Basilius de Grote: Berisping en vermaning moeten worden aanvaard als genezende remedies tegen ondeugd en als bevorderlijk voor een goede gezondheid…..

‘Berisping en vermaning moeten worden aanvaard als genezende remedies tegen ondeugd en als bevorderlijk voor een goede gezondheid. Hieruit wordt duidelijk dat degenen die doen alsof ze tolerant zijn, omdat ze willen vleien. . . degenen die er dus niet in slagen zondaars te corrigeren. . . ervoor zorgen dat ze de grootste verliezen lijden en de vernietiging beramen van dat leven dat hun ware leven is.’

St. Basilius de Grote

+++++++++

Sint-Basilius de Grote, Kerkleraar

Sint-Basilius, bisschop, biechtvader en kerkleraar, feestdag 14 juni, heeft de titel ‘Vader van de monniken van het Oosten’ gekregen, net zoals Sint-Benedictus wordt beschouwd als de “Vader van de monniken van het Westen”.

Familie van heiligen

Sint Basilius van Caesarea in Cappadocië, Klein-Azië, komt uit een familie van heiligen. Zijn grootmoeder van vaderskant was de heilige Macrina de Oude, die haar geloof in Jezus Christus beleed tijdens de vervolging van Maximianus Galerius. Zijn ouders waren de heilige Basilius de Oude en de heilige Emilia, de dochter van een martelaar. Van zijn negen broers en zussen zouden er nog drie tot de eer van het altaar worden verheven: de heilige Macrina de Jongere, de heilige Gregorius van Nyssa en de heilige Petrus van Sebaste. Sint-Basilius, zijn broer Gregorius van Nyssa en zijn vriend Gregorius van Nanzianze vormen het trio dat ‘de drie Cappadociërs’ wordt genoemd.

Heilige grootmoeder

Basilius werd geboren in Caesarea aan het einde van 329. Zijn vader, een advocaat en leraar, kwam uit een rijke familie in de regio Pontus, die als landeigenaar werd beschouwd. Zijn moeder kwam uit een adellijke familie uit Cappadocië. De jongen werd voor zijn eerste opleiding toevertrouwd aan de zorg van zijn grootmoeder Macrina. Later zou hij zeggen: “Ik ben nooit de sterke indrukken vergeten die de woorden en voorbeelden van deze heilige vrouw op mijn nog tere ziel maakten”. Hij studeerde eerst bij zijn vader, daarna in Caesarea, Constantinopel en Athene. In de laatste twee had hij als medeleerling de heilige Gregorius van Nanzianze, met wie hij nauw verbonden was en aan wie we veel gegevens over zijn leven te danken hebben.

‘Heiliging was ons doel’

Gregorius getuigt in de lofrede van zijn vriend: “We hadden allebei dezelfde aspiraties; we waren allebei op zoek naar dezelfde schat, de deugd. We kenden slechts twee wegen, die van de Kerk en die van de openbare scholen. We gingen niet om met studenten die onbeleefd, onbeschaamd of minachtend over religie waren en we vermeden degenen die gesprekken voerden die schadelijk voor ons konden zijn. We hadden onszelf ervan overtuigd dat het een illusie was om met zondaars om te gaan onder het voorwendsel dat we hen wilden bekeren, en dat we altijd bang moesten zijn dat ze hun vergif op ons zouden overbrengen. Onze heiliging was ons grote doel, en dat van geroepen te zijn en effectief christen te zijn. Daarin lieten we al onze glorie bestaan.”

Zoekend naar monnikenbestaan

Broeder Basilius wilde een monastiek leven leiden. Hij besloot daarom door Syrië, Mesopotamië en Egypte te reizen om daar verschillende monniken te bezoeken en zich te verdiepen in de plichten van hun leven. Opgemerkt moet worden dat het religieuze leven in het algemeen nog in de kinderschoenen stond en dat er nog niemand was verschenen om het te wijden zoals Sint-Benedictus dat later in het Westen deed. Na zijn terugkeer trok Basilius zich terug in het koninkrijk Pontus, waar zijn moeder en zus zich al hadden gevestigd. Zij hadden een vrouwenklooster gesticht aan de oever van de Iris. Op de tegenoverliggende oever stichtte de heilige een mannenklooster dat hij vier jaar lang leidde. Zijn vriend, Gregorius van Nanzianze, en zijn broers Gregorius van Nyssa en Petrus van Sebaste voegden zich bij hem.

++++++++

Korte samenvatting van Basilius’leven :

Basilius de Grote (ca. 330–379 n.Chr.) was een invloedrijke kerkvader, theoloog en bisschop uit de vroege christelijke kerk. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste figuren in de ontwikkeling van het oosters christendom en het kloosterleven.

Leven en achtergrond:

Geboren in Caesarea in Cappadocië (in het huidige Turkije) in een christelijke familie waarvan meerdere leden als heiligen worden vereerd.

Hij studeerde in Constantinopel en Athene, waar hij vriendschap sloot met Gregorius van Nazianze, een andere beroemde kerkvader.

Rond zijn 25e liet hij zich dopen en koos voor een ascetisch leven, geïnspireerd door woestijnmonniken in Syrië, Palestina, Egypte en Mesopotamië2.

Bijdragen aan het christendom:

Bisschop van Caesarea: Hij werd in 370 tot bisschop gewijd en speelde een belangrijke rol in kerkelijke en politieke kwesties van zijn tijd.

Monastieke hervormer:

Basilius schreef een kloosterregel die de basis vormde voor het oosterse kloosterleven. Zijn ideeën benadrukten gemeenschap, gebed, arbeid en dienstbaarheid.

Theologisch werk:

Hij verdedigde de orthodoxe leer tegen het arianisme en schreef diepgaande teksten over de Heilige Geest, de Drie-eenheid en het christelijk leven.

Liturgie:

De Liturgie van Basilius wordt nog steeds gebruikt in de oosters-orthodoxe kerken.

Herdenking en nalatenschap:

Hij wordt herdacht op 2 januari in de Rooms-Katholieke Kerk en op 1 en 30 januari in de Oosters-Orthodoxe Kerk.

Relieken van Basilius worden bewaard in onder andere Brugge, in de Sint-Salvatorskathedraal en de Heilig Bloedbasiliek.

Basilius de Grote was niet alleen een briljante denker, maar ook een bruggenbouwer tussen intellectuele traditie en spirituele toewijding