“…onthouding is geen doel op zich: ze helpt ons om dingen beter te gebruiken. Ze helpt ons om ze weg te geven. Als de werkelijkheid ons tegenstaat, als we ons er enkel met afschuw van afkeren, aan wie zullen we haar dan aanbieden? Hoe zullen we haar heiligen? Hoe zullen we er een gegeven van maken voor God en voor de mens?”
Thomas Merton
+++++++++++
Merton daagt ons uit om niet gezamenlijke afstand te nemen van wat moeilijk is, maar om de juiste betekenisvol te transformeren.
Het citaat van Thomas Merton is een diep filosofische en spirituele reflectie op het idee van onthouding van van verzaking —het vrijwillig afstand doen van iets. Maar Merton waarschuwt ons: het gaat niet om de afstand doen op zich. Het is geen doel, maar een middel.
Wat wil Merton precies zeggen ?
“Onthouding is geen doel op zich” → Hij zegt dat we niet moeten denken dat het afzien van materiële zaken of wereldse genoegens op zichzelf waardevol is. Het moet ons ergens toe leiden.
“Ze helpen ons om dingen beter te gebruiken. Ze helpen ons om ze weg te geven.” → Door afstand te nemen, leren we de ware waarde van dingen kennen. We worden vrijer om ze te delen, om ze niet alleen voor onszelf te houden.
“Als de werkelijkheid ons tegenstaat…” → Hier raakt hij een gevoel dat veel mensen kennen: afkeer van de wereld zoals die is—vol chaos, pijn, onrecht. Maar hij stelt een belangrijke vraag: als we ons alleen maar afkeren, wat doen we dan met die werkelijkheid?
“Hoe zullen we haar heiligen? Hoe zullen we er een gave van maken voor God en voor de mens?” → Merton daagt ons uit om niet te vluchten, maar om de wereld te transformeren. Niet door haar te verwerpen, maar door haar te offeren , te heiligen , en zo betekenis te geven aan wat ons eerst afstootte.
Wat kun je hieruit meenemen?
Het is een oproep tot engagement —niet passief afzien, maar actieve omvormen. Het gaat om het vinden van een manier om zelfs het inzichtelijke, het lelijke, het bevat, te belemmeren in een groter geheel van betekenis. Niet door te stijlvolle, maar door bewust te kiezen wat we kunnen doen.
++++++++++++++++++
Maar om echt iets waardevols te kunnen zeggen,zouden wij wat meer moeten weten over onze eigen situatie. Toch kan ik alvast een paar manieren schetsen waarbij de gedachtegang van Thomas Merton op veel persoonlijke uitdagingen is .
Als je worstelt met iets moeilijks in je leven…
Stel dat je geconfronteerd wordt met een situatie die je afstoot – een conflict, een verlies, een gevoel van zinloosheid. Merton zou zeggen: het is de bedoeling dat je ervan uitgaat dat je wilt afkeren. Maar als je het alleen maar wegduwt, blijft het onbenut.
Zijn filosofie nodigt je uit om te vragen:
Hoe kan ik deze ervaring transformeren tot iets betekenisvols?
Kan ik lijden , de frustratie, of het gemis van omvormen tot een gegeven – iets dat anderen helpen, iets dat mij verdiept?
Bijvoorbeeld: iemand die een burn-out heeft gehad, kan zeker kiezen om zijn ervaring te gebruiken om anderen te begeleiden. Dan wordt het geen litteken, maar een bron van wijsheid.
Als je afstand neemt van materiële zaken of gebruikelijk…
Misschien ben je bezig met minimalisme, sober leven, of het loslaten van bepaalde patronen. Merton zou zeggen: onthouding is niet het eindpunt. Het gaat erom wat je met de ruimte doet. Gebruik je die vrijheid om meer aanwezig te zijn voor anderen? Om creatief te leven? Om diepgaand te verbinden?
Als je teleurgesteld bent in de wereld …
Voel je je soms moedeloos over de maatschappij, politiek, klimaat, of menselijke relaties? Merton stelt: afkeer is voorstel, maar niet genoeg. De uitdaging is om die afkeer om te zetten in een daad van toewijding —iets heiligs maken. Bijvoorbeeld door activisme, kunst, zorg, of dialoog.
++++++++++++
Hier zijn vijf praktische stappen die je kunt overwegen, actieve of je worstelt met verlies , teleurstelling, interne onrust, of een verlangen naar meer zingeving:
1.Benoem wat je afstoot of wilt loslaten: Neem zelfs de tijd om te reflecteren: Wat in jouw leven voelt zwaar, zinloos, frustrerend of leeg? Is het een standaard, een relatie, een betrouwbare, een situatie? Voorbeeld : “ Ik voel me vervreemd van mijn werk, het lijkt ook geen betekenis heeft.”
2.Onderzoek de waarde die erin verborgen zit: Merton zegt: we moeten niet alleen afkeren, maar ook heiligen . Wat heeft deze situatie geleerd ? Welke kracht, inzicht of empathie heeft je definitieve ontwikkeling? Voorbeeld : “Door mijn frustratie op het werk heb ik ontdekt dat ik daadwerkelijk wil bijdragen aan iets dat mensen echt helpen.”
3.Transformeer het: Vraag jezelf: hoe kan ik deze ervaring gebruiken om iets te geven aan anderen of aan een groter doel? Kan je vertellen, schrijven, praten, anderen mee helpen? Kan je het omzetten in actie, kunst, zorg, of verandering?Voorbeeld : “Ik ga vrijwilligerswerk doen in een sector die wél aansluit bij mijn waarden.”
4.Creëer rituelen van betekenis: Afstand doen wordt krachtig als je het verbindt aan een ritueel of intentie. Maak een moment van bewust loslaten : schrijf een korte, houd een stilte, plant iets nieuws. Geef het een spirituele of symbolische lading. Voorbeeld : “Ik schrijf een afscheidsbrief aan mijn oude betrouwbare dat succes gelijkstaat aan status.”
5.Leef met openheid voor het nieuwe: Laat ruimte ontstaan. Niet alles hoeft direct ingevuld. Sta open voor wat zich aandient. Vertrouw erop dat betekenis groeit in de leegte die je hebt gemaakt. Voorbeeld : “Ik weet nog niet wat mijn volgende stap is, maar ik geef mezelf toestemming om te zoeken zonder haast.”
****************
christelijkeinformatiebron 