Over de Heiligen Sergius en Bachhus: en over hun mannenliefde….

Artikel van Anthony Bloom:

“Tenzij we naar een persoon kijken en de schoonheid in hem zien, kunnen we hem niets helpen. Je helpt een mens niet door te wijzen op wat er mis is, wat lelijk is, wat vervormd is. Christus keek naar iedereen die Hij ontmoette, naar de prostituee of de dief, en zag de schoonheid die daarin verborgen lag. Misschien was die vervormd, misschien beschadigd, maar het was niettemin schoonheid, en wat Hij deed, was die schoonheid aan het licht brengen.” (Antonius (Bloom) van Sourozh, zaliger nagedachtenis).

Wat maakt iemand mooi? De meesten van ons zijn geneigd snel een oordeel over anderen te vellen. We kijken naar iemands kleding, lengte, afkomst, gewicht, leeftijd, beroep, huis en auto en talloze andere aspecten, en beoordelen die persoon op basis van deze oppervlakkige en vluchtige kenmerken. We beslissen in een oogwenk of iemand slecht of extravagant gekleed is, te dik, te klein, kaal, te veel make-up draagt, in een oude auto rijdt, in een bepaald soort buurt woont of een baan heeft die wij belangrijker of minder belangrijk vinden dan die van onszelf. De snelle oordelen die we vellen kunnen niet alleen schadelijk zijn voor gezonde sociale interacties, maar ook voor onze eigen spirituele gezondheid. Als we iemands afkomst, kleding of een ander specifiek kenmerk zien voordat we de schoonheid van de hele persoon zien, worden we als mens tekortgedaan.

De bewonderde en zeer gerespecteerde metropoliet Anthony [1] spoorde ons aan om verder te kijken dan het oppervlakkige en vluchtige, om twee redenen. De eerste reden is om ons te behoeden voor de verleiding om snelle en irrationele oordelen te vellen en zo in de zonde van het oordelen over anderen te vervallen. Deze eerste reactie schaadt ons, omdat we onszelf snel vergelijken met anderen. We kunnen onmiddellijk in de valkuil van overmatige trots lopen door te denken dat we beter zijn dan anderen. Of we kunnen ook in een put van zelfvertwijfel en gevoelens van een laag zelfbeeld terechtkomen, omdat we niet geloven dat we inderdaad zeer gezegend zijn en talloze gaven van onze Schepper hebben ontvangen. De tweede, en misschien nog belangrijkere reden waarom we niet snel over anderen moeten oordelen, is dat onze snelle oordelen en reacties op iemands anders-zijn ons niet in staat stellen de schoonheid van de hele persoon te leren kennen, hem of haar lief te hebben en hem of haar te helpen met onze eigen talenten en gaven. Soms is die hulp simpelweg een vriendelijk woord, een geruststellend gebaar of een erkenning van iemands waardigheid. Vaak is de schoonheid van anderen onzichtbaar en niet direct duidelijk. Daarom moeten we er alles aan doen om de tijd te nemen om de schoonheid in iedereen te zien, vooral de verborgen schoonheid, die meer inspanning van onze kant vergt.

Als het gaat om homo’s, lesbiennes, biseksuelen en transgenders, heeft de (Orthodoxe) Kerk zich schuldig gemaakt aan het niet zien van de schoonheid in ons. Veel bisschoppen en priesters van de Kerk oordelen snel over ons, uitsluitend op basis van onze seksuele geaardheid. De bisschoppen en veel priesters van de Kerk, die weinig weten over homoseksuelen, hebben verklaard dat LHBT-personen “in opstand komen tegen de orde van de Schepper”. [2] Velen binnen de Kerk kijken slechts naar één aspect van onze menselijkheid en zien alleen iets dat “verkeerd, lelijk of vervormd” is, zonder, in de woorden van Metropoliet Anthony, “onze schoonheid” te zien. Omdat veel bisschoppen en geestelijken homoseksuelen niet goed kennen, of onwetend zijn op het gebied van biologie en psychologie, vellen ze vaak snelle en onjuiste oordelen over ons. Sommigen geloven zelfs dat we een aanzienlijk deel van ons leven doorbrengen in homobars [3] waar we dansen met travestieten. Ons beoordelen op basis van de manier waarop de media de Gay Pride-parades afbeelden, is hetzelfde als de rest van de samenleving beoordelen op basis van de Mardi Gras-festivals in New Orleans.

