
“Ik ben gekomen, niet om af te schaffen, maar o te vervullen.” — Mattheüs 5:17
Want de wet was bedoeld om een persoon rechtvaardig te maken, maar had niet de kracht om dat te doen; toen kwam Christus, Hij die het einde van de wet is en Hij toonde ons de weg die leidt tot rechtvaardigheid, dat wil zeggen — geloof. Zo vervulde Hij de bedoeling van de wet. De letter van de wet kon de zondaar niet rechtvaardigen — geloof in Jezus Christus zal hem rechtvaardigen. Daarom kan Hij zeggen: “Ik ben niet gekomen om de wet af te schaffen.”
— St. Johannes Chrysostomus (345–407) Vader en Leraar van de Kerk (Anastpaul)
+++++++++++++++
“Ik ben gekomen, niet om af te schaffen, maar om te vervullen”
— komt uit Mattheüs 5:17, een vers waarin Jezus spreekt over zijn relatie tot de Joodse wet en profeten. Hier is wat context en uitleg:
Bijbelse context: Mattheüs 5:17:
Jezus spreekt deze woorden tijdens de Bergrede, een van zijn bekendste onderwijzingen.
Hij benadrukt dat hij niet gekomen is om de Thora (de wet van Mozes) of de profeten af te schaffen, maar om hun diepere betekenis en doel te vervullen.
“Vervullen” betekent hier: de wet tot haar volle bedoeling brengen — niet alleen uiterlijk naleven, maar innerlijk transformeren.
Uitleg van Johannes Chrysostomus:
Johannes Chrysostomus (ca. 347–407), een invloedrijke kerkvader en prediker, gaf hier een diepgaande interpretatie van:
Hij stelde dat de wet op zichzelf niet in staat was om mensen rechtvaardig te maken
— ze toonde wel wat goed was, maar gaf niet de kracht om het te doen.
Christus kwam om die kracht te brengen, door geloof en genade.
Chrysostomus zag Jezus als degene die de intentie van de wet vervulde: niet door haar af te schaffen, maar door haar diepere geestelijke betekenis te openbaren.
Theologische betekenis:
Jezus’ komst betekent geen einde aan morele richtlijnen, maar een verdieping ervan.
De nadruk verschuift van externe gehoorzaamheid naar interne transformatie.
Chrysostomus’ uitleg helpt om te begrijpen dat het christelijk geloof niet losstaat van het Oude Testament,
maar er juist een vervulling van is.
+++++++++++
De Bergrede :
De Bergrede is een van de meest invloedrijke en diepgaande toespraken van Jezus, en vormt het hart van zijn morele en geestelijke onderricht. Hier is een overzicht van de achtergrond en inhoud:
Wat is de Bergrede?:
De Bergrede staat in het Evangelie van Mattheüs, hoofdstukken 5 tot en met 7.
Jezus sprak deze woorden op een berg in Galilea, aan het begin van zijn openbare optreden.
Hij richtte zich tot zijn leerlingen, niet tot het grote publiek — het is dus bedoeld voor mensen die Hem willen volgen.
Inhoudelijke opbouw:
De Zaligsprekingen (Mattheüs 5:3–12)
Jezus noemt mensen “zalig” (gezegend) die nederig, verdrietig, zachtmoedig, barmhartig of vredestichtend zijn.
Dit keert wereldse waarden om: niet macht of rijkdom, maar innerlijke houding telt.
Zout der aarde & licht der wereld (Mattheüs 5:13–16)
Jezus roept zijn volgelingen op om zichtbaar en invloedrijk te zijn in de wereld — als zout dat smaak geeft en licht dat richting wijst.
Vervulling van de Wet (Mattheüs 5:17–20)
Jezus zegt dat hij niet gekomen is om de Wet af te schaffen, maar om haar te vervullen — door haar diepere betekenis te tonen.
Verdieping van de geboden (Mattheüs 5:21–48)
Hij legt de geboden uit op een radicale manier:
Woede is als moord.
Lust is als overspel.
Liefde moet zelfs gelden voor vijanden.
Waarschuwing tegen schijnheiligheid (Mattheüs 6:1–18)
Jezus waarschuwt tegen religieuze praktijken die alleen voor de show zijn.
Hij leert het Onze Vader als modelgebed.
Vertrouwen op God (Mattheüs 6:25–34)
Jezus zegt:
maak je geen zorgen over eten, kleding of gezondheid.
Zoek eerst het Koninkrijk van God, dan komt de rest vanzelf.
Oordeel en wijsheid (Mattheüs 7):
Oordeel niet over anderen.
Wees wijs:
bouw je leven op Jezus’ woorden zoals op een rots.
Betekenis en invloed:
De Bergrede wordt vaak gezien als de grondwet van het Koninkrijk van God.
Ze heeft grote invloed gehad op christelijke ethiek, spiritualiteit en zelfs seculiere filosofie.
De boodschap is radicaal: het gaat om innerlijke transformatie, niet om uiterlijke religie.
De Bergrede wordt vandaag de dag op verschillende manieren toegepast, zowel binnen de kerk als daarbuiten. Hier zijn enkele belangrijke manieren waarop ze nog steeds relevant is:
In het persoonlijke geloofsleven:
Zaligsprekingen als levenshouding: Gelovigen proberen de geest van de zaligsprekingen te belichamen — nederigheid, barmhartigheid, zuiverheid van hart, vredestichting.
Modelgebed (Onze Vader): Dit gebed is nog steeds een centraal onderdeel van christelijke liturgie en persoonlijk gebed.
Vertrouwen op God:
De oproep om je geen zorgen te maken over materiële zaken (Mattheüs 6:25–34) wordt vaak aangehaald in tijden van stress of onzekerheid.
In de kerkelijke praktijk:
Volgens Kerknet wordt de Bergrede regelmatig gelezen tijdens de liturgie, vooral in de weken voorafgaand aan de vastentijd.
Predikanten gebruiken de Bergrede als fundament voor christelijke ethiek en als leidraad voor preken over gerechtigheid, vergeving en naastenliefde.
In maatschappelijke en ethische reflectie:
De Bergrede inspireert christenen om zout en licht te zijn in de wereld — dat wil zeggen: actief bijdragen aan rechtvaardigheid, vrede en solidariteit.
Ze wordt ook aangehaald in discussies over sociale rechtvaardigheid, armoedebestrijding en geweldloosheid.
Sommige passages, zoals “Heb uw vijanden lief”, worden gebruikt als basis voor verzoening en vredeswerk.
In theologische en filosofische studies:
De Bergrede wordt door theologen gezien als een radicale ethische leer, die verder gaat dan de letter van de wet.
Ook niet-religieuze denkers, zoals Gandhi en Tolstoj, hebben zich laten inspireren door de Bergrede vanwege haar nadruk op geweldloosheid en innerlijke zuiverheid2.
————–
