Uit Zijn oneindige verlangen naar de mens is Hij werkelijk en overeenkomstig de aard van het ding geworden waarnaar Hij verlangde, zonder enige verandering in Zijn eigen wezen te ondergaan vanwege Zijn onuitsprekelijke zelf-lediging, noch het veranderen of verminderen van iets van de menselijke natuur vanwege Zijn onuitsprekelijke aanneming van het vlees.
— Maximus de Belijder
+++++++++++++++
Het is een theologische uitspraak over de incarnatie van Christus: dat Hij uit liefde voor de mens werkelijk mens werd, zonder Zijn goddelijke natuur te verliezen of de menselijke natuur te vervormen.
De uitspraak van Maximus de Belijder komt voort uit een diepgaande theologische context binnen de christelijke traditie, en specifiek uit zijn strijd tegen het monotheletisme —de leer die stelde dat Christus slechts één wil had, namelijk de goddelijke.
Theologische achtergrond:
Maximus de Belijder (ca. 580–662) was een Byzantijnse monnik, theoloog en kerkvader die bekendstaat om zijn verdediging van de orthodoxe leer over Christus.
Hij verzette zich tegen het idee dat Christus geen menselijke wil had. Volgens Maximus zou dat betekenen dat Christus geen volledig mens was, wat het heilsmysterie zou ondermijnen2.
Zijn centrale stelling:
Christus is volledig God én volledig mens, met een goddelijke én een menselijke wil. Alleen zo kon Hij de menselijke natuur werkelijk aannemen en verlossen.
Betekenis van de uitspraak:
De tekst die jij aanhaalde benadrukt:
Gods verlangen naar de mens:
Christus werd mens uit liefde, zonder Zijn goddelijke natuur te verliezen.
Zelf-lediging (kenosis):
Hij nam vrijwillig de menselijke natuur aan, zonder Zijn goddelijkheid te veranderen.
Volledige incarnatie:
De menselijke natuur werd niet verminderd of vervormd—Christus was een echte mens, met alles wat daarbij hoort (behalve de zonde).
Breder filosofisch-theologisch kader:
In latere interpretaties, zoals in moderne theologie, wordt Maximus’ visie ook verbonden met het idee van vergoddelijking (deificatie): dat mensen door Christus deel krijgen aan het goddelijke leven. Zijn incarnatie is dus niet alleen een historische gebeurtenis, maar een kosmisch en existentieel mysterie waarin alle mensen worden uitgenodigd.
+++++++++++++
Theologen die Maximus beïnvloedden:
1.Origenes (ca. 185–254)
Een vroege kerkvader uit Alexandrië.
Legde de basis voor allegorische Bijbelinterpretatie.
Zijn ideeën over de pre-existentie van zielen en de uiteindelijke verzoening van alle dingen beïnvloedden Maximus’ kosmische visie op verlossing.
2.Gregorius van Nazianze (ca. 329–390)
Een van de Cappadocische Vaders.
Zijn nadruk op de volledige menselijkheid van Christus en de theologische precisie over de triniteit vormden een fundament voor Maximus’ christologie.
Maximus citeert hem vaak in zijn werken, zoals in de Ambigua.
3. Pseudo-Dionysius de Areopagiet (5e–6e eeuw)
Een mystieke theoloog die schreef over de transcendente aard van God en de hiërarchieën van engelen.
Zijn concept van “goddelijke ecstase” en “deïficatie” (vergoddelijking) werd door Maximus verder uitgewerkt in zijn visie op de incarnatie als een universeel mysterie.
4. Evagrius Ponticus (ca. 345–399)
Bekend om zijn ascetische en mystieke theologie.
Zijn ideeën over de geestelijke strijd en de rol van de deugden zijn terug te vinden in Maximus’ ethiek en spiritualiteit.
5. Johannes van Damascus (ca. 675–749)
Hoewel hij iets later leefde, bouwde hij voort op Maximus’ leer en hielp deze te verankeren in de orthodoxe traditie.
Zijn werk De orthodoxe geloofsleer bevestigt de leer van de twee naturen en twee willen in Christus.
Moderne herontdekkers:
Hans Urs von Balthasar (20e eeuw): Deze katholieke theoloog herwaardeerde Maximus als een sleutelfiguur in de “kosmische liturgie” en zag in hem een brug tussen mystiek en dogmatiek.
Jean-Claude Larchet en Jordan Daniel Wood: Hedendaagse theologen die Maximus’ visie op de deïficatie en incarnatie als één mysterie verder hebben uitgewerkt.
Maximus wordt in de Rooms Katholieke Kerk herdacht op 13 Augustus.
************
https://rkdocumenten.nl/toondocument/2413-h-maximus-confessor-de-belijder-nl/?systeemnum=2413-2
++++++
christelijkeinformatiebron 