Auteur: Krisbiesbroeck

Bovenal, vertrouw op het langzame werk van God. We zijn van nature nogal ongeduldig in alles, om meteen het einddoel te bereiken. We zouden de tussenstappen liever overslaan. We zijn ongeduldig om op weg te zijn naar iets onbekends, iets nieuws. En toch is het de wet van alle vooruitgang dat die verloopt via fasen van instabiliteit – en dat dit lang kan duren.

Ik denk dat dit ook voor jou geldt. Je ideeën rijpen geleidelijk – laat ze groeien, laat ze zichzelf vormen zonder haast. Probeer ze niet te forceren, alsof je vandaag al kunt zijn wat tijd (dat wil zeggen genade en omstandigheden die handelen in overeenstemming met je goede wil) van je morgen zal maken.

Alleen God weet wat deze nieuwe geest geleidelijk in jou zal vormen. Geef onze Heer het voordeel van de twijfel, geloof dat Zijn hand jou leidt, en accepteer de spanning en het gevoel van incompleet zijn.

— Teilhard de Chardin SJ

+++++++++++

Pierre Teilhard de Chardin was een Franse jezuïet, paleontoloog, theoloog en mysticus (1881–1955) die bekend werd door zijn poging om het christelijk geloof te verzoenen met de evolutietheorie. Zijn werk is een unieke mix van wetenschap, spiritualiteit en filosofie — en hij was zijn tijd ver vooruit.

Wie was Teilhard de Chardin?

Geboren in Frankrijk, trad hij op jonge leeftijd toe tot de jezuïetenorde.

Hij werkte als geoloog en paleontoloog, onder andere in China, waar hij meewerkte aan de ontdekking van de Pekingmens.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende hij als brancardier, wat zijn spirituele visie diep beïnvloedde.

Zijn belangrijkste werk, Le Phénomène Humain (Het verschijnsel mens), werd pas na zijn dood gepubliceerd vanwege kerkelijke bezwaren tegen zijn ideeën.

Zijn kernideeën:

Evolutie als spiritueel proces Teilhard zag evolutie niet alleen als een biologisch fenomeen, maar als een kosmisch en spiritueel proces dat leidt tot steeds hogere vormen van bewustzijn.

Verinnerlijking Hij geloofde dat materie een ‘binnenkant’ heeft — een psychisch element — dat zich ontwikkelt tot bewustzijn. Deze innerlijke kracht stuwt de evolutie voort.

Noösfeer De mensheid vormt een denkende laag rond de aarde — de noösfeer — waarin bewustzijn zich collectief ontwikkelt. Dit concept wordt soms gezien als een voorloper van cyberspace2.

Omegapunt Volgens Teilhard beweegt de evolutie richting een ultiem punt van eenheid en bewustzijn: het omegapunt. Dit is het moment waarop de mensheid volledig verenigd is in Christus.

Christogenese Hij zag Christus als het einddoel van de evolutie. Door de menswording van God in Jezus wordt de schepping zelf opgenomen in het goddelijke proces.

Waarom is hij relevant?

Teilhard inspireerde zowel wetenschappers als theologen met zijn visie op een verenigd universum.

Zijn ideeën beïnvloedden het Tweede Vaticaans Concilie en worden vandaag nog besproken in spiritualiteit, ecologie en filosofie.

Hoewel zijn werk ooit werd veroordeeld door het Vaticaan, is er inmiddels sprake van eerherstel.

www.teilharddechardin.nl

————–

“Jezus probeerde mensen te veranderen door hen lief te hebben en te genezen. Zijn hardste woorden van oordeel waren gereserveerd voor degenen die systemen van ongelijkheid en onderdrukking in stand hielden en die, door religie zelf, dachten dat ze zondeloos en onaantastbaar waren.”

Richard Rohr.

++++++++++

Deze tekst gaat over hoe Jezus volgens de schrijver met mensen omging, en wat hem het meest tegenstond in de samenleving van zijn tijd.

