Het gedicht “Santo del Silencio…” van José Domingo de Mena (Pomo Moreno)

Heilige van de Stilte

Heilige van de stilte, tragische Sint Bruno, jij biedt het geheim van de volmaaktheid. Waar jouw ascese reikt, komt niemand toe, je overtreft alles in verzaking en heiligheid. Alle martelingen van het lichaam, het vasten, en het boetekleed van voortdurende gebeden, zijn voor jou geen offer, geen last om te dragen— je ziet martelaarschap als een waanbeeld, een zinsbegoocheling. Zelfs je stem, trouwe metgezel van het bestaan, in je eenzame, sobere leven, lijkt jou een vreugde die je moet verwerpen… En heldhaftig, wreed zelfs, trek je je terug, je legt jezelf het strenge vasten van zwijgen op, en bereikt de grote deugd van het stil zijn.

Zwijgen, zoals de edelste dingen zwijgen: de boom, de ster, de wolk, de bloem. De uren laten voorbijgaan in stilte, alleen luisterend naar de innerlijke stem…Zwijgen, beseffend dat de mooiste woorden niet volstaan om uit te drukken de wonderen van een mens vol liefde. Zwijgen… jezelf de ijzeren muilkorf opleggen van koppig stilzwijgen. De valstrik weerstaan van de Duivel, die klaarstaat om te dicteren… En als het nodig is om het zwijgen te doorbreken, wees dan een drievoudige stem, een echo van glorie of afgrond, spreek zoals de vogels en de zee spreken!

III

Stel een rem op mijn losse tong, o God. Sint Bruno, bescherm mijn oprechte verlangen. Laat mijn woorden niet meer wegstromen in de rivier van onverschilligheid. Heer, ik wil zwijgen. Mijn makkelijke woorden worden een stroom die mijn sobere geest verzacht en overspoelt. Spreken zonder rust, zonder ritme, zonder vuur— Heer, maak mijn woorden droog en licht. Laat mijn leven de invloed voelen van deze heilige betovering van afzondering, die ik bewonder en met vurigheid vereer. En als ik moet spreken zoals hij in zijn nederigheid, laat dan een vlammend zwaard mijn tong treffen, en laat mijn ziel spreken met zijn hart.

++++

Commentaar:

Dit gedicht is een krachtige lofzang op Sint Bruno, stichter van de Kartuizerorde, bekend om zijn radicale keuze voor stilte en afzondering. De dichter verheft Bruno’s zwijgen tot een mystieke daad: niet als afwezigheid van woorden, maar als een spirituele discipline die leidt tot innerlijke zuiverheid en goddelijke nabijheid.

De eerste strofe benadrukt Bruno’s ascetische kracht en zijn afwijzing van zelfs de menselijke stem. De tweede strofe vergelijkt zijn zwijgen met de stille schoonheid van de natuur, en toont hoe woorden tekortschieten om het goddelijke te vatten. De derde strofe is een persoonlijke smeekbede: de dichter vraagt om bescherming tegen de verleiding van loze woorden en verlangt naar de heilige kracht van het zwijgen.

Het gedicht is niet alleen een portret van Bruno, maar ook een uitnodiging tot contemplatie, tot het zoeken van God in de stilte, en tot het spreken met het hart in plaats van met de mond.

++++

Gebed tot de Heilige Stilte

Heer,

leer mij de kracht van het zwijgen,

zoals Sint Bruno het kende—

niet als vlucht, maar als vuur,

dat zuivert, dat opent, dat leidt naar U.

Laat mijn woorden niet zijn als ruis,

maar als echo van Uw waarheid.

Laatmijn stilte niet leeg zijn,

maar vol van Uw aanwezigheid.

Wanneer ik spreek,