voorzien. En hij hervatte met nog grotere ijver zijn leven van boete en gebed.

De duivel, die de zwakke plaats van zijn kaakter had gezien, wist hem ook hier nog in verleiding te brengen. Een schip verging met man en muis in de nabijheid van zijn verblijfplaats, alleen een jonge vrouw had zich aan een wrakstuk kunnen vastklampen en spoelde aan op de rots. Geheel uitgeput was ze niet in staat de steile kust te beklimmen, maar op haar hulpgeroep kwam Martinianos aan. Toen zij in veiligheid was, wist hij eerst niet wat te doen, want hij begreep dat ook deze gebeurtenis een aanslag betekende op zijn innerlijk leven, immers, stro en vuur kunnen niet naast elkaar bestaan.

Na tot God gebeden te hebben kwam hij tot een besluit. Tegen het jonge meisje, Fotina, zei hij : Wees maar niet bang, hier is brood en water, daar kun je mee in leven blijven totdat over enkele maanden de schipper komt; die kan je dan meenemen naar de bewoonde wereld. Daarna bekruiste hij zichzelf en sprong in zee om zwemmend ergens anders aan land te komen, want hij was ervan overtuigd dat het risico om te verdrinken minder ernstig was dan het risico dat hij liep wanneer hij met een schone vrouw zo nauw moest samenleven.

Zoals echter wel meer gebeurd is, er kwamen twee dolfijnen die hem hielpen zich drijvend te houden en zo kwam hij veilig aan land. Nu het gebleken was dat hij zelfs op de afgelegenste plaatsen niet ongehinderd kon blijven, nam Martinianos de ascese van het zwervend bestaan op zich. Biddend en bedelend trok hij rond tot hij aangeland was in Athene. Nu was hij aan het einde van zijn krachten; doodziek trok hij nog door de straten totdat hij stervend neerlag in een van de kerken, met een gelaat dat straalde van hemels geluk. Zo stierf hij in 422.

Intussen had hij steeds gebeden voor de achtergelaten Fotina. Deze was diep onder de indruk gekomen, en vol vreugde bleef zij wonen in de verblijfplaats van zulk een heilig man. Zij wilde niet meer vertrekken maar ging met de schipper dezelfde overeenkomst aan. Zo leefde zij nog zes jaar op water en brood in volstrekte eenzaamheid. De laatste keer vond de schipper haar overleden, slechts 31 jaar oud. Vol eerbied nam hij haar lichaam mee naar Caesarea van Palestina, de geboorteplaats van Martinianos. Daar werd zij door de bisschop met al zijn priesters plechtig begraven en om haar heilig leven geëerd.

Uit : heiligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth Klooster Den Haag

Heiligenleven

De heilige Kyrillos

 

Heiligen Kyrillos en Methodios

 

De heilige Kyrillos, die vroeger Konstantijn heette, was de jongeren broer van de heilige Methodios, met wie hij heeft samengewerkt bij de bekering der Slavische volkeren. Ze stamden uit Thessalonika, de hoofdstad van Makedonië, waar hun Bulgaarse ouders zich hadden gevestigd

Toen Konstantijn 14 jaar oud was, werd hij de speelgenoot en studievriend van de keizerszoon Michaël. Naast Grieks, latijn en syrisch studeerde hij met bijzondere voorliefde filosofie, en kreeg vandaar ook de bijnaam de Filosoof, als het studiehoofd van de familie.

Na afloop van zijn studie voltooide hij zijn geestelijke opvoeding als monnik in een klooster. Hij werd weer naar de stad teruggezonden, waar hij priester werd gewijd en aangesteld tot hoofd van de bibliotheek van de Sofiakathedraal, en tot filosofieprofessor aan de universiteit. Daarbij hield hij, in opdracht van de keizer en van de patriarch, disputen over de ikonenverering, waaraan niet alleen de ikonoklasten maar ook de mohammedanen deelnamen.

Maar zijn hart trok naar de eenzaamheid, en zodra de gelegenheid zich voordeed, trok hij met zijn broer Methodius naar de Olymposberg. Dit mocht echter slechts kort duren. In 857 kwam een gezantschap der Chazaren bij keizer Michaël en vroeg om leraren in het ware geloof. Gezien hun afkomst, persoonlijkheid, toewijding en geleerdheid waren deze twee de aangewezen mannen voor dit werk. Zij staken de Zwarte Zee over naar het reeds bekeerde Cherson om geheel vertrouwd te raken met de taal.

Uit de martelaarsakten wisten zij dat de heilige Klemens hier gestorven was. Samen met de bisschop van de plaats wisten zij het kostbaar gebeente te vinden en ze gaven het een eervolle bijzetting in de kerk van de heilige Apostelen.