Kernboodschap:

Jezus koos ervoor om mensen liefdevol en helend te benaderen—niet door veroordeling of straf, maar door compassie.

Zijn scherpste kritiek was niet gericht op gewone zondaars, maar op mensen met macht die ongelijkheid en onderdrukking in stand hielden, vaak met religie als rechtvaardiging.

Er wordt benadrukt dat hij zich keerde tegen religieus elitisme—tegen mensen die zichzelf als zondeloos en verheven beschouwden, terwijl ze systemen steunden die anderen benadeelden.

Diepere betekenis:

De tekst daagt ons uit om na te denken over:

Hoe we religie gebruiken: als bron van liefde of als instrument van macht?

Of we blind zijn voor onrecht als we zelf bevoorrecht zijn.

 

Wat echte spiritualiteit betekent:

bescheidenheid, empathie, en actieve liefde.

————

  Gebed van St. Franciscus van Assisi:

 

Heer,

maak mij een instrument van Uw vrede.

Waar haat is,

laat mij liefde zaaien.

Waar er letsel is,

vergeving,

Waar er twijfel is, geloof;

Waar er wanhoop is, hoop;

Waar er duisternis is, licht;

 Waar er verdriet is, vreugde.

Het gebed van St. Franciscus van Assisi is een oproep tot innerlijke transformatie en dienstbaarheid. Het draait om het verlangen om een instrument van vrede te zijn in een wereld vol conflict, verdriet en verdeeldheid.

Diepere betekenis van het gebed:

Actieve liefde en vergeving: Het gebed vraagt niet om vrede als een passieve toestand, maar om actief liefde te brengen waar haat is, vergeving waar wrok leeft.

Geloof en hoop verspreiden:

Het roept op om geloof te brengen aan wie twijfelt, en hoop aan wie wanhoopt—een uitnodiging om licht te zijn in duistere tijden.

Zelfverloochening:

 Franciscus benadrukt dat het niet gaat om zelf troost, begrip of liefde te ontvangen, maar juist om die aan anderen te geven.

Spirituele paradoxen:

Door te geven, ontvang je. Door te vergeven, word je vergeven. Door te sterven, verrijs je tot eeuwig leven. Deze paradoxen weerspiegelen christelijke kernwaarden.

Historische en spirituele context:

Hoewel het gebed vaak aan Franciscus wordt toegeschreven, is het pas in 1912 voor het eerst gepubliceerd in een Frans spiritueel tijdschrift. Toch belichaamt het perfect de geest van Franciscus: nederigheid, eenvoud en toewijding aan vrede.

—————

“Bovenal, lieg niet tegen jezelf. De man die tegen zichzelf liegt en naar zijn eigen leugen luistert, komt op een punt dat hij de waarheid in zichzelf, of om hem heen, niet meer kan onderscheiden, en verliest zo alle respect voor zichzelf en voor anderen. En zonder respect houdt hij op met liefhebben.”

Fyodor Dostoevsky.

+++++++++++

De implicaties van Dostoevsky’s citaat reiken ver— zowel persoonlijk als maatschappelijk. Hier zijn enkele diepgaande lagen die eruit voortkomen:

Persoonlijk niveau:

Zelfinzicht als fundament: Het citaat stelt dat eerlijkheid tegenover jezelf cruciaal is. Wie zichzelf voorliegt, verliest de grip op wat echt en waar is in zijn leven.

Verlies van innerlijke waarheid:

Je raakt vervreemd van je eigen waarden, overtuigingen en emoties. Dat maakt het moeilijk om authentieke keuzes te maken.

Afbrokkeling van zelfrespect:

 Als je niet eerlijk kunt zijn met jezelf, wordt respect voor jezelf ondermijnd. Dat sijpelt door in hoe je anderen behandelt.

Beperking van liefde en empathie:

Zonder respect verdwijnt de capaciteit tot oprechte liefde, medeleven en verbondenheid met anderen.