De woorden van de Schrift zijn duidelijk over de gelijkheid in de ogen van God. “Er is geen Jood of Griek, geen slaaf of vrije, geen man of vrouw, want allen zijn één in Christus Jezus, erfgenamen volgens de belofte.” (Galaten 3:28-29) En in het verlengde daarvan geldt het volgende: er is geen hetero of homo, lesbisch of transgender, getrouwd of ongetrouwd, want we zijn allen mooi in de ogen van Christus en erfgenamen van de belofte van onze Schepper. Wanneer we in eerste instantie alleen iemands seksuele geaardheid en burgerlijke staat zien, schieten we tekort als mens en als kerk. We moeten het beeld van God in ieder mens zien, en we moeten de schoonheid van het gelaat van Christus in ieder mens zien. Anders missen we de kans om lief te hebben en te dienen. Als we de schoonheid van de schepping in anderen niet zien, zullen we hen niet kunnen liefhebben zoals Christus ons heeft geboden. In plaats daarvan zien we iets waar we het mee eens of oneens zijn, iets dat verbeterd moet worden of iets dat veroordeeld of geprotesteerd moet worden, en dragen we “niets bij” aan de persoon.

Net als talloze andere LHBT-personen ben ik zoveel meer dan mijn seksualiteit, die God mij heeft gegeven. En wanneer de Kerk ons oordeelt op basis van onze geschapen seksualiteit of ons huwelijk met iemand van hetzelfde geslacht, heeft zij de geboden van Jezus Christus niet vervuld. Wanneer de bisschoppen valse veroordelings- en oordeelsbesluiten uitvaardigen op basis van archaïsche interpretaties van de Schrift en het canoniek recht, in plaats van ons allemaal te omarmen, lief te hebben en te zien, hebben zij nagelaten voor hun kudde te zorgen en ‘de schapen te voeden’. [4] We zijn allemaal in zekere mate beschadigd, gekneusd of gewond, of het nu emotioneel, fysiek, mentaal of spiritueel is. We hebben allemaal de liefdevolle zorg en het mededogen van God nodig, zoals die door anderen worden getoond en gedeeld. De Kerk moet naar de hele schepping kijken, man, vrouw, zwart, wit, homo, lesbisch, transgender, en de volheid van Gods schoonheid zien.

[1] Voor meer informatie over Metropoliet Anthony (Bloom) en zijn geschriften, zie de website van de stichting die ter nagedachtenis aan hem is opgericht: http://www.masf.org.uk/

[2] Deze uitdrukking werd onlangs door een (orthodoxe) priester gebruikt om LGBT-personen in diskrediet te brengen.

[3] Dit werd mij door dezelfde orthodoxe priester op een mailinglijst meegedeeld.

[4] Johannes 21

Bron: https://orthodoxandgay.com/the-beauty-within-us

***********************

De mannenliefde van de heiligen Sergius en Bacchus:

Op 11 oktober is het coming-out-dag. Deze dag is een uitnodiging aan mensen die anders zijn dan het “normale” (heteronormatieve), om trots te zijn op wie ze zijn, omdat ze ook geschapen zijn naar Gods beeld en gelijkenis. En waar kun je beter terecht voor alternatieve levenskeuzes dan in de Kerk? Dat is toch de beweging die zich laat inspireren door Jezus, die werd geboren uit een tienermoeder die ongehuwd zwanger werd? Die zelf geen belangstelling had om te trouwen en bij vrouw en kinderen te blijven? In wiens naam vele monniken en zusters het kloosterleven verkozen boven een gezinsleven?