Nadat zij de taal weer machtig waren, staken zij de Zee van Azov over en begonnen hun missietochten in het Wolgagebied tot aan de Kaspische Zee en de Kaukasus. Dit werk had groot succes. De vorst der Chazaren, met zijn raad en een groot deel van het volk, kwam tot Christus en liet zich dopen. Kyrillos en methodios sloegen alle aangeboden geschenken af, maar vroegen om vrijlating van griekse gevangenen. Zo bracht men een gezelschap van tweehonderd vrijgelatenen mee naar Constantinopel, tot ieders grote vreugde.

In 860 volgde een soortgelijke reis naar Bulgarije, waar koning Boris de doop ontving. Twee jaar later volgden nog twee vorsten van Moravië dit voorbeeld. Er kwam steeds meer behoefte aan regelmatig onderricht bij een volk dat nog geheel analfabeet was. De twee gebroeders stelden daarom een uitgebreid alfabet samen om de ingewikkelde Slavische klanken weer te geven, en nu schreven zij het Evangelie, de Apostel, de Psalmen en het Dienstenboek, zodat de Eredienst in het slavisch kon worden gehouden.

Dit werk had hen beroemd gemaakt door heel Europa, en paus Adriaan II nodigde de beide Apostelen uit om naar Rome te komen, waar zij met grote eer ontvangen werden, en waar de paus Methodios persoonlijk tot priester wijdde. Er ontstonden echter allerlei moeilijkheden door aanklachten van de kant der duitse geestelijkheid, die het Russische rijk als hun missiegebied beschouwde, dat ze wilden latiniseren.

Konstantijn, die reeds geheel uitgeput was door de onvoorstelbare inspanningen van de voorafgaande jaren, kon deze last niet meer dragen. Hij werd dodelijk ziek, nam het grote schima aan met de naam Kyrillos, en zorgde dat Methodios werd aangesteld tot bisschop van de Slavische volkeren. Toen stierf hij in 869, nauwelijks 42 jaar oud. Hij werd begraven in de kerk van de heilige Klemens, waar hij ook het door hem meegebracht deel der relieken had neergelegd.

Uit : heiligenlevens voor elke dag. Uitg. orth.Klooster – Den Haag

Heiligenleven

De heilige Maron de Syriër

 

 

Maron de Syriër

 

De heilige Maron de Syriër was een kluizenaar die werkte op de top van de Kyronberg,bijna altijd blootgesteld aan de open lucht. Hij had wel een geitenharige tent, maar maakte daarvan slechts gebruik wanneer hij werkelijk ziek was. Op zijn zwerftochten over de berg vond hij een oude afgodstempel, die hij toewijdde aan de ware God. Hij leefde daar onder gebed en vasten, en er ging een roep van hem uit, zodat velen daarheen kwamen om onder zijn leiding het geestelijk leven te leren. Hij werd ook priester gewijd. In 405, en wijdde zich toen nog vuriger aan het onophoudelijk gebed. Er kwamen steeds meer leerlingen om onder zijn leiding te leven, en zo ontstonden er verschillende kloosters en kleuizenarijen; ook de beroemde heilige Jacobus van Syrië was een van zijn leerlingen, en de heilige Johannes Chrysostomos was een van zijn vrienden. Hij is in vrede gestorven, na een ziekte van enkele dagen, in 433.

Uit : heiligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth.klooster – Den Haag

Heiligenleven

Heilige Gertruda van Nijvel

De heilige Gertruda, abdis van Nijvel, werd in 626 geboren als dochter van Pepijn van Landen, de hofmeier van koning Dagobert. Na de dood van haar vader, in 646, stichtte haar moeder, op raad van de heilige bisschop Amandus, in Nijvel een dubbelklooster : één voor mannen en één voor vrouwen, maar onder gezamenlijk bestuur. Hoewel haar dochter pas 20 jaar oud was, stelde ze haar aan als abdis en werd zelf moniale onder haar gehoorzaamheid. Gertruda was een krachtige persoonlijkheid, die volstrekte trouw eiste aan de kloostertucht, maar ze had een medelijdende goedheid voor de zwakken en jongeren.Zij bouwde het klooster uit dat een grote faam genoot om het strikte monastieke leven dat er geleid werd en de warme gastvrijheid waarmee vreemdelingen en pelgrims werden ontvangen. Zij nodigde ook Ierse monniken uit, die een roep van grote heiligheid genoten, en deed hen een klooster en een ziekenhuis bouwen op door haar geschonken land.

