“De hele aarde is een levende icoon van het aangezicht van God. … Ik aanbid de materie niet. Ik aanbid de Schepper van de materie, die omwille van mij materie werd, die verkoos zijn woning in de materie te nemen, die mijn heil bewerkte door de materie. Nooit zal ik ophouden de materie te eren die mijn heil heeft bewerkt! Ik eer haar, maar niet als God. Daarom groet ik alle overblijvende materie met eerbied, omdat God haar heeft vervuld met zijn genade en kracht. Door haar is mijn heil tot mij gekomen.”
— Johannes van Damascus
+++++
Commentaar:
Johannes van Damascus verdedigt hier met vurige overtuiging de incarnatie — het mysterie dat God in Jezus Christus werkelijk mens werd, tastbaar, lichamelijk, stoffelijk. In een tijd waarin sommige stromingen de materie als minderwaardig of zelfs kwaad beschouwden, stelt hij dat juist door de materie onze redding is gekomen. Hij roept op tot eerbied voor het geschapene, niet als iets goddelijks op zichzelf, maar als drager van goddelijke genade.
Zijn woorden zijn een lofzang op de sacramentaliteit van het leven: water dat doopt, brood dat voedt, olie die geneest, iconen die verbinden. Alles wat stoffelijk is, kan een venster worden op het goddelijke. Dit is een diepe troost én een oproep tot zorgvuldige omgang met de wereld — niet als bezit, maar als heilige ruimte.
++++
Gebed
God van vlees en adem,
U bent niet ver gebleven,
maar bent gekomen in stof en bloed,
in hout en spijkers, in brood en wijn.
Laat ons nooit achteloos zijn tegenover het geschapene,
maar met eerbied groeten wat U heeft aangeraakt.
Geef ons ogen om Uw gelaat te herkennen
in de aarde, in het lichaam, in de ander.
Moge alles wat stoffelijk is
ons herinneren aan Uw nabijheid.
Door Christus,
die onze stof tot glorie verhief.
Amen.
++++
Wie was Johannes van Damascus ?
Johannes van Damascus (ca. 676–749), ook bekend als Johannes Damascenus, was een invloedrijke monnik, priester, theoloog en hymneschrijver uit Syrië. Hij wordt beschouwd als de laatste van de Griekse kerkvaders en is een sleutelfiguur in de Byzantijnse traditie.
Korte biografie:
Geboorte en achtergrond: Geboren in Damascus in een rijke christelijke familie die onder het islamitische Omajjadenbewind diende. Zijn vader was schatkistbewaarder van de kalief.
Loopbaan aan het hof: Johannes begon als ambtenaar en hoofdadviseur aan het hof van de kalief Moe’awija I.
Monnik en theoloog: Rond 700 verliet hij het hof en trad in het klooster van Mar Saba bij Jeruzalem, waar hij zich toelegde op gebed, studie en schrijven.
Verdediger van iconen: Hij is beroemd om zijn vurige verdediging van de iconenverering tegen het iconoclasme, wat hem tot een belangrijke stem in de kerkelijke debatten maakte.
Schrijver: Zijn hoofdwerk De bron van kennis is een systematische samenvatting van christelijke theologie en filosofie, waarin hij ook Aristoteles en de kerkvaders verwerkt.
Heilige status: Hij wordt vereerd als heilige en kerkleraar in zowel de Oosterse als de Rooms-Katholieke Kerk. Zijn feestdag is op 4 december.
Spirituele betekenis
Johannes van Damascus belichaamt een brug tussen de klassieke Griekse denktraditie en het christelijk geloof. Zijn werk toont hoe geloof en rede elkaar kunnen versterken. Zijn lof voor de materie als drager van goddelijke genade — zoals in het citaat dat je eerder deelde — is een krachtig pleidooi voor de sacramentaliteit van het leven: dat het zichtbare het onzichtbare kan openbaren.
*****************
christelijkeinformatiebron 