
Je kijkt naar bomen en noemt ze “bomen”, en waarschijnlijk denk je niet twee keer na over dat woord. Je noemt een ster een “ster”, en denkt er verder niet bij na.
Maar je moet onthouden dat deze woorden, “boom”, “ster”, (in hun oorspronkelijke vormen) namen waren die door mensen met heel verschillende visies op deze objecten werden gegeven.
Voor jou is een boom simpelweg een plantaardig organisme, en een ster slechts een bal van levenloze materie die zich voortbeweegt volgens een wiskundige baan.
Maar de eerste mensen die spraken over “bomen” en “sterren” zagen deze dingen heel anders. Voor hen was de wereld levend met mythologische wezens.
Zij zagen de sterren als levende zilverlichtwezens, die in vlammen uitbarstten als antwoord op de eeuwige muziek.
Zij zagen de hemel als een juweelen tent, en de aarde als de baarmoeder waaruit al het leven voortkwam.
Voor hen was de hele schepping “doordrenkt met mythen en versierd als een elfenpatroon.”
— J.R.R. Tolkien
+++++++++
J.R.R. Tolkien was een diepgelovige rooms-katholiek.
Zijn geloof speelde een centrale rol in zijn leven én in zijn werk, al is dat niet altijd direct zichtbaar.
Zijn persoonlijke geloof:
Tolkien werd katholiek opgevoed en bleef zijn hele leven trouw aan het geloof. Hij ging regelmatig naar de mis en bad dagelijks. Zijn moeder, Mabel Tolkien, bekeerde zich tot het katholicisme, wat haar veel sociale en financiële moeilijkheden opleverde.
Tolkien beschouwde haar als een martelaar voor haar geloof.
Invloed op zijn werk:
Tolkien noemde The Lord of the Rings zelf een “fundamenteel religieus en katholiek werk, al was dat aanvankelijk onbewust en pas later bewust tijdens het herschrijven.
JHij vermeed expliciete religieuze verwijzingen in zijn fictieve wereld, omdat hij vond dat het geloof in de structuur en symboliek van het verhaal moest zitten, niet in preken of dogma’s.
Thema’s zoals zelfopoffering, genade, verlossing, strijd tussen goed en kwaad, en zelfs de drie ambten van Christus (profeet, priester, koning) zijn subtiel verwerkt in personages als Gandalf, Frodo en Aragorn.
Tolkien verschilde hierin van zijn vriend C.S. Lewis, die in zijn Narnia-boeken veel explicieter christelijke symboliek gebruikte.
Tolkien vond dat te direct en hield meer van het mysterie en de diepgang die ontstaat als geloof onder de oppervlakte werkt.
+++++++++++
Hier zijn enkele van de belangrijkste christelijke thema’s in The Lord of the Rings en The Silmarillion:
- Goed versus kwaad:
De strijd tussen licht en duisternis is fundamenteel. Denk aan Sauron als een gevallen engel (zoals Lucifer), en de Ring als een symbool van verleiding en macht. Elrond zegt: “Nothing is evil in the beginning. Even Sauron was not so.”Een echo van het christelijke idee dat alles goed geschapen is.
- Genade, barmhartigheid en verlossing:
Frodo’s medelijden met Gollum is een cruciaal moment van genade. Uiteindelijk speelt Gollum een sleutelrol in het vernietigen van de Ring. Boromir sterft terwijl hij de hobbits verdedigt—een daad van boetedoening na zijn poging om de Ring te stelen.
- Christusfiguren:
Tolkien verdeelt het beeld van Christus over drie personages:
Profeet Gandalf…Hij sterft en keert terug als Gandalf de Witte—een soort wederopstanding.
Priester Frodo…Hij draagt het kwaad (de Ring) en lijdt voor de wereld. Zijn tocht naar Mount Doom is een Via Dolorosa. Koning Aragorn…Hij keert terug als rechtmatige koning en geneest met zijn handen—zoals Christus als genezer.
4.Eucharistische symboliek
Lembas, het Elfenbrood, wordt gezien als een symbool van de Eucharistie. Het geeft kracht, is licht van gewicht, en wordt met eerbied gegeven.
- Licht als goddelijke kracht:
In The Silmarillion is licht een symbool van goddelijke schepping. Het wordt steeds verder “versplinterd”, van de Twee Bomen tot de Silmarils tot het sterlicht in Galadriels flesje.
- Voorzienigheid en vrije wil:
Personages zoals Frodo en Bilbo lijken “uitverkoren”, maar behouden hun vrije wil. Gandalf zegt: “You were meant to have the Ring”—een subtiele verwijzing naar goddelijke leiding.
Tolkien noemde zijn werk “fundamenteel religieus en katholiek” en schreef dat hij bewust alle expliciete religie uit zijn wereld had weggelaten, zodat het geloof in de structuur en symboliek kon leven.
https://en.wikipedia.org/wiki/Christianity_in_Middle-earth
**********