In 652 stierf haar moeder, en Gertruda, wier gezondheid verzwakt was door het harde leven dat zij leidde, voelde zich niet meer in staat om zoznder die steun aan het hoofd van de beide comunauteiten te staan. Zij trad af, liet de zorg voor de uitwendige zaken over aan de monniken en stelde haar nicht aan tot geestelijke moeder. Zelf wijdde zij zich geheel aan de studie van de Heilige Schrift en aan het gebed. Tenslotte werd zij ziek en steeds zwakker. De laatste nacht van haar leven riep zij haar zusters bijeen om samen met haar te bidden, en de ochtend van de tweede vastenzondag stierf zij gedurende de viering van de heilige Eucharistie, 17 maart 659.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag. Uitg.Orth.klooster Den Haag

Heiligenleven

De heilige Austreberta

 

De heilige Austreberta

 

De heilige Austreberta, abdis, werd geboren in 630 in Terouane, een stad van Artois, uit een grafelijk geslacht. ,Van jongsaf was zij van plan moniale te worden, en toen haar ouders, terwijl zij nog een jong meisje was, een huwelijk voor haar beraamden, ging ze naar de heilige Omer, de bisschop van de stad, om de zaak te bespreken. Deze overtuigde zich van haar oprechte gezindheid en standvastigheid, nam haar de gelofte van maagdelijkheid af en gaf haar de sluier.  Zo kwam zij bij haar ouders terug.

Dezen legden zich neer bij het voldongen feit en stelden haar in staat om thuis een religieus leven te leiden. Tegen dat ze volwassen werd, deed zij in overleg met hen de erop volgende geloften van armoede en gehoorzaamheid in de abdij van Port aan de Somme, niet ver van Abbeville. Zij richtte al haar energie op het kloosterleven, zocht nooit enige bevrediging voor zichzelf en behandelde zelfs de jongste zusters met grote eerbied. Het feit dat zij later tot priores gekozen werd, bracht gaan enkele verandering in deze houding.

Toen in Pavilly een nieuw klooster was gesticht, werd Austreberta met grote moeite overgehaald om daar abdis te worden. Zij werd gewijd door de heilige Ouen en begon toen vol energie aan de heiliging van zichzelf  en van de monialen die aan haar zorg waren toevertrouw. Hoe hard zij ook voor zichzelf was, haar zusters leidde zij met zachte goedheid. Van anderen vroeg zij slechts wat zij zelf in nog veel sterkere mate beoefende. En waar mogelijk beoefende ze nog steeds de gehoorzaamheid. Daarover vertelt een typerende anekdote :

Men stond daar te middernacht op voor het nachtofficie en ging dan weer slapen. Na afloop van de dienst was Austreberta op een keer nog een tijdlang in de kerk blijven bidden, zodat de zusters reeds ingeslapen waren toen zij zich door de slaapzaal naar haar cel begaf. In het donker stootte  zij ergens tegenaan, zodat de priores wakker werd. Deze dacht dat één van de novicen lastig was en zei kwaad dat ze maar moest gaan bidden bij het kruis op de gang. De abdis deed zoals haar gezegd werd, en de volgende morgen vonden cde zusters haar aan de voet van het kruis.

Onder zulk een leiding kwam het klooster tot grote bloei. Van alle kanten bracht men kinderen om ze te doen opvoeden onder de leiding van deze heilige abdis, en veel vrouwen verzochten om te mogen intreden. Zo voleindigde Austebera een vruchtbaar leven. Zij werd getroffen door een hevige ziekte, liet zich nog eenmaal naar de kapittelzaal dragen voor een laatste toespraak tot haar monialen, en gaf zich verder geheel over aan het gebed. Zo is zij in vrede gestorven in 703.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag. Uiyg. Orth.klooster Den Haag

Heiligenleven

De heilige Isidoros van Pelousion

 

 

Isidoros van Pelousion

De heilige Isidoros van Pelousion, geboren in 360, stamde uit een voornaam geslacht van Alexandrië en kreeg dus een intellectuele opvoeding. Hij was nog een jonge man toen zijn ouders stierven en hem een grote erfenis nalieten. Hij deed daarechter afstand van en ging naar Neder-Egypte waar hij monnik werd op een berg in de nabijheid van de stad Pelousion. Toen hij hoorde welk een grote heilige de bisschopszetel van Constantinopel mocht bezitten, ging hij erheen om met eigen ogen de heilige Johannes Chrysostomos te zien en om naar zijn preken te luisteren. Het was als het ware een voltooiing van zijn studie. Toen Johannes Chrysostomos ten onrechte van zijn zetel verbannen was, heeft Isidoros zijn invloed aangewend om dit ongedaan te maken, maar hiermee had hij helaas geen succes. Hij bereikte slechts dat de heilige Johannes na zijn dood weer in de kerkelijke diptieken werd opgenomen, zodat er openlijk voor hem werd gebeden.

