“De kerk is pas werkelijk kerk wanneer zij bestaat voor anderen. Om daarmee te beginnen zou zij al haar bezit moeten weggeven aan wie gebrek lijdt. De geestelijkheid moet leven van de vrijwillige gaven van de gemeente, of eventueel een wereldlijke baan uitoefenen. De kerk moet delen in de wereldlijke problemen van het gewone menselijke leven – niet heersen, maar helpen en dienen. Zij moet mensen in elke levensroeping vertellen wat het betekent om in Christus te leven: te bestaan voor anderen.”
— Dietrich Bonhoeffer
++++
Commentaar:
Bonhoeffer schreef deze woorden in een tijd van diepe crisis, zowel persoonlijk als maatschappelijk. Zijn visie op de kerk is radicaal, maar niet extremistisch: ze is evangelisch in de meest oorspronkelijke zin.
Een paar lijnen die opvallen:
- Kerk-zijn is relationeel, niet institutioneel
Voor Bonhoeffer is de kerk geen bastion dat zichzelf moet beschermen, maar een gemeenschap die haar identiteit vindt in dienstbaarheid. Ze is geen doel op zichzelf, maar een instrument van Christus’ liefde.
2. Armoede en bezit zijn geestelijke vragen. Zijn oproep om bezit weg te geven is geen economisch programma, maar een profetische schok: de kerk moet zich afvragen of haar middelen werkelijk dienen tot liefde, of tot zelfbehoud.
3. De geestelijke als dienaar, niet als functionarisBonhoeffer verzet zich tegen een kerk die afhankelijk is van macht, status of zekerheid. De predikant moet leven van vertrouwen — in God én in de gemeenschap — of anders gewoon meedraaien in het gewone leven. Dat maakt de kerk menselijker en geloofwaardiger.
4. De kerk moet midden in de wereld staan. Niet er boven niet ernaast, maar erin. Niet oordelen, maar helpen. Niet domineren, maar dienen. Niet moraliseren, maar meeleven.
5.“Bestaan voor anderen” als kern van het christelijk levenDit is de essentie van Bonhoeffers theologie: Christus is de mens-voor-anderen, en wie Hem volgt, wordt zelf een mens-voor-anderen.Het is een spiritualiteit van zelfgave, niet van zelfverheffing.
++++
Gebed
Heer Jezus Christus,
Gij die gekomen zijt niet om gediend te worden maar om te dienen,
vorm ons tot een kerk die werkelijk bestaat voor anderen.
Maak ons vrij van angst om te verliezen,
vrij van de drang om onszelf te beschermen,
vrij van de neiging om te heersen.
Geef ons een hart dat ziet waar nood is,
oren die luisteren naar het stille lijden,
handen die helpen zonder te vragen,
en voeten die gaan naar wie alleen staat.
Zegen allen die verantwoordelijkheid dragen in de kerk:
dat zij nederig mogen zijn,
dat zij durven vertrouwen,
dat zij U zoeken in het gewone leven van mensen.
Leer ons, Heer, wat het betekent
om in U te leven,
om voor anderen te bestaan,
om Uw liefde zichtbaar te maken in deze wereld.
Amen.
*******************
christelijkeinformatiebron 