Categorie: Bezinnende teksten van Kerkvaders e.a

 

Gebed van de heilige Silouan de Athoniet

 

 

 

Barmhartige God, vergeef mij.

Gij ziet hoe mijn ziel

 Tot U, mijn Schepper, aangetrokken wordt.

Gij hebt mijn ziel geraakt door Uw liefde en zij dorst naar U;

Haar verlangen is oneindig

En onverzadigbaar, dag en nacht, strekt zij zich naar U uit

En zij wil deze, wereld niet meer zien. Toch heb ik de wereld lief

Maar boven alles heb ik mijn Schepper lief;

Naar U verlangt mijn ziel.

 

Mijn Schepper, waarom heb ik, Uw kleine schepsel,

U zo dikwijls bedroefd ?

Maar Gij zijt mijn zonden niet indachtig geweest.

 

Silouan de Athoniet

(Uit : De heilige Silouan sz Athoniet door Archimandriet Sophrony – uitg Orthodox Logos)

 

Homilie toegekend aan Hyppolytus van Rome (?- ca. 235) priester en martelaar Homilie uit de 4e eeuw voor het feet van Epifanie, de heilige Theofanie ; PG 10, 852

 

 

 

Hippolytus van Rome

 

 

“In Hem vind Ik vreugde”

 

Christus, de schepper van alle dingen, is neergedaald als de regen, Hij laat zich kennen als een bron, en verspreidt zich als een rivier (Hos 6,3; Joh 4,14; 7,38) en zie Hem nu gedoopt worden in de Jordaan… De ongrijpbare Bron, die het leven voor alle mensen laat opborrelen en die geen einde heeft, werd verborgen door arme en vergankelijke wateren. Degene die overal aanwezig is, die nergens afwezig is, Degene die ongrijpbaar is door de engelen en onzichtbaar voor de mensen, komt vrijwillig naar de doop… “En zie hoe de hemelen zich openden, en een stem die sprak: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind Ik vreugde.” De Beminde verwekt de liefde, en het onzichtbare licht verwekt “het ontoegankelijke licht” (1 Tm 6,16). “Dit is mijn geliefde Zoon”… In de ark van Noach toonde de duif de liefde van God voor de mensen (Gn 8,11). Nu daalt de Heilige Geest onder deze gedaante neer, gelijk aan die welke een olijftwijgje heeft gebracht, en rust boven Hem van wie Hij getuige aflegt. Waarom? Omdat men met zekerheid weet dat het de stem van de Vader is…: “De stem van de Heer boven de wateren, de God vol majesteit doet de donder rollen, de Heer boven de wijde wateren” (Ps 29,3). Wat zegt deze stem? “Dit is mijn geliefde Zoon; in Hem heb ik al mijn liefde gelegd.” Hij wordt de zoon van Jozef genoemd, en Hij is mijn eniggeboren Zoon naar zijn goddelijk wezen. “Dit is mijn geliefde Zoon”, Hij heeft honger en Hij voedt een onmetelijke menigte, Hij lijdt en Hij verlicht hen die lijden. Hij kan nergens zijn hoofd te rusten leggen en Hij draagt alles in zijn hand, Hij lijdt en geneest het lijden. Men slaat Hem maar Hij schenkt de vrijheid aan de wereld, men doorsteekt zijn zijde, maar Hij herstelt de zijde van Adam.

 

Bron:Dagelijksevangelie  www.evangelizo.org

Heiligenleven

De Heilige Gregorios van Nyssa

 

 