Bij zijn terugkeer naar de berg kwamen veel geestelijke kinderen bij hem en verzochten hen hun abt te worden, zodat er een groot klooster ontstond. Zijn strenge ascese, gepaard aan grote geleerdheid trokken algemeen de aandacht. Theologen en patriarchen van Alexandrië, maar ook andere geleerden en staatslieden en de keizer wendden zich tot hem om raad in allerlei kwesties. Ook onderhield hij een drukke briefwisseling. Er worden zesduizend brieven van hem vermeld, waarvan er tweeduizend zijn opgenomen in de griekse patrologie van Migne. Hij was vol ijver voor de Orthodoxie en bestreed de ketterij van Nestorius die in die dagen opgang maakte. Op zijn aansporing riep keizer Theodosius in 431 het Concilie van Efese bijeen, waar het nestorianisme werd veroordeeld. Hij stierf hoogbejaard in 436.

Uit : Hieligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth. Klooster Den Haag

Heiligenleven

Simeon en Anna

Simeon en Anna

 

Simeon en Anna worden als profeten gevierd op de dag na het hoofdfeest, zoals dat vaak gebeurt met personen die in betrekking stonden tot het heilsfeit dat op de eigenlijke feestdag wordt gevierd. Simeon herkende de toekomstige grootheid van het Kind dat hij in zijn armen mocht dragen en waaraan hij zulk een ontroerende afscheidsrede wijdde. Ook aan de Moeder verkondigde hij de toekomstige smarten welke zij om dat Kind te verduren zou hebben. Volgens de overlevering was Simeon een van de 72 vertalers van de Septuagint, de beroemde officiële vertaling van de gehele Bijbel uit het Hebreeuws in het Grieks, in de laatste eeuw voor Christus. Toen hij bij Jesaja gekomen was aan de profetie over de Emmanuel die geboren zou worden uit een Maagd, vermoedde hij dat er een fout in de tekst stond en hij wilde die verbeteren door te vertalen : “Zie, een vrouw zal ontvangen…”. Maar toen verscheen hem een engel om hem te onderrichten dat het om een werkelijke profetie ging, en dat hij niet zou sterven voordat hij met eigen ogen de Verlosser zou hebben aanschouwd. Vandaar zijn hoge leeftijd toen de profetie in vervulling ging en zijn direct daaropvolgend einde.

Over Anna legt het Evangelie getuigenis af dat zij profetes was, sinds haar jonge jaren weduwe en nu 84 jaar oud, en aan God toegewijd door onophoudelijk gebed, bij dag en bij nacht, terwijl zij in de Tempel leefde (zoals we dat nog kunnen zien in sommige kerken in Rusland) (Meneon V, 100)

Uit: Heiligenlevens voor elke dag. Uitg.Orth.klooster Den Haag

Heiligenleven

De heilige Petrus damiani

 

heilige Petrus Damiani

 

De heilige Petrus damiani, geboren te Ravenna in 988, had als weeskind uit een arme familie een ongelukkige jeugd bij zijn oudste broer, die hem zwaar werk liet doen dat zijn leeftijd te boven ging. En als de kleine jongen de opgelegde taak niet kon volbrengen, werd hij vaak zwaar mishandeld.

Later kwam hij bij zijn andere broer, Damianus, die intussen priester geworden was in Ravenna. Deze had oog voor de begaafdheid van zijn jongste broer en liet hem op zijn kosten studeren. Petrus vergat nooit wat deze broer voor hem had gedaan, en toen hij later bekendheid genoot, voegde hij uit dankbaarheid diens naam aan de zijne toe en noemde zich “Petrus van Damianus”, om uit te drukken dat hij alles aan damianus te danken had.

Dit was voor hem ook een aansporing om bij de studie zich tot het uiterste in te spannen en daardoor was hij weldra zo ver dat hij zelf leraar van anderen werd. Spoedig opende hij zelfs als professor een eigen academie waar zoveel studenten heenstroomden dat hij in korte tijd een vermogend man werd.

Toch bevredigde dit leven de ernstige Petrus niet. Nog geen dertig jaar oud trad hij in bij een kluizenaarskolonie, Fonte Avallano, bij Gubbio in Umbrië. Vol vreugde wijdde hij zich aan dit harde leven van boete. Maar in de gesprekken met de andere monniken bleek al spoedig zijn geweldige belezenheid en zijn diepe kennis van de Heilige Schrift. Hij werd aangewezen voor het theologisch onderricht in het klooster, en er werd gevraagd om ook in andere kloosters te komen spreken.

