Donkere Nacht van de Ziel
Op een donkere nacht,
Ontstoken in liefde met verlangens
—oh, gelukkige kans! —
ging ik verder zonder opgemerkt te worden,
Mijn huis was nu in rust.
In duisternis en veilig,
Langs de geheime ladder, vermomd
—oh, gelukkige kans! —
In duisternis en in verhulling,
Mijn huis was nu in rust.
In de gelukkige nacht,
In het geheim, toen niemand mij zag,
Noch ik iets zag,
Zonder licht of gids,
behalve dat wat brandde in mijn hart.
Dit licht leidde mij
Zekerder dan het licht van de middag
Naar de plaats waar hij (wel wist ik wie!)
op mij wachtte —
Een plaats waar niemand verscheen.
Oh, nacht die mij leidde,
Oh, nacht mooier dan de dageraad,
Oh, nacht die
Geliefde met minnaar verenigde,
Minnaar getransformeerd in de Geliefde!
Op mijn bloeiende borst,
Geheel voor zichzelf alleen gehouden,
Daar bleef hij slapen,
en ik liefkoosde hem,
En het wapperen van de ceders maakte een briesje.
De bries blies van het torentje
Terwijl ik zijn lokken scheidde;
Met zijn zachte hand
verwondde hij mijn nek
en deed al mijn zintuigen op non-actief staan.
Ik bleef achter, verloren in vergetelheid;
mijn gezicht rustte ik op de Geliefde.
Alles hield op en ik gaf mezelf over,
mijn zorgen vergetend tussen de lelies.
+++++++++++++++
De Donkere Nacht van Johannes van het Kruis is een meesterwerk van christelijke mystiek, en de symboliek erin is rijk en gelaagd. Hier is een overzicht van de belangrijkste symbolische elementen en hun betekenis:
1. De Donkere Nacht van de Ziel
-
Symboliseert een periode van diepe innerlijke leegte, verwarring of lijden.
-
Niet bedoeld als iets negatiefs, maar als een noodzakelijke fase op weg naar spirituele zuivering en vereniging met God.
-
Denk aan het loslaten van wereldse zekerheden om ruimte te maken voor het goddelijke.
-
2. Innerlijk Licht en Gids
-
De ziel wordt niet geleid door externe bronnen (zoals religieuze rituelen of dogma’s), maar door het innerlijke vuur van liefde en geloof.
-
“Dat wat brandde in mijn hart” verwijst naar de goddelijke vonk die richting geeft in duisternis.
3. Mystieke Liefde en Vereniging
-
De ziel is de minnaar, God is de Geliefde.
-
Hun ontmoeting is intiem en transformerend: de ziel wordt “getransformeerd in de Geliefde”.
-
Dit is geen lichamelijke liefde, maar een spirituele vereniging waarin het ego verdwijnt.
4. Natuur als Metafoor
-
Elementen zoals cederbomen, wind, lelies en bloeiende borst zijn geen decoratie, maar symbolen van tederheid, rust en harmonie.
-
De natuur weerspiegelt de innerlijke toestand van de ziel in haar ontmoeting met God.
-
5. Stilte en Geheimhouding
-
De reis gebeurt “in het geheim”, “zonder dat iemand het merkt”.
-
Dit benadrukt dat ware spirituele groei vaak onzichtbaar en innerlijk is, niet publiek of spectaculair.
6. Zelfvergetelheid en Overgave
-
“Ik bleef achter, verloren in vergetelheid” toont hoe de ziel zichzelf volledig vergeet in de aanwezigheid van God.
-
Dit is het hoogtepunt van mystieke ervaring: totale overgave, het loslaten van het ego, en rusten “tussen de lelies”.
Johannes van het Kruis schreef dit gedicht niet alleen als poëzie, maar als een spirituele kaart voor wie verlangt naar diepe vereniging met het goddelijke. Het is een reis van duisternis naar licht, van verlangen naar vervulling, van ik naar God.
Verklaringen:
De uitdrukking “donkere nacht van de ziel” wordt vaak informeel gebruikt om een extreem moeilijke en pijnlijke periode in iemands leven te beschrijven, bijvoorbeeld na het overlijden van een geliefde; het verbreken van een huwelijk; of de diagnose van een levensbedreigende ziekte.