Onder de verhalen die in de Kerk gedeeld worden, zijn verrassende heiligenverhalen die wel dwars lijken te staan op de kerkelijke leer. Een van die verhalen is dat van de heiligen Sergius en Bacchus, die herdacht worden op 7 oktober. Twee Romeinse mannen die zo onafscheidelijk waren dat zij niet zonder elkaar konden leven.

Sergius en Bacchus waren aan het einde van de derde eeuw officieren in het romeinse leger. Sergius is afkomstig uit de romeinse adel. Hij is kind aan huis bij het keizerlijk hof van Maximianus (285-305). Hij is directeur van een school (‘primicerius gymnasii trionum’ in Trieste).

Mogelijk heeft hij daar Bacchus leren kennen, die adjuncthoofd is op dezelfde school. Volgens de historische bronnen zijn de twee onafscheidelijk: één in hun liefde voor Christus, één in hun werk in de wereld. Als ze bidden, bidden ze samen. Als ze zingen, klinkt er één lied. Als ze spreken, spreken ze uit één mond. Hun lijflied is psalm 133: “Zie hoe goed, hoe weldadig: broeders te wezen en samen te zijn.”

Waarom ze beschuldigd worden van christelijke sympathie? Niemand weet het. Is het onbegrip vanwege hun liefde voor elkaar? Of simpelweg jaloezie vanwege hun goede positie aan het hof? Ze worden verraden. En de keizer – bij wijze van test – nodigt hen uit om samen met hem te gaan offeren aan de romeinse goden. Sergius en Bacchus gaan mee met de keizer, maar blijven bij de tempel buiten wachten, want offeren aan een andere god dan de ware God, dat doen ze niet. Voor straf laat keizer Maximianus hen in vrouwenkleren hullen en om ze zo door de stad te laten trekken, te kijk voor alle burgers. Zulk soort humor heeft deze keizer. Sergius en Bacchus verweren zich met hun eigen humor en zingen op straat: “We hebben de oude mens uitgetrokken en naakt verblijden we ons in U, Heer, want U trok ons het kleed van de bevrijding aan en hulde ons in de mantel van gerechtigheid. Als bruiden heeft U ons gekleed met jurken en ons aaneengesmeed voor uw aangezicht.” Teksten van Paulus en van de profeet Jesaja. Bijbelkennis brengt je nog eens wat.

“Hoe kan het toch dat jullie geloven in de zoon van een timmerman?”, vraagt keizer Maximianus hen, “die Jezus van jullie is als bastaard geboren, zijn moeder ongehuwd zwanger. Dat is toch niet te vergelijken met de respectabele romeinse religie waar alle goden netjes getrouwd zijn? Kijk hoeveel kinderen Zeus binnen zijn huwelijk met Hera heeft voortgebracht.”

Keizer Maximianus laat ze over aan gouverneur Antiochus om ze te berechten. Overdag worden ze ondervraagd en gemarteld. ‘s Nachts in hun cel bidden en zingen ze samen psalmen. Een engel van God komt hen moed inspreken: “Houd stand in jullie geloof en liefde. God staat jullie bij en waakt over jullie.”

Bacchus is de eerste die bezwijkt onder de martelingen. Het maakt Sergius’ hart ziek van verdriet en hij treurt: “Nooit meer, broertje en vriend, zullen we samen zingen ‘Zie hoe goed, hoe weldadig: broeders te wezen en samen te zijn.’ Je bent van mij gescheiden en naar de hemel gegaan, je laat mij achter op aarde, verweduwd, zonder troost.”

Maar in de nacht verschijnt hem Bacchus stralend als een engel. “Waarom rouw je en heb je verdriet, broertje? Mijn lichaam mag van je weggenomen zijn, maar in onze band ben ik nog altijd onverbrekelijk nabij. We zingen en reciteren nog steeds samen psalmen. Spoed je dan, broertje, mij achterna, om mij te winnen wanneer je de koers volbracht hebt.”