Intussen hadden de broeders hem tot prior van hun gemeenste gekozen en Petrus kwam tot het bewustzijn dat God hem de taak van hervormer had toevertrouwd. Want het was een tijd van groot geestelijk en moreel verval : er heerste algemene ruwheid, zoals Petrus aan de lijve had ondervonden; geestelijke ambten werden voor geld verkocht en kwamen zo in handen van gewetenloze profiteurs die er alleen de inkomsten van genoten, maar de zielen welke aan hen waren toevertrouwd, verwaarloosden en hun dikwijls grote schade toebrachten door hun lichtzinnig leven. Zwaar voelde hij de verantwoordelijkheid die op hem rustte en heel diep werd daardoor de overtuiging dat zijn eigen leven in elk opzicht boven elke twijfel verheven moest zijn, wilde hij zijn opdracht ten uitvoer kunnen brengen.

Toen de abt van Monte Cassino – het grote moederklooster van de westerse monniken, dat vijf eeuwen eerder gebouwd was door de heilige Benedictus – als Stefanus IX de pauselijke troon besteeg, benoemde hij de nu vijftigjarige monnik tegen diens wil tot kardinaal-bisschop van Ostia en stelde hem aan het hoofd van de hervormingsbeweging.

Door zijn vurige welsprekendheid wist Petrus het volk voor zijn inzicht te winnen en daardoor ook de priesters. Zo kon hij met kracht optreden tegen de misstand van de investituur, het recht dat de vorsten aan zich getrokken hadden om de bisschoppen binnen hun gebied te benoemen, waardoor het geloof zoveel schade had geleden. Daarbij beriep hij zich steeds weer op de leer der grote kerkvaders en op het voorbeeld en onderricht van de oude woestijnmonniken.

Er waren natuurlijk heftige reactie van de kant der belanghebbenden, en hij moest het geweld van zijn persoonlijkheid inzetten om de goede strijd te strijden. Maar veel misstanden zijn tijdens zijn leven verbeterd, en zijn invloed wendde hij telkens eveneens aan om vrede te stichten in die tijden van onophoudelijke kleine oorlogen. Uitgeput trok hij zich de laatste jaren van zijn leven in zijn klooster terug, maar werd toch telkens opgeroepen voor het vervullen van bijzonder moeilijke opdrachten. Op het einde van zijn leven wist hij zo nog een verzoening tot stand te brengen tussen zijn geboortestad Ravenna en de Kerk. Op de terugreis stierf hij, 63 jaar oud.

Uit : heiligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth.klooster Den haag

Heiligenleven

De heilige Meletios

 

 

 

De heilige Meletios, aartsbisschop van Antiochië, stamde uit een det voornaamste families van Melitene, de hoofdstad van Klein-Armenië. Vanaf zijn jonge jaren was hij geneigd tot gebed en hij had een echt studiehoofd. Zijn oprechte hartelijkheid en vredelievendheid, zijn begrip voor het standpunt van anderen, wonnen waardering bij arianen zowel als orthodoxen. Daarom werd hij gekozen tot bisschop van Sebaste, maar dit kon de merendeels ariaanse bevolking niet verkroppen, zodat hij te maken kreeg met hardnekkige tegenwerking. Hij deed daarom afstand en trok zich terug in de eenzaamheid. Na allerlei twisten werd meletios tot aartsbisschop gekozen van Antiochië, maar toen hij te zeer de orthodoxe leer verkondigde over de godheid van Christus, werd hij reeds na een maand in ballingschap gezonden. Bij het begin van de regering van keizer Juliaan, kon hij naar zijn zetel terugkeren, maar toen deze het heidendom weer wilde invoeren, verzette Meletios zich daartegen met zoveel overtuiging, dat hij al spoedig opnieuw in ballingschap moest gaan.

In de verwarde tijden die volgden, werd hij hethaalde malen op zijn troon hersteld en in ballingschap gezonden, terwijl intussen een nieuwe bisschop, Paulinos, werd benoemd. De beroemde heilige kerkvaders uit die tijd, Basilios, Johannes Chrysostomos, Gregorios van Nazianze en gregorios van Nyssa, schaarden zich achter Meletios, maar deze toonde zijn vreedzame gezindheid door aan te bieden de zetel te delen met Paulinos. Er moesten nog grotere moeilijkheden overwonnen worden, maar tenslotte werd dit aanbod aanvaard. Hij werd voorzitter van het concilie van Antiochië in 379, waar de dwalingen van Appolinaris werden veroordeeld, zonder diens naam te noemen.

