De Geloofsbelijdenis van Athanasius

De Geloofsbelijdenis van Athanasius:

Wie behouden wil worden, moet vóór alles het katholieke geloof vasthouden.

Wie dit geloof niet geheel en ongeschonden bewaart, zal zonder twijfel voor eeuwig verloren gaan.

Het katholieke geloof is dit:

Wij aanbidden één God in Drie Personen, en drie Personen in één God,

zonder de Personen te vermengen of de goddelijke natuur te verdelen.

Want de Vader is een Persoon, de Zoon is een Persoon, en de Heilige Geest is een Persoon.

Maar de goddelijke natuur van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest is één:

gelijk in heerlijkheid, gelijk in eeuwigheid.

Zoals de Vader is, zo is de Zoon, zo is de Heilige Geest.

De Vader is ongeschapen, de Zoon is ongeschapen, de Heilige Geest is ongeschapen.

De Vader is oneindig, de Zoon is oneindig, de Heilige Geest is oneindig.

De Vader is eeuwig, de Zoon is eeuwig, de Heilige Geest is eeuwig.

En toch zijn er niet drie eeuwigen, maar één eeuwige.

Niet drie ongeschapenen, maar één ongeschapene.

Niet drie oneindigen, maar één oneindige.

Evenzo is de Vader almachtig, de Zoon almachtig, de Heilige Geest almachtig.

En toch zijn er niet drie almachtigen, maar één almachtige.

Zo is de Vader God, de Zoon God, de Heilige Geest God.

En toch zijn er niet drie Goden, maar één God.

Zo is de Vader Heer, de Zoon Heer, de Heilige Geest Heer.

En toch zijn er niet drie Heren, maar één Heer.

Want zoals het katholieke geloof ons verplicht te belijden dat elke Persoon afzonderlijk God en Heer is,

zo verbiedt het ons ook om te zeggen dat er drie Goden of drie Heren zijn.

De Vader is door niemand gemaakt, noch geschapen, noch voortgebracht.

De Zoon is alleen door de Vader: niet gemaakt, niet geschapen, maar voortgebracht.

De Heilige Geest is van de Vader en de Zoon: niet gemaakt, niet geschapen, maar voortkomend.

Zo is er één Vader, niet drie Vaders; één Zoon, niet drie Zonen; één Heilige Geest, niet drie Heilige Geesten.

En in deze Drieëenheid is niets eerder of later, niets groter of kleiner,

maar alle drie Personen zijn gelijk eeuwig en geheel gelijkwaardig.

Daarom moet in alles, zoals eerder gezegd, de Drieëenheid in eenheid worden vereerd,

en de eenheid in Drieëenheid.

Wie dus behouden wil worden, moet dit over de Drieëenheid geloven.

Verder is het noodzakelijk tot eeuwig heil dat men ook oprecht gelooft in de menswording van onze Heer Jezus Christus.

Want het juiste geloof is dat wij geloven en belijden

dat onze Heer Jezus Christus, de Zoon van God, God en mens is.

God, uit het wezen van de Vader, geboren vóór alle tijden;

mens, uit het wezen van zijn moeder, geboren in de tijd.

Volledig God, volledig mens, bestaande uit een redelijke ziel en menselijk vlees.

Gelijk aan de Vader naar zijn goddelijkheid, minder dan de Vader naar zijn menselijkheid.

Hoewel Hij God en mens is, is Hij toch niet twee, maar één Christus.

Eén, niet door het vermengen van de natuur, maar door de eenheid van Persoon.

Want zoals ziel en lichaam één mens zijn, zo zijn God en mens één Christus.

Die geleden heeft voor ons heil, is neergedaald in de hel,

op de derde dag opgestaan uit de dood,

opgevaren naar de hemel, zit aan de rechterhand van God, de almachtige Vader,

vanwaar Hij zal komen om te oordelen de levenden en de doden.

Bij zijn komst zullen allen opstaan met hun lichamen

en rekenschap afleggen van hun eigen daden.

