“…hoe intens de Zoon afhankelijk wilde zijn van de Moeder, hoeveel van zichzelf hij aan zijn Moeder wilde toeschrijven. Samen illustreren ze levendig hoe God en mens zich tot elkaar verhouden in het verbond dat de eeuwige God met de mens wil sluiten: de mens heeft de pure genade van God te danken voor zijn vermogen om te reageren op Gods aanbod; maar God, in zijn soevereine vrijheid, verwaardigt zich afhankelijk te worden van de mens voor zover hij de mens vrij heeft geschapen en in het genadeverbond neemt hij die geschapen vrijheid serieus.” — Hans Urs von Balthasar
Het is een diepzinnige reflectie op de relatie tussen God en mens, en hoe vrijheid en genade samenkomen in het goddelijke verbond
++++++++++++++++
De tekst van Hans Urs von Balthasar is rijk aan theologische en filosofische betekenis. Laten we het stap voor stap ontleden:
Kernidee:
De relatie tussen God en mens:
Von Balthasar beschrijft hoe Jezus, de Zoon van God, zich bewust afhankelijk maakt van Maria, zijn moeder.
Dit is geen zwakte, maar een bewuste keuze die iets fundamenteels onthult over hoe God met de mens wil omgaan.
Belangrijke elementen uit de tekst:
Afhankelijkheid van de Zoon tegenover de Moeder:
Jezus kiest ervoor om zich aan Maria toe te vertrouwen.
Dit laat zien dat God niet alleen almachtig is, maar ook bereid is zich kwetsbaar en afhankelijk op te stellen binnen menselijke relaties.
Toeschrijving van zichzelf aan de Moeder Jezus schrijft een deel van zijn identiteit en missie toe aan Maria.
Dit benadrukt haar unieke rol in het heilsgeschiedenis en toont hoe God mensen betrekt in zijn goddelijke plan.
Het verbond tussen God en mens Von Balthasar ziet dit als een illustratie van het grotere verbond dat God met de mens sluit: een relatie gebaseerd op genade én vrijheid.
Genade en menselijke vrijheid:
De mens kan alleen op God reageren dankzij Gods genade. Maar God neemt de menselijke vrijheid serieus—hij dwingt niet, maar nodigt uit.
Dat maakt de relatie wederkerig en authentiek.
Wat betekent dit voor ons?:
Deze passage daagt ons uit om na te denken over hoe wij zelf omgaan met afhankelijkheid, vrijheid en genade.
Het is een uitnodiging om te zien dat echte relaties—ook met het goddelijke—niet gaan over controle, maar over vertrouwen, s
Samenwerking en wederzijdse erkenning.
*****************
De concepten die Hans Urs von Balthasar aanreikt—zoals afhankelijkheid, genade, vrijheid en het verbond tussen God en mens
—zijn verrassend toepasbaar op hedendaagse religieuze praktijken
Laten we ze in context plaatsen:
- Afhankelijkheid en gemeenschap
In veel moderne kerken en geloofsgemeenschappen zie je een hernieuwde nadruk op relationele spiritualiteit. Denk aan:
Kleine groepen en huisgemeenten:
Mensen zoeken verbondenheid en kwetsbaarheid, net zoals Jezus zich afhankelijk opstelde tegenover Maria.
Pastorale zorg:
De erkenning dat geestelijke groei vaak plaatsvindt in relatie tot anderen, niet in isolatie.
Toepassing:
Het idee dat God zich “afhankelijk” maakt van de mens nodigt gelovigen uit om ook afhankelijk te durven zijn van elkaar—niet als zwakte, maar als kracht.
- Genade als fundament:
Veel moderne theologie benadrukt dat genade voorafgaat aan menselijke actie. Dit zie je terug in:
Liturgie en sacramenten:
Zoals de eucharistie, waarin de genade van God wordt gevierd als iets dat ons geschonken wordt, niet verdiend.
Contemplatieve praktijken:
Stilte, meditatie en gebed als manieren om ontvankelijk te worden voor genade, eerder dan actief iets te “doen”.
Toepassing:
De mens reageert op Gods aanbod, maar dat vermogen om te reageren is zelf al genade. Praktijken die ruimte maken voor stilte en ontvankelijkheid weerspiegelen dit.
- Vrijheid en verantwoordelijkheid:
Von Balthasar benadrukt dat God de menselijke vrijheid serieus neemt. In moderne religieuze praktijken zie je dit terug in:
Ethiek en sociale betrokkenheid: Geloof wordt niet alleen beleefd in rituelen, maar ook in keuzes die mensen maken in de wereld.
Oecumene en interreligieuze dialoog:
Vrijheid betekent ook openheid voor de ander, zonder dwang of superioriteit.
Toepassing:
God dwingt niet, maar nodigt uit. Religieuze praktijken die mensen ruimte geven om zelf te kiezen en te zoeken, sluiten hierbij aan.
- Het verbond als dynamische relatie:
In plaats van een statisch geloofssysteem, zien we steeds meer nadruk op spirituele groei als een reis:
Pelgrimages, retraites, levenslange vorming: Praktijken die het verbond tussen God en mens niet als een eenmalige gebeurtenis zien, maar als een voortdurende dialoog.
Narratieve theologie:
Mensen worden uitgenodigd om hun levensverhaal te zien als deel van Gods grotere verhaal.
Toepassing:
Het verbond is geen contract, maar een levende relatie. Praktijken die ruimte maken voor persoonlijke ervaring en groei weerspiegelen dat.
————-
christelijkeinformatiebron 