Augustinus: Het overlijden van st.Monica van Hippo- de moeder van Augustinus…..

“De dood van de heilige Monica van Hippo (322–387 n.Chr.)”

“De gehele Kerk onderhoudt deze praktijk, die door de Vaders is overgeleverd:

dat zij bidt voor hen die gestorven zijn in de gemeenschap van het Lichaam en Bloed van Christus, wanneer zij op hun eigen plaats in het offer zelf worden herdacht;

en dat het offer ook wordt opgedragen ter gedachtenis van hen, ten behoeve van hen.”

— Preek 159:1 (ca. 411 n.Chr.)

“Heilige Augustinus van Hippo (354–430 n.Chr.)”

++++

Commentaar:

Deze korte maar krachtige passage uit Augustinus’ preken is een van de vroegste en helderste getuigenissen van de christelijke praktijk om te bidden voor de overledenen. Het is ontroerend dat deze woorden vaak worden verbonden met de dood van zijn moeder, Monica — een vrouw die hem met tranen, geduld en onvermoeibare liefde naar Christus heeft teruggeleid.

Augustinus beschrijft elders hoe Monica, vlak voor haar sterven, hem slechts één geestelijke wens meegaf:

“Gedenk mij aan het altaar van de Heer.” 

Niet rijkdom, niet eer, niet een graf in haar geboorteland — alleen de vraag om opgenomen te worden in het gebed van de Kerk.

In deze preek bevestigt Augustinus dat dit geen privé-devotie was, maar een universele praktijk van de vroege Kerk:

de overledenen worden herdacht tijdens de Eucharistie,

en het offer wordt opgedragen voor hen,

omdat zij gestorven zijn “in de gemeenschap van het Lichaam en Bloed van Christus”.

Het is een diepe uitdrukking van de communio sanctorum: dat de levenden en de gestorvenen één lichaam vormen, verbonden in Christus, en dat onze liefde niet ophoudt bij de grens van de dood.

De afbeelding van Monica’s sterven — met de jonge Augustinus gebogen over haar — herinnert ons eraan dat heiligheid vaak wordt geboren uit het stille, verborgen lijden en de liefde van eenvoudige mensen. Monica’s sterven is geen einde, maar een voltooiing: zij sterft in vrede, omdat zij haar zoon aan God heeft teruggegeven.

++++

Gebed:

Heer Jezus Christus,

Gij die de tranen van Monica hebt gezien

en het hart van Augustinus hebt omgevormd,

leer ook ons te leven in de hoop van de verrijzenis.

Gedenk allen die ons zijn voorgegaan

in het geloof en in de liefde,

en laat hen rusten in het licht van Uw aanschijn.

Geef ons de genade

om, zoals Monica, vol te houden in gebed,

en, zoals Augustinus, ons hart steeds opnieuw

naar U te laten keren.

Heer, verenig ons in Uw Lichaam,

levenden en gestorvenen,

totdat wij U zullen zien van aangezicht tot aangezicht.

Amen.

****************

Auteur: Krisbiesbroeck

Christiaan Biesbroeck Licentiaat Theologie/filosofie