“De waarheid die veel mensen nooit begrijpen, totdat het te laat is, is dat hoe meer je probeert lijden te vermijden, hoe meer je lijdt omdat kleinere en onbeduidendere dingen je beginnen te kwellen in verhouding tot je angst om gekwetst te worden.”
Tomas Merton.
++++++++++
Reflectie op de betekenis:
Merton wijst op een paradox: het vermijden van pijn maakt ons juist kwetsbaarder voor kleine frustraties.
Angst voor lijden vergroot onze gevoeligheid, waardoor zelfs triviale dingen ons uit balans brengen.
Het citaat nodigt uit tot moed: door lijden niet te vermijden, maar te aanvaarden, worden we innerlijk sterker.
++++++
Diepere uitleg van het citaat
- Paradox van vermijding:
Merton stelt dat het vermijden van lijden ons niet beschermt, maar ons juist gevoeliger maakt.
Door voortdurend op onze hoede te zijn voor pijn, worden we hyperalert voor kleine ongemakken.
Het gevolg: we lijden niet minder, maar méér—door angst, stress en frustratie over dingen die op zichzelf onbeduidend zijn.
- Psychologische dimensie:
Mensen die lijden willen vermijden, ontwikkelen vaak controlemechanismen: perfectionisme, vermijding van confrontaties, of emotionele terughoudendheid.
Deze strategieën leiden tot innerlijke spanning en isolatie.
Kleine tegenslagen (kritiek, misverstanden, verlies van controle) worden dan ondraaglijk.
- Spirituele laag:
In christelijke spiritualiteit wordt lijden vaak gezien als een weg naar innerlijke groei en verbondenheid met Christus.
Merton, als trappistenmonnik, zag lijden niet als iets om koste wat kost te vermijden, maar als een mysterie dat ons kan zuiveren en verdiepen.
Door lijden te aanvaarden, leren we loslaten, vertrouwen en leven in overgave.
- Praktische toepassing:
In plaats van lijden te vermijden, kunnen we leren het te dragen met mildheid en moed.
Dit betekent: accepteren dat pijn bij het leven hoort, en dat het ons iets wil leren.
Door deze houding worden we innerlijk vrijer en minder afhankelijk van externe omstandigheden.
Samenvattend:
Thomas Merton nodigt ons uit tot een radicale herziening van onze houding tegenover lijden. Niet door het te verheerlijken, maar door te erkennen dat het vermijden ervan ons gevangen houdt. Echte vrijheid ontstaat wanneer we durven leven met open hart—ook als dat betekent dat we gekwetst kunnen worden.
Thomas Merton roept wereldwijd bewondering én discussie op. Zijn gedachten over lijden, contemplatie en maatschappelijke betrokkenheid hebben diepe indruk gemaakt op theologen, schrijvers en spirituele zoekers. Hier zijn enkele reacties en interpretaties van zijn werk:
Academische en spirituele waardering
- Theologen en schrijvers over Merton
Bonnie Thurston en Christine Bochen, medeoprichters van de International Thomas Merton Society, noemen hem een brugfiguur tussen traditionele monastieke spiritualiteit en moderne maatschappelijke betrokkenheid.
Ze benadrukken dat Merton niet alleen een monnik was, maar ook een schrijver die zijn kloosterleven gebruikte als bron van activisme en reflectie.
Zijn worsteling tussen contemplatie en engagement wordt gezien als een herkenbare spanning voor velen vandaag.
- Kick Bras (Ignis Webmagazine):
Bras noemt Merton “misschien wel de bekendste monnik en spirituele schrijver van de twintigste eeuw”.
Hij prijst Mertons vermogen om mystiek te verbinden met maatschappelijke relevantie.
Merton zag mystiek niet als vlucht of escapisme, maar als een weg van innerlijke transformatie die leidt tot verbondenheid met anderen.
Merton als brug tussen religies en culturen:
- Interreligieuze dialoog:
Merton voerde gesprekken met boeddhistische monniken, hindoeïstische denkers en joodse mystici.
Zijn openheid voor andere religies wordt geprezen als een voorbeeld van spirituele nederigheid en universele verbondenheid.
- Sociaal engagement:
Hij sprak zich uit tegen de Vietnamoorlog en raciale ongelijkheid.
Zijn dagboeken tonen een diepe betrokkenheid bij de wereld, ondanks zijn leven in afzondering.
- Spirituele diepgang:
Reflectie op lijden en innerlijke rust.
Merton zag lijden als een weg naar innerlijke vrijheid: niet door het te vermijden, maar door het te aanvaarden.
Zijn citaat over het vermijden van lijden wordt vaak aangehaald als een oproep tot moed en overgave.
- Kritiek en spanning:
Sommigen vonden zijn activisme moeilijk te rijmen met zijn kloosterroeping.
Merton zelf worstelde met de rol van schrijver versus monnik, zoals blijkt uit zijn autobiografie Louteringsberg.
Samenvattend:
Thomas Merton wordt gezien als een spirituele pionier die stilte en actie wist te verenigen.
Zijn gedachten over lijden, contemplatie en verbondenheid blijven inspireren, juist omdat ze niet simplistisch zijn.
Ze dagen uit tot dieper leven, tot het toelaten van kwetsbaarheid, en tot het zoeken van God in het onverwachte.
—————
https://igniswebmagazine.nl/spiritualiteit/mystiek-van-thomas-merton/
https://www.otheo.be/artikel/drie-theologen-over-levenslange-fascinatie-thomas-merton
****************
christelijkeinformatiebron 