Gregorius van Nyssa

De heilige Gregorios van Nyssa was eveneens een broer van de heilige Basilius, en ook hij was een Kerkvader van groot formaat. Hij was een bijzonder begaafd redenaar en had daar ook zijn beroep van gemaakt als filosoof en rhetor. Hij was gehuwd met Theosba, maar de familievriend Gregorius van Nazianze wist hen te overtuigen dat hij zich geheel aan de Kerk moesten wijden, die in nood was door de ariaanse twisten. Op veertigjarige leeftijd werd hij eigenlijk tegen zijn zin door Basilios tot bisschop van Nyssa gewijd, in 372. Met heel de overtuigingskracht van zijn meeslepende welsprekendheid zette hij zich in voor de waarheid van de Orthodoxie. Hij wekte daardoor de ontstemming van de ariaanse heersers : In 376 werd hij afgezet, doch na twee jaar weer uit zijn ballingschap teruggeroepen. Nog twintig jaar heeft hij zijn diocees bestuurd. Ook hij nam deel aan het Concilie van Constantinopel in 381, voor de voltooiing van de Geloofsbelijdenis. Vooral het laatste deel met de artikelen over de heilige Geest en de Kerk  kwam onder zijn invloed tot stand. Hij is de diepste denker van de Cappadocische vaders en heeft belangrijke boeken nagelaten over de Heilige Drie-eenheid, waar hij met kracht de volkomen Godheid van de Geest verkondigde tegenover de leer van Makedonios. Ook over veel andere theologische onderwerpen heeft hij waardevolle geschriften nagelaten; vooral door zijn mensbeschouwing is hij juist in deze tijd weer bijzonder actueel . Zeer waardevol van zijn hand is ook de levensbeschrijving die hij gegeven heeft van de oudste zuster uit dat bijzondere gezin, de heilige Makrina. Hij is gestorven in 395, 64 jaar oud, als de zeer geliefde bisschop van Nyssa, nadat hij nog herhaalde malen in ballingschap had moeten gaan.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag. Uitg.Orthodox klooster Den Haag

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Epifanius van Salamina (? – 403), bisschop
Homilie nr 5 ; PG 43, 491.494.502

“Wees gegroet, vol van genade”

 

 

Epifanius van Salamis

 

  Hoe zal ik het zeggen? Welke lofzang zou ik kunnen aanheffen voor de glorieuze en heilige Maagd? Zij overstijgt alle wezens, op God na. Van nature is zij mooier dan de cherubijnen, de serafijnen en het hele leger engelen. Noch de hemelse taal, noch die van de aarde, zelfs die van de engelen voldoet niet om haar te loven. Gelukzalige Maagd, zuivere duif, hemelse bruid…, tempel en troon van de Godheid! Christus, stralende zon aan de hemel en op aarde is van u. U bent de stralende wolk, die Christus neer laat dalen, Hij is de stralende bliksemschicht die de wereld verlicht.

      Verheug u, vol van genade, hemelpoort; over u spreekt de schrijver van het Hooglied…, als hij uitroept: “Een besloten hof ben jij, een gesloten tuin, een verzegelde bron” (4,12)… Heilige moeder van God, onbevlekt schaap, u hebt het Lam op de wereld gezet, Christus, het Woord werd in u vlees… Wat een verbazingwekkend wonder in de hemel: een vrouw, bekleed met de zon (Ap 12,1), die het licht in haar armen draagt!… Wat een verbazingwekkend wonder in de hemelen: de Heer van de engelen is een klein kind van de Maagd geworden. De engelen beschuldigden Eva; nu vervullen ze Maria met glorie want zij heeft Eva uit haar val opgericht en heeft Adam die uit het paradijs werd verjaagd in de hemel laten binnengaan…

      Immens is de genade die aan de heilige Maagd gegeven is. Daarom brengt Gabriel haar eerst deze begroeting: “Wees gegroet, vol van genade”, stralend als de hemel. “Wees gegroet, vol van genade”, Maagd met ontelbare deugden gesierd… “Wees gegroet, vol van genade”, u geeft de dorstigen te drinken aan de zoetheid van de eeuwige bron. Wees gegroet, onbevlekte Maagd, u hebt Christus die u vooraf gaat, gebaard. Wees gegroet, koninklijk purper; u hebt de koning der hemelen bekleed. Wees gegroet, verzegeld boek; u hebt aan de wereld het Woord te lezen gegeven, de Zoon van de Vader.

Bron:Dagelijksevangelie  www.evangelizo.org

H.Sofrony van Jeruzalem (?-639), monnik, bisschop
Homilie voor de Annunciatie 2 ; PG 87, 3, 3241

 

Sofrony van Jerusalem

 

“Zalig de schoot, die U heeft gedragen”

      “Wees gegroet Maria, vol van genade, de Heer is met u” (Lc 1,28). Wat is er boven deze vreugde, 0 Maagd Moeder? Wat gaat er boven deze genade?… Werkelijk “u bent de gezegende onder de vrouwen” (Lc 1,42), omdat u de vloek van Eva omgevormd hebt in zegen; omdat Adam, die eerder vervloekt was, nu door u de zegen gekregen heeft.

      Werkelijk “u bent de gezegende onder de vrouwen”, omdat dankzij u, de zegen van de Vader over de mensen is gekomen en hen van de oude vloek heeft verlost.
     
