Augustinus: Het is het gezag van de Kerk dat het geloof in het Evangelie beweegt…..

******

Augustinus had het grootste deel van zijn leven naar de waarheid gezocht en trok van sekte naar sekte, die allemaal beweerden de waarheid te kennen. Toen hij uiteindelijk de Waarheid van het Evangelie ontdekte, vond hij deze onlosmakelijk verbonden met de Kerk door Gods plan, zodat hij ze niet kon scheiden.

Sint‑Augustinus:

“Het is het gezag van de Kerk dat het geloof in het Evangelie beweegt.”

Maar stel dat je iemand ontmoet die nog niet in het evangelie gelooft — wat zou je antwoorden als hij zegt: “Ik geloof niet”?

Voor mijn deel zou ik het evangelie niet geloven, tenzij ik daartoe bewogen werd door het gezag van de katholieke Kerk. Wanneer dus degenen op wier gezag ik het evangelie ben gaan geloven, mij zeggen dat ik Manicheüs niet moet geloven, hoe zou ik dan anders kunnen dan instemmen?

Kies maar.

Als je zegt: “Geloof de katholieken”, dan is hun advies aan mij om geen geloof te hechten aan jou; en als ik hen geloof, kan ik jou niet geloven.

Als je zegt: “Geloof de katholieken niet”, dan kun je het evangelie niet gebruiken om mij tot geloof in Manicheüs te brengen; want op gezag van de katholieken ben ik het evangelie gaan geloven.

En als je zegt: “Je deed er goed aan de katholieken te geloven toen zij het evangelie prezen, maar je doet er slecht aan hen te geloven wanneer zij Manicheüs afkeuren” — denk je dan dat ik zo’n dwaas ben dat ik geloof of niet geloof naar gelang jouw voorkeur, zonder enige reden?

Daarom is het veel eerlijker en veiliger voor mij, nu ik eenmaal vertrouwen heb gesteld in de katholieken, niet naar jou over te gaan totdat jij, in plaats van mij te bevelen te geloven, mij iets duidelijk en openlijk uitlegt.

Uit: Tegen de Fundamentele Brief van Manicheüs, hoofdstuk 5 (ca. 397 na Chr.)

++++

Commentaar:

Augustinus legt hier een fundamenteel inzicht bloot dat vaak verkeerd begrepen wordt:

geloof begint niet bij een tekst, maar bij vertrouwen.

Hij zegt niet dat de Kerk boven het Evangelie staat, maar dat de Kerk het kanaal is waardoor het Evangelie geloofwaardig wordt.

Zoals een kind leert vertrouwen op de stem van zijn ouders, zo leert een gelovige vertrouwen op de gemeenschap die het Evangelie draagt, bewaart en doorgeeft.

Drie accenten springen eruit:

1.Geloof is relationeel, niet individualistisch

Augustinus verzet zich tegen het idee dat iemand zomaar op eigen houtje kan bepalen wat waar is.

Waarheid wordt ontvangen binnen een gemeenschap die leeft van Christus.

2. De Kerk is geen obstakel, maar een moeder

Voor hem is de Kerk de plaats waar het Evangelie klinkt, waar het wordt uitgelegd, waar het wordt geleefd.

Zonder die gemeenschap zou het evangelie slechts een boek zijn — niet een levende boodschap.

3. Redelijkheid en geloof horen samen

Augustinus weigert blind te geloven.

Hij vraagt om heldere uitleg, om redenen, om licht.

Geloof is voor hem nooit irrationeel; het is een redelijke overgave aan een betrouwbare bron.

In onze tijd, waarin iedereen zijn eigen waarheid kan kiezen, klinkt Augustinus’ stem verrassend actueel: Geloof vraagt om een gemeenschap die betrouwbaar is, en om nederigheid om je te laten dragen door iets dat groter is dan jezelf.

++++

Gebed:

Heer,

U die ons roept tot geloof,

leer ons te vertrouwen op de gemeenschap

waarin Uw Woord wordt bewaard en doorgegeven.

Geef ons de nederigheid van Augustinus,

die wist dat geloof begint bij luisteren,

en dat waarheid ontvangen wordt in verbondenheid.

Bewaar ons voor eigenwijsheid

die ons van Uw licht wegtrekt,

en schenk ons een hart dat zoekt, vraagt,