Deze tekst, afkomstig uit “Noche oscura del alma” van San Juan de la Cruz, is doordrenkt met mystieke symboliek en spirituele diepgang. Hier zijn de belangrijkste thema’s die erin verweven zijn:
Dit is het hoogtepunt van mystieke ervaring: totale overgave en het loslaten van het ego.
++++++++++
Mystieke Symboliek vs. Hedendaagse Poëzie
- Johannes gebruikt symboliek om spirituele transformatie en goddelijke vereniging uit te drukken. Denk aan de “nacht” als zuivering en de “Geliefde” als God.
- In hedendaagse poëzie, zoals bij Delphine Lecompte, worden symbolen vaak ingezet om persoonlijke emoties en existentiële worstelingen te verbeelden. Dieren, bijvoorbeeld, staan symbool voor kwetsbaarheid of verlangen.
- Waar Johannes streeft naar het goddelijke, zoekt Lecompte naar het menselijke in het absurde. Beiden gebruiken symboliek als brug naar iets dat woorden overstijgt.
Symbolisme rond 1900
- Dichters als Martinus Nijhoff en Baudelaire zagen poëzie als een middel om contact te maken met een hogere werkelijkheid.
- Net als Johannes gebruikten zij symbolen uit de natuur, droom en mythologie om het onzegbare te suggereren.
- Maar waar Johannes zijn symboliek baseert op religieuze mystiek, kozen symbolisten vaak voor esoterie en esthetiek als bron van hun beelden.
Universele vs. Contextuele Symboliek
- Johannes’ symbolen zijn vaak universeel: de nacht, het licht, de minnaar. Ze resoneren over culturen heen.
- In moderne literatuur zie je vaker contextuele symbolen, zoals het groene licht in The Great Gatsby, dat alleen binnen dat verhaal betekenis heeft.
- Johannes’ symboliek is dus tijdloos en breed toepasbaar, terwijl moderne dichters vaak kiezen voor unieke, persoonlijke beeldtaal.
Samenvattend:
De symboliek in De Donkere Nacht van Johannes van het Kruis is diep mystiek en spiritueel, en die kun je prachtig vergelijken met andere poëtische stromingen en dichters. Laten we een paar interessante parallellen en contrasten verkennen:
Mystieke Symboliek vs. Hedendaagse Poëzie
- Johannes gebruikt symboliek om spirituele transformatie en goddelijke vereniging uit te drukken. Denk aan de “nacht” als zuivering en de “Geliefde” als God.
- In hedendaagse poëzie, zoals bij Delphine Lecompte, worden symbolen vaak ingezet om persoonlijke emoties en existentiële worstelingen te verbeelden. Dieren, bijvoorbeeld, staan symbool voor kwetsbaarheid of verlangen.
- Waar Johannes streeft naar het goddelijke, zoekt Lecompte naar het menselijke in het absurde. Beiden gebruiken symboliek als brug naar iets dat woorden overstijgt.
Symbolisme rond 1900
- Dichters als Martinus Nijhoff en Baudelaire zagen poëzie als een middel om contact te maken met een hogere werkelijkheid.
- Net als Johannes gebruikten zij symbolen uit de natuur, droom en mythologie om het onzegbare te suggereren.
- Maar waar Johannes zijn symboliek baseert op religieuze mystiek, kozen symbolisten vaak voor esoterie en esthetiek als bron van hun beelden.
Universele vs. Contextuele Symboliek
- Johannes’ symbolen zijn vaak universeel: de nacht, het licht, de minnaar. Ze resoneren over culturen heen.
- In moderne literatuur zie je vaker contextuele symbolen, zoals het groene licht in The Great Gatsby, dat alleen binnen dat verhaal betekenis heeft.
- Johannes’ symboliek is dus tijdloos en breed toepasbaar, terwijl moderne dichters vaak kiezen voor unieke, persoonlijke beeldtaal.
Samenvattend:
Johannes van het Kruis staat in een traditie waarin symboliek dient om het goddelijke mysterie te benaderen. Andere dichters gebruiken symboliek om het menselijke mysterie te verkennen. Maar in beide gevallen is het doel hetzelfde: via beelden en metaforen iets uitdrukken wat niet letterlijk gezegd kan worden.
https://symbolopedia.com/nl/what-is-symbolism-in-literature/
***************
christelijkeinformatiebron 