“Verzen geschreven tijdens een extase van diepe contemplatie”

SINT JAN VAN HET KRUIS

Ik trad binnen waar ik niets wist:

En bleef daar zonder weten,

Alle kennis overstijgend.

1.Ik wist niet waar ik was,

Maar toen ik daar mij bevond,

Zonder te weten waar ik was,

Begrijp ik grote dingen;

Ik zal niet zeggen wat ik voelde,

Want ik bleef zonder weten,

Alle kennis overstijgend.

2. Van vrede en vroomheid

Was de kennis volmaakt,

In diepe eenzaamheid

Bevonden, rechte weg;

Het was zo’n geheim iets,

Dat ik bleef stamelen,

Alle kennis overstijgend.

3. Ik was zo verzonken,

Zo geabsorbeerd en vervreemd,

Dat mijn zintuigen

Van alle gevoel beroofd waren,

En de geest begiftigd

Met een begrijpen zonder begrijpen.

Alle kennis overstijgend.

4. Wie daar werkelijk komt

Verliest zichzelf;

Wat hij eerst wist

Lijkt hem zeer gering,

En zijn kennis groeit zo

Dat hij blijft zonder weten,

Alle kennis overstijgend.

5. Hoe hoger men stijgt,

Hoe minder men begrijpt,

Want het is de duistere wolk

Die de nacht verlicht:

Daarom wie haar kent

Blijft altijd zonder weten,

Alle kennis overstijgend.

6. Dit weten zonder weten

Is van zo’n hoge kracht,

Dat de wijzen redenerend

Het nooit kunnen overwinnen;

Want hun weten bereikt niet

Tot het niet-begrijpend begrijpen,

Alle kennis overstijgend.

7. En het is van zo’n hoge voortreffelijkheid

Dit hoogste weten,

Dat geen vermogen of wetenschap

Het kan omvatten;

Wie zichzelf weet te overwinnen

Met een niet-weten dat weet,

Zal altijd blijven overstijgen.

8. En als je het wilt horen,

Deze hoogste kennis bestaat

In een verheven gevoel

Van de goddelijke essentie;

Het is het werk van Zijn genade

Om ons te doen blijven zonder begrijpen,

Alle kennis

Overstijgend.

++++

Commentaar:

Dit mystieke gedicht van San Juan de la Cruz is een lofzang op de contemplatieve ervaring waarin het verstand zwijgt en het hart spreekt. Het “niet-weten” is geen gebrek aan kennis, maar een heilige leegte waarin God zich openbaart. De dichter beschrijft een toestand van extase waarin alle menselijke vermogens worden overstegen, en men binnentreedt in een sfeer van goddelijke intimiteit. Het paradoxale “weten zonder weten” is de kern van de mystieke weg: een weten dat niet uit boeken komt, maar uit de directe aanraking van het goddelijke.

De herhaling van “toda ciencia trascendiendo” — “alle kennis overstijgend” — benadrukt dat deze ervaring niet te vatten is in menselijke begrippen. Het is een uitnodiging tot nederigheid, stilte en overgave.

++++

Gebed geïnspireerd door het gedicht: