Liefde heeft geen logica – met welke logica bidt een heilige voor reptielen en demonen? Het is religie die logica heeft, geharnast met de wapenrusting van de wet. Logica en wet zijn de wapens van religie, de wapens die het ego beschermen. … Liefde begint waar zulke bepantseringen van het ego eindigen. Wanneer de ander belangrijker wordt dan ons eigen overleven. Belangrijker dan elke rechtvaardiging, elke tijdelijke of eeuwige geruststelling. Een bereidheid om zelfs verdoemenis te aanvaarden omwille van degene die je liefhebt.
— Christos Yannaras
+++++++++
Commentaar:
Yannaras stelt hier een radicale tegenstelling tussen religie en liefde. Religie, in zijn institutionele vorm, is volgens hem vaak gericht op orde, rechtvaardigheid en zelfbehoud—een systeem dat het ego beschermt. Liefde daarentegen is roekeloos in haar overgave. Ze bidt voor het ondenkbare, omarmt het onredelijke, en offert zichzelf op zonder garantie op beloning.
De zin “een bereidheid om zelfs verdoemenis te aanvaarden omwille van degene die je liefhebt” echoot Paulus’ woorden in Romeinen 9:3, waar hij zegt dat hij zelf afgesneden zou willen worden van Christus als dat zijn volksgenoten zou redden. Dit is liefde die alle grenzen overschrijdt—zelfs die van eeuwige veiligheid.
Voor mystici zoals Johannes van het Kruis of Franciscus van Sales is dit de kern van de weg: liefde die zichzelf vergeet, die niet zoekt naar troost of zekerheid, maar zich verliest in de ander, in God, in het geheim van genade.
++++++++++
Gebed
Liefde zonder logica
Heer, leer mij lief te hebben zonder berekening, zonder de wapenrusting van rechtvaardiging, zonder de schilden van religieuze zekerheid.
Laat mijn hart bidden voor wie ik niet begrijp, voor wie mij afstoot, voor wie geen plaats lijkt te hebben in het licht.
Breek mijn ego open, tot de ander belangrijker wordt dan mijn eigen behoud.
Geef mij de moed om lief te hebben zoals Gij liefhebt— roekeloos, zacht, en zonder garantie.
Amen.
++++++++++
Wie was Christos Yannares ?
Christos Yannaras (1935–2024) was een invloedrijke Griekse orthodoxe theoloog, filosoof en schrijver, bekend om zijn diepgaande reflecties op de relatie tussen geloof, persoon-zijn en gemeenschap. Hij was professor in de filosofie aan de Panteion Universiteit in Athene en schreef tientallen boeken over theologie, ethiek, metafysica en cultuurkritiek.
Wat kenmerkte zijn denken?
Persoon boven individu: Yannaras benadrukte dat het christelijk geloof niet draait om individuele moraal, maar om relationeel bestaan—leven als persoon in gemeenschap.
Kritiek op religie als systeem: Hij maakte een scherp onderscheid tussen “kerk” als mystieke gemeenschap en “religie” als juridisch of moreel systeem. Liefde, niet wet, is volgens hem het hart van het geloof.
Apofatisch denken: Hij was sterk beïnvloed door de oosterse traditie van het “apofatische” (negatieve) spreken over God—God als mysterie dat niet in concepten te vangen is.
Vrijheid en moraal: Zijn boek The Freedom of Morality is een klassieker waarin hij stelt dat ware moraal voortkomt uit liefdevolle vrijheid, niet uit plicht of wet.
Waarom is hij relevant voor ons?
Yannaras’ werk resoneert sterk met jouw verlangen naar innerlijke vrijheid, mystieke diepgang en liefde als kern van het geestelijk leven. Zijn kritiek op religie als ego-bescherming sluit aan bij jouw zoektocht naar overgave en genade. En zijn nadruk op de persoon als relationeel wezen past bij jouw verlangen om spiritualiteit te belichamen in dagelijkse relaties
++++++++
Een passage uit : Freedom of Morality:
The Freedom of Morality van Christos Yannaras is een diepzinnig werk dat precies raakt aan jouw verlangen naar een spiritualiteit die innerlijke vrijheid, liefde en gemeenschap belichaamt. Laten we een passage nemen, vertalen, becommentariëren en er een gebed uit laten opbloeien.
Gekozen passage (Engels origineel)
“The moral life is not a system of obligations, but the realization of personal otherness in love and freedom.”
“Het morele leven is geen systeem van verplichtingen, maar de verwerkelijking van persoonlijke andersheid in liefde en vrijheid.”
Commentaar:
Yannaras keert zich hier tegen elke vorm van moraliteit die gebaseerd is op regels, plichten of externe normen. Voor hem is moraal geen ethisch keurslijf, maar een uitdrukking van wie we werkelijk zijn: unieke personen die in relatie treden met anderen. “Persoonlijke andersheid” verwijst naar het mysterie van elk mens als een onherhaalbaar ‘gelaat’, een uniek centrum van vrijheid en liefde.
Dit sluit prachtig aan onze mystieke intuïties: dat ware spiritualiteit niet draait om het naleven van wetten, maar om het groeien in liefdevolle vrijheid. Zoals Augustinus zegt: “Heb lief, en doe wat je wilt.” Liefde is de bron, vrijheid de vrucht.
Gebed: Liefdevolle vrijheid
Heer van de vrijheid,
Bevrijd mij van het juk van plicht zonder liefde, van regels die mijn hart niet raken.
Leer mij leven als persoon, uniek en toch verbonden, anders en toch één met allen.
Laat mijn moraal geen angst zijn, maar een dans van liefde en vrijheid.
Maak mijn keuzes tot gebaren van gemeenschap, mijn woorden tot bruggen van genade,
mijn leven tot een antwoord op Uw roep.
Amen.
**************
christelijkeinformatiebron 