
Gebed, vasten en aalmoezen: een drievoudige plicht
Maar er zijn drie dingen die het meest tot de religieuze praktijk behoren: gebed, vasten en aalmoezen. Hoewel elke tijd geschikt is om deze te beoefenen, moeten we toch met meer ijver dat onderhouden wat wij door de apostelen als geheiligde traditie hebben ontvangen. Want deze tiende maand biedt ons opnieuw de gelegenheid om volgens het oude gebruik met grotere toewijding aandacht te schenken aan die drie dingen waarover ik gesproken heb.
Door het gebed zoeken wij Gods gunst; door het vasten doven wij de begeerten van het vlees; door aalmoezen verlossen wij onze zonden. Tegelijk wordt Gods beeld voortdurend in ons vernieuwd wanneer wij altijd bereid zijn Hem te loven, onvermoeibaar gericht op onze zuivering en onophoudelijk actief in het liefhebben van onze naaste.
Deze drievoudige plicht, geliefden, brengt alle andere deugden in beweging: zij bereikt Gods beeld en gelijkenis en verenigt ons onlosmakelijk met de Heilige Geest. Want in het gebed blijft het geloof standvastig, in het vasten blijft het leven zuiver, in de aalmoezen blijft de geest mild.
Laten wij daarom op woensdag en vrijdag vasten; en op zaterdag waken met de allerzaligste apostel Petrus, die onze smeekbeden, ons vasten en onze aalmoezen met zijn eigen gebeden zal ondersteunen, door onze Heer Jezus Christus, die met de Vader en de Heilige Geest leeft en regeert in eeuwigheid.
— St. Leo de Grote, Preek 12, sectie 4, ca. 442 n.Chr.
++++
Commentaar:
Wat een prachtige en evenwichtige visie op het geestelijk leven. Leo de Grote toont een diepe wijsheid: hij ziet gebed, vasten en aalmoezen niet als losse plichten, maar als een drievoudige beweging van het hart die ons vormt naar Gods beeld.
Gebed richt ons naar boven: het opent ons voor Gods aanwezigheid en maakt ons ontvankelijk voor Zijn genade.
Vasten richt ons naar binnen: het zuivert onze verlangens, maakt ons vrij van verslavingen en herstelt de innerlijke orde.
Aalmoezen richten ons naar buiten: ze laten Gods liefde door ons heen stromen naar anderen.
Samen vormen ze een cirkel van liefde: naar God, naar onszelf, naar de naaste.
Leo’s woorden zijn verrassend actueel. In een tijd waarin we vaak versnipperd leven, nodigt hij ons uit tot een geïntegreerde spiritualiteit: hoofd, hart en handen in harmonie. En hij herinnert ons eraan dat deze praktijken niet alleen morele inspanningen zijn, maar wegen van transformatie, waarin de Heilige Geest ons steeds meer maakt tot wie we in Christus al zijn.
++++
Gebed:
Heer Jezus Christus,
U die ons uitnodigt tot een leven van liefde, eenvoud en overgave,
vorm ons door het gebed,
zuiver ons door het vasten,
en open ons hart door de aalmoezen.
Laat ons in deze drievoudige weg
Uw beeld in ons herkennen en vernieuwen.
Maak ons standvastig in het geloof,
zuiver in ons leven,
en mild in onze daden.
Moge de heilige apostel Petrus
voor ons bidden en ons begeleiden,
opdat wij groeien in heiligheid
en steeds meer één worden met U,
die leeft en regeert in eeuwigheid.
Amen.
*********************