      Werkelijk “u bent de gezegende onder de vrouwen”, omdat, dankzij u, uw voorouders gered zijn, want u bent het die de Verlosser gaat baren, die hen het heil zal verschaffen.

      Werkelijk “u bent de gezegende onder de vrouwen” omdat u, zonder het zaad te hebben ontvangen, deze vrucht hebt gedragen, die de gehele aarde van zegen voorzien heeft, en haar verlost van de vloek waaruit de doornen geboren worden.

      Werkelijk “u bent de gezegende onder de vrouwen”, omdat door van nature vrouw te zijn, u werkelijk de Moeder van God wordt. Want als degene die u gaat baren werkelijk de vleesgeworden God is, dan wordt u terecht Moeder van God genoemd, aangezien u in volledige waarheid God baart.

Bron:Dagelijksevangelie  www.evangelizo.org

Het verlangen naar God

Silouan de Athoniet 

 

Mijn ziel smacht naar de Heer

en onder tranen zoek ik Hem

Hoe zou ik U niet zoeken ?

Gij hebt mij het eerst gevonden

en mij laten genieten van Uw Heilige Geest

En mijn ziel kreeg U lief.

Gij, Heer, ziet mijn verdriet en mijn tranen….

Als Gij mij door Uw liefde niet had aangetrokken,

zou ik u niet zo zoeken, zoals ik U zoek;

Maar Uw Geest heeft U aan mij bekend gemaakt,

en mijn ziel verheugt zich

Omdat Gij mijn God en mijn Heer zijt,

en tot tranen toe verlang ik naar U.

H. Ireneus van Lyon (ca. 130 – ca. 208), bisschop, theoloog en martelaar
Tegen de ketterijen IV, Pr 4 ; 39, 2

 Ireneus van Lyon

De vinger van God

     

 De mens is een mengsel van ziel en vlees, een vlees dat gevormd is naar de gelijkenis van God en vormgegeven door zijn twee Handen, dat wil zeggen de Zoon en de Geest. Tegen hen heeft Hij gezegd: ” Laten we de mens maken” (Gn 1,26)…

      Maar hoe zul je op een dag vergoddelijkt worden als je nog geen mens bent geworden? Hoe kun je volmaakt zijn, terwijl je nog maar amper geschapen bent? Hoe zul je onsterfelijk zijn, terwijl je niet gehoorzaamd hebt aan je Schepper in je sterfelijke natuur?… Aangezien je het werk van God bent, wacht geduldig de Hand van jouw Pottenbakker af, die alle dingen op de juiste tijd doet. Toon Hem een soepel en volgzaam hart en bewaak de vorm die deze Pottenbakker jouw gegeven heeft, door in je het water te dragen dat van Hem komt en zonder welke je, door je te verharden, de beeltenis van zijn vingers, weg zou gooien.

      Door je door Hem te laten vormen, zul je tot aan de volmaaktheid opstijgen, want door dat kunstwerk van God wordt de klei die in je is, verstopt; zijn Hand heeft jouw substantie geschapen… Maar als je door hard te worden, zijn kunstwerk afwijst en je ontevreden toont met hetgeen waarmee Hij je mens heeft gemaakt, dan zul je door je ondankbaarheid naar God, niet alleen zijn kunstwerk, maar het leven zelf wegwerpen; want vormen is eigen aan de goedheid van God en gevormd worden is eigen aan de menselijke natuur. Als je je dus aan Hem overgeeft door Hem jouw geloof in Hem te geven en je onderwerping, dan zul je de genade van zijn beeltenis ontvangen en zul je het volmaakte werk van God zijn. Als je daarentegen weerstand biedt en uit zijn Handen wegvlucht, dan zal de oorzaak van je onvolmaaktheid in jou blijven omdat je Hem niet gehoorzaamd hebt en komt dat niet door Hem.

Bron:Dagelijksevangelie  www.evangelizo.org

H. Macarius (? – 405), monnik in Egypte
Geestelijke overwegingen

Ons geheel aan Hem overgeven

 

Macarios van Egypte   

 

   Hoe is het toch mogelijk dat ondanks de aanmoedigingen en de beloftes van de Heer, wij weigeren om ons volledig aan Hem over te geven en zonder terughoudendheid af te zien van alles, zelfs van ons eigen leven, zoals het in het Evangelie staat (Lc 14,26), om alleen Hem lief te hebben en niets anders dan Hem?