Toen hij in 381 voorzitter was van het tweede Oecumenisch Concilie van Constantinopel, overleed hij, door iedereen betreurd.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth.klooster. Den Haag

Heiligenleven

De heilige Hermogenes

 

 

Hermogenes heilige

 

De heilige Hermogenes, patriarch nvan Moskou en geheel Rusland. Hij was een geestelijk schrijver, theoloog, biograaf van Heiligen, historicus, publicist. Bovendien was hij een geestelijk leidsman, een starts, een krachtige figuur in een tijd van beroeringen, een vurig verdediger van de Orthodoxie, een redder van Rusland en tenslotte een martelaar. Tijdgenoten roemden zijn wijsheid, zijn intelligentie, zijn diepe begrip en zijn helder verstand. Hij had een diep inzicht in de dingen die hij ondernam en die hij moest regelen. Zijn opvoeding en zijn voortdurende studie maakten hen tot een van de meest ontwikkelden van zijn tijd. Bij dit alles was hij begiftigd met een groot literair talent.

Hij was zich van dit alles bewust en voelde diep de verantwoordelijkheid voor het gebruik van deze, hem door God toevertrouwde talenten. En behalve door zijn publicaties oefende hij invloed uit door een uitgebreide briefwisseling. Hij was geboren rond 1530 en op vijftigjarige leeftijd schreef hij zijn eerste grotere werk over de Verschijning van de Moeder Gods Ikoon te Kazan, die een jaar tevoren, in 1579, had plaatsgegrepen. Verder schreef hij de levens van de heilige bisschoppen van Kazan, zijn eigen stad. Hij schrijft levendig, neemt afstand van de sinds enkele eeuwen ingevoerde schetsmatigheid in de hagiografie en vermeldt niet alleen de gebeurtenissen maar brengt ze ook in logisch verband met de omstandigheden.

In 1606, toen hij dus reeds meer dan zeventig jaar oud was, werd Hermogenes tot Patriarch gekozen in een tijd dat Rusland in grote nood verkeerde door de voortdurende invallen van Polen en Litauers. Hij trachtte verzoenend op te treden, maar zes jaar later werd hij zelf een slachtoffer van de troebelen en daardoor eindigde hij zijn leven als martelaar in 1612.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag – uitg. Orth. Klooster Den haag

Heiligenleven

De heilige Leander, bisschop van Sevilla.

 

 

Leander van sevilla

 

Hij is geboren in Carthagena (Spanje), en de oudste broer van de heilige Isidorus, die na hem dit bisdom bestuurde. Toen hij nog heel jong was, werd hij reeds monnik, en hij viel op door zijn strikte trouw aan het beloofde kloosterlijk leven en door zijn studiezin. Door de bezoekers van het klooster werd dit ook in wijdere kring bekend, en toen de bisschop van Sevilla gestorven was, werd Leander gekozen als diens opvolger.

Spanje was sinds anderhalve eeuw bezet door de Visigoten (west-Gothen), die arianen waren, en in die tijd waren ook veel spaanse christenen ariaans geworden. Hier zag de nieuwe bisschop dus zijn belangrijkste werkterrein. Zijn nachten besteedde hij nog meer aan vurig smeekgebed voor de mensen die aan hem waren toevertrouwd, en hij werd een vurig prediker van de waarheid in zijn kathedraal. Niet alleen de Spanjaarden, maar ook vele Gothen bracht hij terug tot de orthodoxie. Onder deze bevond zich ook Hermengild, de oudste zoon van koning Levilgild. Deze was daarover buiten zichzelf van woede en liet zijn zoon gevangen zetten. Toen deze met Pasen weigerde om de heilige Communie te ontvangen uit de handen van een ariaanse bisschop, liet zijn vader hem in een uitbarsting van woede doden.

Levilgild kreeg daarover ontzettende wroeging, hij werd ziek en liet Leander halen, die hij eerst verbannen had. Hij vertrouwde hem zijn volgende zoon toe, Recared, die nu zijn opvolger zou zijn, om hem op te voeden in het orthodoxe geloof. Zelf durfde hij echter de beslissende stap niet te nemen, om geen ergernis te wekken bij zijn ariaanse onderdanen. Kort daarna is hij gestorven.

Recared was vol nieuwe geloofsijver, en begiftigd met veel verstand. Hij wist zijn volk en hun bisschoppen geleidelijk te overtuigen, en langzamerhand hield het schisma in Spanje op te bestaan. Paus Gregorius de Grote schreef daarover een enthousiaste brief aan Leander, die hij in Constantinopel had leren kennen.