Als het Sergius’ beurt is om gemarteld te worden, loopt deze met opgeheven hoofd zijn belagers tegemoet. Hij ziet alleen uit naar de hereniging met zijn geliefde Bacchus. Op de plek waar hij onthoofd wordt, laat God een grote kloof in de aarde ontstaan, zodat alle heidenen ontzag zullen hebben voor Hem. Eens per jaar komen de wilde dieren hier bij elkaar, samen met de mensen, en de dieren zullen de mensen niet aanvallen uit ontzag voor wat hier gebeurd is met de heilige man.

Bacchus en Sergius zijn populaire heiligen gebleven in de oosterse kerk. Hun verhaal komt voor in liturgische teksten die bijna vergeten zijn, waarin mannen een zegen van de kerk ontvangen over hun verbondenheid. Liturgische teksten die opgespoord zijn door John Boswell in zijn – niet onomstreden – studie Same Sex Unions in Premodern Europe. Je kunt natuurlijk tegenwerpen: dit verhaal gaat helemaal niet over homoseksualiteit. Het gaat over twee mannen die geen christen mochten zijn. Dat klopt. Het gaat niet over homoseksualiteit. Al is het maar omdat ons idee van homoseksuele relaties nog helemaal niet bestond in de praktijk van de Griekse en Romeinse wereld. Wel is de homo-erotiek die erin doorklinkt een duidelijk motief. Het is niet het hoofdthema dat geproblematiseerd wordt, maar een vanzelfsprekend onderdeel van het verhaal. In dit verhaal steunen twee mannen elkaar in de strijd om te mogen geloven in Christus. En God steunt hen daarin door dik en dun.

Als het waar is wat de Kerk gelooft, dat in de heiligen God zelf aan het werk is op aarde, dan is het hoopvol dat God ook werkt door een stel mannen die erg veel van elkaar houden, of door een vrouw die een mannenleven leidt, zoals Thecla of Jeanne d’Arc. Of door iemand die mannelijke en vrouwelijke kenmerken in zich verenigt zoals Wilgefortis. Hoopvol voor alle mensen vandaag die moed verzamelen om uit de kast te komen om zichzelf te mogen zijn.

https://mariangeurtsen.nl/heiligen-sergius-en-bacchus/

***********************

WAT ZEGT DE BIJBEL OVER HET BEOORDELEN VAN MENSEN?

Alleen God is in staat om rechtvaardig te oordelen, en we moeten alle oordeel aan Hem overlaten! “Oordeel niet, opdat u niet geoordeeld wordt. Want met het oordeel waarmee u oordeelt, zult u zelf geoordeeld worden; en met welke maat u meet, zal er bij u ook gemeten worden”.*Mattheüs 7:1-2

Oordeel niet, opdat er niet over jullie geoordeeld wordt. *Matteüs 7:1

Spreek, oordeel rechtvaardig, geef de armen en behoeftigen hun recht. *Spreuken 31:9

Wanneer Hij komt zal Hij de wereld in het ongelijk stellen door duidelijk te maken wat zonde, gerechtigheid en oordeel is. *Johannes 16:8

En u, wie u ook bent, met uw oordeel al klaar: u bent evenmin te verontschuldigen. Het oordeel dat u over anderen velt, velt u over uzelf, want de dingen die u veroordeelt doet u zelf ook. *Romeinen 2:1

Ik zeg u: van elk nutteloos woord dat mensen spreken, zullen ze op de dag van het oordeel rekenschap moeten afleggen. *Matteüs 12:36

Oordeel niet, dan zal er niet over je geoordeeld worden. Veroordeel niet, dan zul je niet veroordeeld worden. Vergeef, dan zal je vergeven worden. *Lucas 6:37

De Heer blijkt dus vromen uit de beproeving te kunnen redden en onrechtvaardigen gevangen te kunnen houden tot de dag van het oordeel, om hen dan te straffen. *2 Petrus 2:9

God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gestuurd om een oordeel over haar te vellen, maar om de wereld door Hem te redden. *Johannes 3:17

