St.Bernard van Clairvaux: Als alleen de eetlust gezondigd heeft, laat het dan met rust, en dat is voldoende….

“Als alleen de eetlust gezondigd heeft, laat het dan met rust, en dat is voldoende.  Maar als de andere ledematen ook gezondigd hebben, waarom zouden zij dan niet vasten? … Laat het oog vasten van vreemde aanzichten en van elke wellust, zodat de geest, die in vrijheid werd geschapen maar overvloedig faalt, door boetedoening kan worden beteugeld. Laat het oor, beschuldigend gretig om te luisteren, vasten van nutteloze geruchten, en van alles wat ijdel en onrustig is, en zich tot verlossing wendt. Laat de tong vasten van laster en gemopper, en van nutteloze, ijdele en schunnige woorden, en soms ook van de ernst van stilte, zelfs wanneer deze van essentieel belang lijkt. Laat de hand vasten van … alle werken die niet noodzakelijk zijn. Maar laat de ziel vooral vasten van het kwaad en zichzelf weerhouden van het kwaad. Want zonder zulke onthouding zullen de andere dingen weinig nut hebben voor de Heer.”

— Sint Bernard van Clairvaux.

+++++++++++++++

De tekst van Sint Bernard is een spirituele en morele oproep tot een bredere vorm van vasten

—niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk en zintuiglijk. Hier is een uitleg in begrijpelijke taal:

Kernboodschap:

Sint Bernard zegt dat vasten niet alleen gaat over minder eten, maar over het beheersen van al onze zintuigen en gedragingen die tot zonde kunnen leiden.

Het doel is innerlijke zuivering en spirituele groei.

Wat bedoelt hij precies?

Eten is slechts één aspect van zonde. Als alleen de eetlust zondigt, is vasten voldoende. Maar als andere delen van het lichaam ook zondigen (ogen, oren, tong, handen), moeten ook die ‘vasten’.

Vasten van de ogen:

Vermijd het kijken naar verleidelijke of ongepaste dingen die begeerte opwekken.

Vasten van de oren:

Luister niet naar roddels, geruchten of nutteloze informatie.

Vasten van de tong:

 Spreek geen kwaad, laster, nutteloze of vuile woorden. Soms is zelfs stilte heilzaam.

Vasten van de handen:

 Vermijd handelingen die niet nodig zijn of die tot kwaad leiden.

Vasten van de ziel:

Het belangrijkste: weerhoud je van innerlijke kwaadheid, slechte intenties en zondige verlangens.

Waarom is dit belangrijk?

Zonder innerlijke onthouding (van kwaad en zonde) heeft uiterlijke vasten weinig waarde. Het is dus een oproep tot integriteit: dat ons gedrag, onze woorden, onze gedachten en onze verlangens allemaal afgestemd zijn op het goede.

 

++++++++++++

In de context van Sint Bernard en bredere christelijke spiritualiteit, zijn zonden niet alleen grote misdaden, maar ook subtiele gedragingen en houdingen die ons afleiden van het goede, het ware en het liefdevolle.

Hier zijn enkele voorbeelden van zonden die we kunnen vermijden, verdeeld per zintuig of gedrag zoals Sint Bernard dat beschrijft:

Zonden van de ogen: Naar anderen kijken met lust of jaloezie. Genieten van gewelddadige of onzedelijke beelden. Bewust zoeken naar verleiding of sensatie

Zonden van de oren: Luisteren naar roddels of laster. Genieten van vuile of kwetsende taal. Openstaan voor misleiding of manipulatie

Zonden van de tong: Lasteren of kwaadspreken over anderen. Liegen of verdraaien van de waarheid. Schelden, vloeken of cynisme. Overmatig praten zonder inhoud of respect

Zonden van de handen (daden): Stelen of misbruik maken van anderen. Geweld gebruiken of dreigen. Luiheid of nalatigheid in verantwoordelijkheden.  Handelingen die anderen schade berokkenen, fysiek of emotioneel

Zonden van het hart (innerlijk): Trots, arrogantie of zelfverheerlijking . Jaloezie, haat of wrok.  Hebzucht of egoïsme.. Onverschilligheid tegenover het lijden van anderen.

Hoe vermijden we ze?

Door bewustwording, zelfreflectie, gebed, boetedoening en het cultiveren van deugden, zoals nederigheid, liefde, geduld en eerlijkheid. Het gaat niet om perfectie, maar om groei en zuivering.

+++++++++++++++++

Zijn leven in vogelvlucht:

Sint Bernardus van Clairvaux (1090–1153) was een invloedrijke Franse abt, mysticus en kerkleraar die een sleutelrol speelde in de hervorming van het middeleeuwse kloosterleven en de verspreiding van de cisterciënzerorde.

Geboorteplaats: Fontaine-lès-Dijon, nabij Dijon in Bourgondië

Intrede in het klooster: Rond 1112 trad hij toe tot de abdij van Cîteaux, bakermat van de cisterciënzers

Stichter van Clairvaux:

In 1115 stichtte hij het klooster Clairvaux, dat uitgroeide tot een centrum van spiritualiteit en hervorming

Invloedrijk prediker:

 Hij reisde door Europa om ketterijen te bestrijden, pauselijke conflicten te bemiddelen en de Tweede Kruistocht te prediken

Schrijver en denker:

Bernardus liet honderden preken, brieven en traktaten na, vaak doordrenkt van mystiek en liefdevolle devotie

Zijn spirituele visie:

Mystiek en nederigheid: Hij benadrukte de liefde als weg tot God, via de “twaalf trappen van nederigheid”

Soberheid en arbeid:

 Zijn kloosterregel legde de nadruk op “ora et labora” – bidden én werken.

Mariaverering: Bernardus zag Maria als bemiddelaar tussen mens en God

Erkenning en nalatenschap:Heiligverklaring: In 1174 door paus Alexander III

Kerkleraar:

In 1830 kreeg hij de titel “Doctor van de Kerk” van paus Pius VIIIJHij was een man van paradoxen: verlangend naar stilte, maar actief in de wereld; een monnik die koninkrijken beïnvloedde

*************

Auteur: Krisbiesbroeck

Christiaan Biesbroeck Licentiaat Theologie/filosofie

Plaats een reactie