Als man van gebed besteedde Leander ook veel zorg aan de ontwikkeling van het geestelijk leven in zijn eparchie. Hij leerde de mensen bidden en spande zich in om de kloosters weer tot hun oorspronkelijke vurigheid te brengen. De rondzendbrief over dit onderwerp wordt wel zijn monniksregel genoemd. Hij voerde ook in dat tijdens de heilige Liturgie de Geloofsbelijdenis werd gezegd; zoals hij dat in Constantinopel had gezien, als blijvend verweer tegen de ariaanse verleiding. Deze gewoonte kwam vanuit Spanje in heel de kerk van het Westen in gebruik.

Tegen het einde van zijn leven werd Leander door allerlei ziekten gekweld, en hij was geheel invalide door de jicht. Maar hij doorstond deze kwellingen met een opgewekt geduld, tot aan zijn dood in 596.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth. Klooster Den Haag

Heiligenleven

De heilige Gelasios

 

 

 

 

De heilige Gelasios, een toneelspeler in Heliopolis. Toen hij eens in een satire het christelijk geloof bespottelijk moest maken en daarbij ook gedoopt werd door een andere clawn die de doopwoorden uitsprak, en met een wit kleed werd bekleed, kwam hij als een totaal veranderd mens uit het bad tevoorschijn en beleed dat hij gelovig was. Want terwijl hij in het water was, had hij zulk een stralend licht aanschouwd, dat hij niets anders meer verangde dan daar bij te zijn.

Toen de menigte merkte dat het Gelasios ernst geworden was maakte zich een wilde woede van gen meester. De mensen stormden de arena in, sleepten Gelasios naar buiten en sloegen hem dood met de stenen die zij daar vonden, in het jaar 297. Het lichaam van Gelasios werd naar zijn geboortedorp Mariamnia gebracht en daar werd over zijn graf een kerk gebouwd.

Uit : Heiligenlevns voor elke dag. Uitg. Orth. Klooster – Den Haag

Heiligenleven

Heilige Bernard van  Montjoux

 

bernard van Montjou

De heilige Bernard werd einde 10^e eeuw geboren uit een rijke, adelijke familie. Op huwbare leeftijd besloot hij zijn leven volledig aan God te wijden en trok naar Italië. Door zijn rechtschapenheid en deugdzaamheid werd hij tot kanunnik aangesteld van de kathedraal van Aosta.

Belast met het toezicht op de Alpenpassen waar pelgrims op hun weg naar Rome dikwijls overvallen werden door roversbenden, zette hij zich ook in om betere levensomstandigheden te scheppen voor de verspreid wonende bevolking in deze barre streek. Door zijn organisatietalent richtte hij twee permanente onderkomens, ‘hospices’, in op deze Alpenroutes. Deze werden later naar hem genoemd als de ‘grote’ en de ‘Kleine Sint Bernard’. Hij bracht de nodige middelen bijeen waardoor deze nederzettingen door augustijner kanunniken bewoond werden.

Terwijl hij zo voor de reizigers zorgde, is hij zelf op zulk een reis gestorven in Novarra, waarschijnlijk in 1008.

Uit : heiligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth.klooster Den haag.

ux

 

Heiligenleven

 De heilige Priscilla en Akylas

 

 

Priscilla en Akyla

 

 

De heilige Priscilla en Akylas, apostelen, een joods-christelijk echtpaar, leerlingen en medewerkers van de heilige apostel Paulos, met wie zij door een bijzondere vriendschap verbonden waren, zoals uit verschillende en zijn brieven blijkt. Akylas was afkomstig uit Pontus, het verre Oosten van het keizerrijk; hij was naar Rome getrokken waar hij als vakman tentenmaker een zekere positie bekleedde. Door de vervolging onder keizer Claudius werden zij uit Rome verdreven, en Paulos ontmoette hen in Korinthe. Akylas had daar blijkbaar een vooraanstaande positie onder de tentenmakers, want Paulos kwam bij hem om werk, omdat het ook zijn vak was en hij altijd in zijn eigen levensonderhoud wilde voorzien. Er moet direct een goed contact tot stand gekomen zijn, want het echtpaar nam Paulos bij zich in huis en zij werkten samen (hand.18). In die tijd van samenwerken raakten zij zo nauw met elkaar verbonden, dat Priscilla en Akylas Paulos volgden op zijn missiereis naar Syrië; hij nam echter afscheid van hen in Efese.

Later waren zij blijkbaar toch weer in Rome en stonden daar aan het hoofd van de christengemeente (Rom.16,3-5), zoals zij dat reeds gedaan hadden in Korinthe (1 Kor.16,19). Minder historisch is de overlevering dat Akylas tenslotte bisschop was van Heraklea (Kreta), waar zij de marteldood gestorven zijn.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag . Uitg. Orth. Klooster – Den haag.