Reikhalzend kijk ik naar U uit, zelfs ’s nachts verlang ik naar U. Wanneer U een oordeel over de wereld velt, zullen de mensen op aarde gerechtigheid leren. *Jesaja 26:9

Wie alles eet mag niet neerzien op iemand die dat niet doet, en wie niet alles eet mag geen oordeel vellen over iemand die dat wel doet, want God heeft hem aanvaard. *Romeinen 14:3

Over wie in Hem gelooft wordt geen oordeel uitgesproken, maar wie niet in Hem gelooft is al veroordeeld, omdat hij niet wilde geloven in de naam van Gods enige Zoon. *Johannes 3:18

Laten we ons daarom richten op wat voor volwassenen bedoeld is en de eerste beginselen van de leer over Christus laten rusten. We gaan niet nog eens het fundament leggen en spreken over het zich afkeren van daden die tot de dood leiden, over het geloof in God, de leer over het dopen en de handoplegging, en over de opstanding van de doden en het laatste oordeel. *Hebreeën 6:1-2

Wie bent u dat u een oordeel velt over de dienaar van een ander? Of het wel of niet goed is wat hij doet, bepaalt alleen zijn eigen heer – en hij zal het goed blijven doen, want de Heer heeft de macht hem te laten volharden.

*Romeinen 14:4

Laten we elkaar daarom niet langer veroordelen. In plaats daarvan moet u zich voornemen uw broeder en zuster niet te laten struikelen of ten val te brengen. *Romeinen 14:13

Maar bovenal, broeders en zusters, zweer geen enkele eed, niet bij de hemel, niet bij de aarde, nergens bij. Laat uw ja ja zijn, en uw nee nee, anders zult u veroordeeld worden. *Jakobus 5:12

Er is maar één wetgever en rechter: Hij die bij machte is te redden of in het verderf te storten. Maar wie bent u om uw naaste te veroordelen? *Jakobus 4:12

Dit zegt de HEER van de hemelse machten: Spreek eerlijk recht, wees goed en zorgzaam voor elkaar; onderdruk geen weduwen en wezen en ook geen vreemdelingen en armen, en wees er niet op uit om een ander kwaad te doen. *Zacharia 7:9-10

De liefde laat geen ruimte voor angst; volmaakte liefde sluit angst uit, want angst veronderstelt straf. In iemand die angst kent, is de liefde niet tot volmaaktheid gekomen. *1 Johannes 4:18

Wat ons drijft is de liefde van Christus, omdat we ervan overtuigd zijn dat één mens voor alle mensen is gestorven, waardoor alle mensen zijn gestorven, en dat Hij voor allen is gestorven opdat de levenden niet langer voor zichzelf zouden leven, maar voor Hem die voor de levenden is gestorven en is opgewekt. *2 Korintiërs 5:14-15

Het woord van God is levend en krachtig, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden. *Hebreeën 4:12

JEZUS’boodschap:

Jezus’ boodschap over liefde voor elke mens draait om het grootste gebod: God liefhebben en je naaste als jezelf, waarbij je zelfs je vijanden liefhebt. Deze liefde (agape) is onvoorwaardelijk, een reflectie van Gods liefde die je ontvangt, en uit zich in daden van vriendelijkheid, geduld en dienstbaarheid, niet alleen in gevoelens. Het gaat om het zoeken naar verbinding, het dienen van de ander vanuit Gods liefde, en het zien van God in iedereen, wat leidt tot een leven van naastenliefde en innerlijke vernieuwing.

************************

Gebed om gezien te worden in onze ware schoonheid:

Heer Jezus Christus,

Gij die elke mens aankijkt met een blik die bevrijdt,

leer ons vandaag opnieuw zien zoals Gij ziet.

Gij kent de vreugden en de wonden

van uw homoseksuele dochters en zonen,

uw geliefde kinderen die soms

onbegrepen, afgewezen of verborgen leven.

Gij ziet niet eerst hun strijd,

maar hun schoonheid —

de schoonheid die Gij zelf in hen hebt gelegd.