En zij die goed hebben gedaan, zullen het eeuwige leven ingaan,

maar zij die kwaad hebben gedaan, het eeuwige vuur.

Dit is het katholieke geloof. Wie dit niet oprecht en standvastig gelooft, kan niet behouden worden.

++++

Commentaar:

De Athanasian Creed is een diepgaande en plechtige samenvatting van het christelijke geloof, vooral met betrekking tot de Drieëenheid en de persoon van Christus. Hoewel de naam verwijst naar Athanasius van Alexandrië, is het waarschijnlijk later ontstaan in de Latijnse traditie. De tekst benadrukt:

De absolute gelijkheid en eenheid van de drie goddelijke Personen.

De noodzaak van orthodox geloof voor het heil.

De volledige godheid én mensheid van Jezus Christus.

De uiteindelijke opstanding en het oordeel.

Het is een tekst die zowel intellectueel als spiritueel uitdaagt, en uitnodigt tot eerbiedige contemplatie van het mysterie van God.

+++++

Gebed in de geest van de Athanasian Creed:

Eeuwige Drieëne God, Vader, Zoon en Heilige Geest,

U bent één in wezen, gelijk in heerlijkheid, verenigd in liefde.

Wij aanbidden U met ontzag,

en belijden met ons hart en onze stem:

U bent onze Schepper, Verlosser en Trooster.

Heer Jezus Christus,

volledig God en volledig mens,

U bent voor ons gestorven en opgestaan,

U zit aan de rechterhand van de Vader,

en U zult komen om te oordelen met gerechtigheid.

Heilige Geest,

U die uitgaat van de Vader ,

verlicht ons verstand,

versterk ons geloof,

en leid ons in de waarheid.

Laat ons dit geloof bewaren met zuiverheid en vreugde,

opdat wij, door genade, mogen delen in het eeuwige leven

en U loven in eeuwigheid.

Amen.

+++++

Wat is de betekenis van de geloofbelijdenis van Athanasius in vergelijking met die van Nicea en Constantionopel,

De geloofsbelijdenis van Athanasius (ook wel Quicumque vult) staat in een duidelijke, maar niet altijd goed begrepen verhouding tot de geloofsbelijdenissen van Nicea (325) en Constantinopel (381).

Hier is een gestructureerd overzicht dat de kern raakt.

Hoe verhouden de geloofsbelijdenissen zich tot elkaar?

Nicea (325) 4e eeuw : Concilie van Nicea – Bestreed het Arianisme; belijden dat de Zoon waarachtig God is.
Nicea-Constantinopel (381) 4e eeuw- Het Concilie van Constantinopel . Het is een uitbreiding en verduidelijking van Nicea, vooral over de Heilige Geest.

1. De geloofsbelijdenis van Athanasius (5e–6e eeuw?)later(dan 4^e eeuw) : Is niet door Athanasius geschreven. Geeft een Systematische uitleg van de Drie-eenheid en de incarnatie.

Belangrijk: Athanasius zelf heeft deze belijdenis niet geschreven. De tekst draagt zijn naam omdat hij de meest invloedrijke verdediger van de orthodoxe triniteit was.

2.Inhoudelijke verhouding:2.De Athanasian Creed bouwt voort op Nicea

De geloofsbelijdenis van Athanasius is geen alternatief voor Nicea, maar een uitwerking ervan.

Ze doet twee dingen die Nicea niet doet:

Uitgebreide, bijna catechetische uitleg van de Drie-eenheid

Nicea zegt wat we geloven: de Zoon is “één in wezen met de Vader”.

Athanasius legt uit hoe de Drie-eenheid orthodox wordt verstaan:

geen vermenging van personen

geen scheiding van het wezen

Vader ongemaakt, Zoon uit de Vader, Geest uit beiden, enz.

Sterke nadruk op de twee naturen van Christus

Nicea noemt Christus “waarachtig God”.

Athanasius voegt eraan toe dat Christus volledig God én volledig mens is, zonder verwarring of scheiding.