Heiligenleven

De heilige Scholastika

 

 

 

De heilige Scholastika, een lieflijke figuur, de tweelingzuster van de heilige Benedictus, de monniksvader van het Westen. Dit verklaart wel de sterke aanhankelijkheid welke tussen beiden bleef bestaan in hun gehele leven. In Subiaco en later in de buurt van Montecassino, waar eigenlijk het eerste benedictinessenklooster ontstond omdat zij ook daar volgens de regel van Benedictus leefden.

Eens per jaar kwam zij haar broeder bezoeken. Lager op de berg, buiten de muur van de abdij, was een vrouwengastenverblijf, waar zij dan logeerde. Benedictus kwam haar daar opzoeken met enkele van zijn monniken, en zij brachten dan de dag door met ernstige gesprekken en gezamenlijk gebed. Zo waren zij eens in een geestelijk gesprek verdiept, maar Benedictus wilde dit afbreken om op tijd voor de vespers terug te zijn. Scholastica wilde hem overhalen om dit gesprek in de nacht voort te zetten, maar voor de regelgetrouwe Benedictus was dit onmogelijk. Bedroefd boog Scholastica het hoofd in de handen om haar wens aan God voor te leggen, en volkomen onverwacht barstte er uit de heldere hemel zulk een heftig onweer los dat het geheel onmogelijk was om het rotsachtige pad omhoog te klimmen, en daarna werd hij door de invallende nacht daarin verhinderd. Zo was hij dus gedwongen de nacht bij zijn zuster door te brengen.

Heel menselijk was de reactie van Benedictus toen zij haar betraande gelaat ophief bij het horen van de neerstromende regen : ‘God beware me, zuster, wat heb je nu gedaan !’ En haar kalme antwoord : ‘Ik heb het eerst aan jou gevraagd, maar je wilde niet luisteren, toen heb ik het aan mijn Meester gevraagd, en Hij heeft mij wel verhoord. Ga maar naar jullie klooster als je daar de kans toe ziet’. Zo was in vervulling gegaan wat Scholastica’s laatste wens bleek te zijn, want drie dagen na haar terugkeer in haar eigen klooster, is zij gestorven,543.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag, Uitg. orth. Klooster Den Haag

Heiligenleven

Blasios van Sebaste

Heilige Blasios van sebaste

De heilige Blasios van sebaste (klein-Armenië) was een arts ten tijde van Diokletiaan. Hij werd door heel de stad hooggeacht om zijn onvermoeibare hulpvaardigheid en mensenliefde, waarbij hij geen enkel onderscheid maakte tussen arm of rijk, christen of heiden, vriend of vreemde. Ieder die zijn hulp vroeg, behandelde hij als een eigen broeder.Na de dood van de bisschop werd hij daarom door de jonge christengemeente als diens opvolger gekozen. Niet lang daarna brak opnieuw de vervolging uit en zijn gelovigen smeekten hem zich te verbergen opdat hij voor hen behouden zou blijven. Blasios trok daarop in een grot in een woeste streek. De legende verhaalt hoe hij daar gewonde dieren verzorgde die van alle kanten naar hem toekwamen en hem ook voedsel brachten. Toen een grote jachtpartij van de stadhouder in de buurt kwam, merkte men hoe alle dieren in een bepaalde richting vluchtten, omdat ze gewend waren in geval van nood naar Blasios te gaan. Zo werd zijn schuilplaats ontdekt, Blasios werd gevangen genomen en heftig gemarteld.

Terwijl hij in de gevangenis verbleef, kwamen er velen naar hem toe, en zijn woord temidden van zulk een lijden bezat zoveel overtuigingskracht dat zeven vrouwen zich bekeerden en onthoofd werden. Ook zij worden vandaag (11 februari) herdacht, evenals twee kinderen die met Blasios onthoofd zijn. Op weg naar de martelplaats genas hij door zijn gebed een kind dat dreigde te stikken in een visgraat. Voor zijn dood bad hij God om allen die zijn voorspraak aanriepen te hulp te komen, vooral in het geval van keelziekten. Hij stierf in 316.

Zijn verering heeft zich verbreid in de kerk van Oost en West en veel kerken zijn ter zijner ere opgericht. Nog lang werd ook in ons land op deze dag de Blasius-zegen gegeven, waarbij de priester elke gelovige twee gekruiste, brandende kaarsen tegen de keel hield en de zegen gaf in de naam van de heilige Blasius, reeds vanaf de zesde eeuw. In de Middeleeuwen was hij een van de veertien Noodhelpers en de patroon van vele beroepsgilden. In het Westen wordt zijn feest gevierd op 3 februari.

Bron : Heiligenlevens voor elke dag : uitg. Ortho. klooster, Den Haag