Maatschappelijk niveau:

Morele erosie:

Als mensen collectief hun eigen leugens geloven, ontstaat een cultuur van desinformatie, hypocrisie en vervreemding.

Crisis in vertrouwen:

 Wanneer waarheid flexibel wordt, brokkelt het vertrouwen tussen individuen, groepen en instellingen af.

Verlies van authenticiteit in relaties:

 Leugens kunnen relaties oppervlakkig maken, omdat echte verbinding een basis van eerlijkheid vereist.

Het is dus niet zomaar een pleidooi voor waarheidsliefde—Dostoevsky laat zien dat zelfbedrog uiteindelijk alles aantast wat betekenis geeft: waarheid, respect en liefde

————

“De man die beschuldigingen tegen zichzelf met nederigheid verdraagt, heeft perfectie bereikt. Hij wordt bewonderd door de heilige engelen, want er is geen andere deugd zo groot en zo moeilijk te bereiken.”

– St. Isaac de Syriër

+++++++

Deze tekst komt uit de spirituele geschriften van St. Isaac de Syriër, ook bekend als Isaac van Nineve, een 7e-eeuwse monnik, mysticus en bisschop binnen de Oost-Syrische Kerk2. Hij staat bekend om zijn diepgaande inzichten in het innerlijke leven, nederigheid en de barmhartigheid van God.

Achtergrond van St. Isaac de Syriër:

Geboren rond 640 in het gebied van Beth Qatraye (nu Qatar of Bahrein).

Werd kortstondig bisschop van Nineve (nabij het huidige Mosoel, Irak), maar trok zich na enkele maanden terug om als kluizenaar te leven.

Zijn leven was gewijd aan gebed, ascese en het schrijven van spirituele homilieën.

Hij at slechts drie keer per week en leefde in afzondering in de bergen van Zuidoost-Irak.

Zijn geschriften:

Zijn teksten zijn vertaald in vele talen: Syrisch, Grieks, Arabisch, Slavisch, Latijn, en zelfs Japans.

Hij schreef over nederigheid, barmhartigheid, gebed en het mystieke pad naar God.

Zijn werk wordt tot op vandaag gelezen in zowel oosterse als westerse christelijke tradities.

De betekenis van de geciteerde tekst:

De uitspraak over het nederig verdragen van beschuldigingen weerspiegelt Isaac’s overtuiging dat innerlijke vrede en spirituele perfectie voortkomen uit het loslaten van het ego en het omarmen van nederigheid.

Zulke deugd wordt volgens hem zelfs door engelen bewonderd.

———–

“In vriendschap… denken we dat we onze leeftijdsgenoten hebben gekozen. In werkelijkheid zouden een paar jaar verschil in geboortedata, een paar kilometer afstand tussen bepaalde huizen, de keuze voor de ene universiteit in plaats van een andere… het toeval van een onderwerp dat wel of niet wordt aangesneden bij een eerste ontmoeting – elk van deze toevalligheden had ons uit elkaar kunnen houden. Maar voor een christen zijn er, strikt genomen, geen toevalligheden. Een geheime ceremoniemeester is aan het werk geweest. Christus, die tegen de discipelen zei: ‘Gij hebt Mij niet uitverkoren, maar Ik heb u uitverkoren’, kan werkelijk tegen elke groep christelijke vrienden zeggen: ‘Gij hebt elkaar niet uitverkoren, maar Ik heb u voor elkaar uitverkoren.’De vriendschapis geen beloning voor ons onderscheidingsvermogen en goede smaak in het vinden van elkaar. Het is het instrument waarmee God aan ieder van ons de schoonheid van anderen onthult.”

— C.S. Lewis, The Four Loves

Vriendschap lijkt een keuze, maar is volgens C.S. Lewis een goddelijke gave. De omstandigheden die mensen tot vrienden maken — geboortejaar, woonplaats, studie — zijn ogenschijnlijk toeval. Maar voor een christen is het Christus die mensen samenbrengt. Vriendschap is dus geen prestatie van goede smaak, maar een middel waardoor God ons de schoonheid van anderen laat zien.