      Beschouw alles wat voor ons gemaakt is: wat een heerlijkheid ons gegeven is, wat een schikkingen, als we naar de heilsgeschiedenis kijken, door onze Heer gedaan zijn sinds de vaderen en de profeten, wat een beloftes, wat een verhoringen, wat een barmhartigheid van de kant van de Meester sinds het begin! Op het eind heeft Hij zijn onuitsprekelijke welwillendheid jegens ons getoond, door zelf bij ons komen te wonen en door aan het kruis te sterven om ons te bekeren en ons mee te nemen naar het leven. En wij laten onze eigen wil niet schieten, onze liefde voor de wereld, onze slechte neigingen en gewoontes, daardoor lijken we op mensen met weinig geloof of zelfs zonder geloof.

      En toch, zie hoe, ondanks dat alles, God zich vol met zachtaardige goedheid toont. Hij beschermt ons en verzorgt ons onzichtbaar; ondanks onze fouten levert Hij ons niet definitief uit aan de slechtheid en aan de illusies van deze wereld; door zijn grote geduld verhindert Hij dat wij vergaan en bespeurt Hij van verre reeds het moment waarop wij ons naar Hem zullen keren.

Bron:Dagelijksevangelie  www.evangelizo.org

 Makarios de Grote :

 

Soms kan de vlam van een lamp

Oplaaien en hevig branden.

Andere keren brandt zij zacht en stil.

Soms licht de vlam plotseling op

en geeft een sterk licht af.

Andere keren verspreidt de kleine vlam

slechts een flauw licht.

Zo is het ook gesteld met de lamp

van de genade in de ziel.

Hij is altijd ontstoken en

geeft onophoudelijk licht,

Maar als hij opvlamt en

zijn bijzondere straling verspreidt,

is het alsof de ziel dronken is van de liefde Gods.

Andere keren, bepaald door God zelf,

is het licht er nog wel,

Maar is het slechts een zachte gloed

H. Cyprianus (rond 200-258), bisschop van Carthage et martelaar
“Misschien draagt hij het volgend jaar vrucht”: het geduld van God evenaren

Het goede van geduld

      Geliefde broeders en zusters, Jezus Christus, onze Heer en God, was niet tevreden met het onderrichten van het geduld door woorden ; Hij heeft ons het ook getoond door zijn daden… Op het uur van de Passie en van het kruis, werd het beledigende sarcasme met geduld aanhoord, en beledigende spot verdragen, Hij ontving zelfs bespuwingen, terwijl Hij zelf met spuug de ogen van een blinde had geopend (Joh 9,6)…; om zich gekroond met doornen te zien, terwijl Hij zelf de martelaren kroont met eeuwige bloemen; in het gezicht geslagen met de palmen van de hand, terwijl Hij de ware palmen aan de overwinnaars toekent: ontdaan van zijn kleed, terwijl Hij de anderen met het kleed van onsterfelijkheid bekleedt; gevoed door gal, terwijl Hij een hemels voedsel geeft; zijn dorst gelest door azijn, terwijl Hij de heilsbeker te drinken geeft. Hij die onschuldig is en rechtvaardig, of beter nog Hij die de onschuld en de rechtvaardigheid is, werd in de rij van criminelen gezet; valse getuigenissen verpletteren de Waarheid; men oordeelt degene die moet oordelen; het Woord van God zwijgt als het wordt geofferd. Dan, als de sterren verduisteren, als de elementen ontregelen, als de aarde beeft… dan spreekt Hij niet, dan beweegt Hij niet, dan openbaart Hij niet zijn majesteit. Tot aan het einde verdraagt Hij het met een onuitputtelijke volharding, opdat het volle en volledige geduld zijn vervulling in Christus vindt.

      Daarna ontvangt Hij nog moordenaars, als zij zich bekeren en bij Hem terugkomen; dankzij zijn geduld… sluit Hij de Kerk voor niemand. Zijn tegenstanders, de Godslasteraars, de eeuwige vijanden van zijn Naam, laat Hij niet alleen toe tot de vergeving als ze hun fout berouwen, maar Hij beloont ze ook met het Koninkrijk der hemelen. Wat kan men aanhalen dat geduldiger of meer welwillend is? Degene die het bloed van Christus vergoten heeft, wordt levend door het bloed van Christus. Zo is het geduld van Christus, en als ze niet zo groot was, dan zou de apostel Paulus niet bij de Kerk gekomen zijn.

Bron:Dagelijksevangelie  www.evangelizo.org