CS Lewis: De juiste richting leidt niet alleen tot vrede, maar ook tot kennis….

De juiste richting leidt niet alleen tot vrede, maar ook tot kennis.

Wanneer een mens beter wordt, begrijpt hij steeds duidelijker het kwaad dat nog in hem aanwezig is.

Wanneer een mens slechter wordt, begrijpt hij zijn eigen slechtheid steeds minder.

Een matig slecht mens weet dat hij niet erg goed is; een grondig slecht mens denkt dat hij in orde is.

Dat is eigenlijk gezond verstand.

Je begrijpt slaap wanneer je wakker bent, niet terwijl je slaapt.

Je ziet fouten in rekenwerk wanneer je geest goed werkt; terwijl je ze maakt, zie je ze niet.

Je begrijpt de aard van dronkenschap wanneer je nuchter bent, niet wanneer je dronken bent.

Goede mensen kennen zowel het goede als het kwade; slechte mensen kennen geen van beide.

++++

Commentaar:

Lewis wijst hier op een diep spiritueel inzicht: dat groei in goedheid gepaard gaat met een groeiend bewustzijn van onze gebrokenheid. Het is een paradox die in veel religieuze tradities terugkomt — hoe dichter we bij het licht komen, hoe scherper we onze schaduw zien. Slecht gedrag verduistert niet alleen onze moraal, maar ook ons vermogen om helder te zien. Zoals slaap ons het bewustzijn ontneemt, zo ontneemt kwaad ons het inzicht in onszelf.

Zijn analogieën — slaap, rekenfouten, dronkenschap — zijn eenvoudig maar krachtig. Ze maken duidelijk dat zelfkennis en moreel besef pas mogelijk zijn wanneer we ons in een toestand van innerlijke orde bevinden. Het is een oproep tot nederigheid: wie denkt dat hij ‘in orde’ is, zonder ooit zijn eigen tekortkomingen te onderzoeken, is misschien juist het verst afgedwaald.

++++

Gebed

Heer van licht en waarheid,

 

Leid ons op de weg die niet alleen vrede brengt, maar ook helderheid.

Geef ons de moed om eerlijk te kijken naar wat nog duister is in ons hart.

Laat ons niet verblind zijn door trots of gemak, maar wakker en nuchter in onze geest.

Zoals de ochtend het duister verdrijft, zo verdrijft Uw genade onze zelfmisleiding.

 

Maak ons tot mensen die het goede kennen — en het kwade herkennen —

opdat wij in waarheid kunnen leven,

en anderen met wijsheid en liefde tegemoet kunnen treden.

 

Amen.

 

*****************

 

Auteur: Krisbiesbroeck

Christiaan Biesbroeck Licentiaat Theologie/filosofie

Plaats een reactie