+++++++++++++

Deze tekst is een pareltje van christelijke reflectie en filosofische diepgang, geschreven in de geest van C.S. Lewis — en vermoedelijk zelfs een citaat uit zijn werk The Four Loves. Hier zijn enkele sterke punten én een paar suggesties voor nuance:

Theologisch geladen:

De verwijzing naar Jezus’ woorden “Gij hebt Mij niet uitverkoren…” legt een mooi verband tussen vriendschap en goddelijke roeping.

Stijlvol geformuleerd:

De tekst balanceert helderheid en diepgang — het lezen voelt als een contemplatieve reis.

Persoonlijke touch:

De nadruk op “toevalligheden” die in het geloofsperspectief geen toeval zijn, nodigt de lezer uit tot zelfreflectie.

Inspirerend slot:

 Het beeld van vriendschap als een “instrument waarmee God schoonheid onthult” is bijzonder poëtisch en troostrijk.

Suggesties of overwegingen:

Herhaling:

Het eerste stuk is bijna woordelijk herhaald in de bewerkte samenvatting eronder.

Dat kan sterker als het samenvattende deel de toon wat verandert of aanvult.

Toeschrijving:

Als het echt uit The Four Loves komt, is het goed om de exacte bron en context kort te vermelden — dat voegt geloofwaardigheid toe.

Lezersbetrokkenheid:

Een korte vraag of overdenking aan het einde kan de lezer uitnodigen tot dialoog: bijv. “Welke vriendschap in jouw leven voelt aan als een goddelijke gave?”

Over het geheel genomen:

 Dit is een tekst die uitnodigt tot verwondering en vertrouwen — een fijn gebalanceerd stukje geloofsdenken.

————

 

“Onze Heer toonde [een mysticus] ooit hoe een ziel eruitzag wanneer ze een doodzonde beging. Als mensen dit konden begrijpen, zouden ze het onmogelijk vinden om te zondigen. In plaats van de gelegenheid aan te grijpen, zouden ze zichzelf de grootste moeite denkbaar getroosten.”

– Sint Teresa van Ávila.

+++++++++++++

Het is een krachtige en spirituele passage over de ernst van een doodzonde en hoe diep een mens spiritueel geraakt wordt wanneer hij zich bewust is van de gevolgen.

Mystiek in de katholieke traditie is als het hart van een intieme liefdesrelatie tussen de ziel en God — diep, persoonlijk en vaak voorbij woorden. Hier is een overzicht van wat het inhoudt:

Wat is katholieke mystiek?

Ervaringsgerichte kennis van God Mystiek draait om een directe, innerlijke ervaring van het goddelijke, niet alleen om geloof op basis van leerstellingen of traditie.

Eenwording met God Het uiteindelijke doel is de unio mystica — een spirituele vereniging van de ziel met God, vaak bereikt via contemplatie, gebed en overgave.

Voorbij het verstandelijke:

 Mystici benadrukken dat God niet volledig te begrijpen is met het verstand. Daarom zoeken ze Hem in stilte, liefde en innerlijke leegte1.

Belangrijke elementen:

Contemplatief gebed Stilte, meditatie en innerlijke rust zijn essentieel. Denk aan het Jezusgebed in het oosten of de innerlijke kamers van Teresa van Ávila in het westen.

De ‘donkere nacht van de ziel’:

 Johannes van het Kruis beschreef een fase van spirituele leegte en lijden die voorafgaat aan diepe vereniging met God.

Liefde als weg Liefde is de kern van mystiek:

 Hadewijch noemde God “Minne” (Liefde), en mystici als Franciscus van Assisi leefden deze liefde radicaal.

Bekende katholieke mystici,

  Bijdrage aan mystiek

Teresa van Ávila:       

Innerlijke gebedsweg via ‘zeven kamers van de ziel’

Johannes van het Kruis:        

Beschreef de spirituele reis naar God via leegte

Meester Eckhart:       

Sprak over de goddelijke vonk in de ziel

Hadewijch:     

Mystiek in de volkstaal, gericht op goddelijke liefde

Franciscus van Assisi:

Leefde Christusbewustzijn in eenvoud en dienstbaarheid

Waarom is mystiek belangrijk?

Het biedt een persoonlijke relatie met God, voorbij dogma’s.

Het helpt gelovigen om dieper te leven vanuit liefde, stilte en overgave.

Het inspireert tot innerlijke transformatie en compassie voor anderen.

—————-

Nederigheid

Iedere dag moeten we een of andere daad van nederigheid verrichten, of oprechte woorden van nederigheid spreken — woorden die ons verlagen tot het niveau van een dienaar, en woorden die anderen dienen, hoe beschaafd ook, of het nu in onze huizen of in de wereld is.

— St. Franciscus van Sales

++++++

Wat betekent nederigheid?

Het is een houding waarbij je jezelf niet op de voorgrond plaatst en geen aanspraak maakt op macht, eer of status.

Het gaat gepaard met bescheidenheid, deemoed en het vermogen om je eigen fouten en beperkingen te erkennen.

Nederigheid is het tegenovergestelde van hoogmoed of arrogantie.

In de psychologie en filosofie:

Intellectuele nederigheid betekent openstaan voor andere ideeën en erkennen dat je niet alles weet.

Filosoof Spinoza zag nederigheid als een vorm van zelfmiskenning, terwijl anderen het juist als een deugd beschouwen.

In religieuze context:

In het christendom wordt nederigheid gezien als een belangrijke deugd. Jezus benadrukte dat wie zichzelf vernedert, verhoogd zal worden.

Bij kloosterorden zoals de Franciscanen is nederigheid een fundamentele waarde.

Waarom is het waardevol?

Nederigheid bevordert empathie, dienstbaarheid en innerlijke rust.

Het helpt je om oprecht te luisteren, anderen te waarderen en jezelf niet boven anderen te stellen.

Wie was St.Franciscus van Sales:

Franciscus van Sales was een invloedrijke katholieke heilige, mysticus en kerkleraar uit de 17e eeuw.

Hij werd geboren op 21 augustus 1567 in het kasteel van Sales bij Thorens (Savoye, Frankrijk) en stierf op 28 december 1622 in Lyon2.

Zijn levensloop:

Afkomstig uit een adellijke familie, studeerde hij in Parijs en Padua, waar hij theologie en rechten volgde.

Hij koos bewust voor het priesterschap, ondanks de verwachtingen van zijn vader om een wereldlijke carrière te volgen.

In 1602 werd hij bisschop van Genève, maar resideerde in Annecy omdat Genève in handen was van calvinisten2.

Hij voerde hervormingen door in zijn bisdom, met nadruk op priesteropleiding en catechese.

Zijn invloed:

Hij schreef het beroemde boek “Inleiding tot het devote leven” (1608), waarin hij spiritualiteit toegankelijk maakte voor leken.

Samen met Johanna Francisca van Chantal stichtte hij de Orde van Maria Visitatie (Visitandinnen) in 1610.

Zijn stijl was mild, liefdevol en gericht op innerlijke vrede en nederigheid. Hij benadrukte dat heiligheid ook mogelijk is in het gewone leven.

Verering en nalatenschap:

Heilig verklaard in 1665 en uitgeroepen tot kerkleraar in 1877.

In 1923 werd hij beschermheilige van schrijvers en journalisten, vanwege zijn literaire werk en publicaties2.

De Salesianen, gesticht door Don Bosco, zijn naar hem vernoemd.

Zijn spiritualiteit draait om liefde, zachtmoedigheid en vertrouwen op Gods genade.

Hij is een voorbeeld van hoe diepe mystiek en praktische levenswijsheid hand in hand kunnen gaan.

————-

“Breek het, laat je leven gebroken zijn, geef het weg, en bescherm het niet. Het delen van het kleine zelf zal de ontdekking zijn van het Ware Zelf in God.” –

Richard Rohr OFM

++++++++++++

Verklaring :

“Breek het”

• Dit verwijst niet letterlijk naar destructie, maar naar het afbreken van je ego, controle, en schijnzekerheden.

• Het is een uitnodiging om jezelf kwetsbaar op te stellen en het beschermende pantser af te leggen.

• “Laat je leven gebroken zijn”

• In plaats van lijden te vermijden, laat Rohr zien dat gebrokenheid een plek kan zijn waar God ons raakt.

• Het leven toelaten zoals het is, met pijn en imperfectie, is een vorm van spirituele eerlijkheid.

“Geef het weg”

• Hiermee bedoelt hij: deel jezelf met anderen, geef je kwetsbaarheid, je echte zelf.

• Het is een daad van overgave en liefde, die haaks staat op het idee van zelfbehoud.

•  “En bescherm het niet”

• We zijn geneigd om onszelf te verdedigen, vooral ons ego. Rohr nodigt uit tot het loslaten van die drang.

• Echte liefde en gemeenschap vragen om openheid, niet om bescherming van je imago.

 “Het delen van het kleine zelf zal de ontdekking zijn van het Ware Zelf in God”

• Het “kleine zelf” is je ego, je status, je angsten.

• Wanneer je dat deelt en loslaat, ontdek je je “ware zelf”: de ziel die geworteld is in God, voorbij maskers en prestaties.

In essentie zegt Rohr:

Door jezelf te breken en te delen, ontmoet je het goddelijke. Het lijkt sterk op een eucharistisch beeld—zoals brood dat wordt gebroken en gedeeld om gemeenschap te vormen.

—————–

“Onthoud, hoewel we tegen dingen vechten omdat we bang voor ze zijn, is het vaak andersom — we worden bang omdat we vechten. Ben je aan het vechten, weerstand aan het bieden? Denk je niet dat Onze Heer tegen je zegt: ‘Vrede, kind, vrede. Ontspan. Laat los. Onder zijn de eeuwige armen. Laat los, ik zal je opvangen. Vertrouw je me zo weinig?’”

— C.S. Lewis

+++++++++

Een prachtig citaat over het innerlijke gevecht en de uitnodiging tot overgave. Lewis laat zien dat ware rust niet ligt in strijd, maar in vertrouwen.

Uitleg van de tekst:

“Onthoud, hoewel we tegen dingen vechten omdat we bang voor ze zijn, is het vaak andersom — we worden bang omdat we vechten…”

Dubbele relatie tussen angst en strijd:

C.S. Lewis daagt hier onze intuïtieve reactie uit. Vaak denken we dat angst leidt tot strijd, maar hij stelt dat onze strijd juist angst veroorzaakt. We proberen te controleren, te weerstaan, maar dat houdt juist de angst levend.

Innerlijke onrust versus overgave:

Strijd kan een symptoom zijn van wantrouwen. Hoe harder we proberen onszelf te beschermen, hoe minder we kunnen rusten.

“Ben je aan het vechten, weerstand aan het bieden? Denk je niet dat Onze Heer tegen je zegt:

‘Vrede, kind, vrede. Ontspan. Laat los. Onder zijn de eeuwige armen…’”

Goddelijke uitnodiging tot vertrouwen:

Dit is een beeld van God als een liefdevolle Vader die zegt: “Je hoeft niet alles zelf te dragen.” De “eeuwige armen” verwijzen naar Deuteronomium 33:27 — een troostend beeld van Gods blijvende aanwezigheid.

Ontspanning als geestelijke daad:

 Lewis moedigt aan tot geestelijke overgave — het loslaten van angst, controle, en weerstand, om je te laten dragen door iets dat groter is dan jezelf.

Centrale boodschap:

C.S. Lewis vraagt ons: kun je ophouden met vechten en beginnen met vertrouwen? Het is geen zwakte, maar een daad van geloof. De tekst is als balsem voor mensen die worstelen met angst, stress of innerlijke onrust.

 

————–