
Bovenal, vertrouw op het langzame werk van God. We zijn van nature nogal ongeduldig in alles, om meteen het einddoel te bereiken. We zouden de tussenstappen liever overslaan. We zijn ongeduldig om op weg te zijn naar iets onbekends, iets nieuws. En toch is het de wet van alle vooruitgang dat die verloopt via fasen van instabiliteit – en dat dit lang kan duren.
Ik denk dat dit ook voor jou geldt. Je ideeën rijpen geleidelijk – laat ze groeien, laat ze zichzelf vormen zonder haast. Probeer ze niet te forceren, alsof je vandaag al kunt zijn wat tijd (dat wil zeggen genade en omstandigheden die handelen in overeenstemming met je goede wil) van je morgen zal maken.
Alleen God weet wat deze nieuwe geest geleidelijk in jou zal vormen. Geef onze Heer het voordeel van de twijfel, geloof dat Zijn hand jou leidt, en accepteer de spanning en het gevoel van incompleet zijn.
— Teilhard de Chardin SJ
+++++++++++
Pierre Teilhard de Chardin was een Franse jezuïet, paleontoloog, theoloog en mysticus (1881–1955) die bekend werd door zijn poging om het christelijk geloof te verzoenen met de evolutietheorie. Zijn werk is een unieke mix van wetenschap, spiritualiteit en filosofie — en hij was zijn tijd ver vooruit.
Wie was Teilhard de Chardin?
Geboren in Frankrijk, trad hij op jonge leeftijd toe tot de jezuïetenorde.
Hij werkte als geoloog en paleontoloog, onder andere in China, waar hij meewerkte aan de ontdekking van de Pekingmens.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende hij als brancardier, wat zijn spirituele visie diep beïnvloedde.
Zijn belangrijkste werk, Le Phénomène Humain (Het verschijnsel mens), werd pas na zijn dood gepubliceerd vanwege kerkelijke bezwaren tegen zijn ideeën.
Zijn kernideeën:
Evolutie als spiritueel proces Teilhard zag evolutie niet alleen als een biologisch fenomeen, maar als een kosmisch en spiritueel proces dat leidt tot steeds hogere vormen van bewustzijn.
Verinnerlijking Hij geloofde dat materie een ‘binnenkant’ heeft — een psychisch element — dat zich ontwikkelt tot bewustzijn. Deze innerlijke kracht stuwt de evolutie voort.
Noösfeer De mensheid vormt een denkende laag rond de aarde — de noösfeer — waarin bewustzijn zich collectief ontwikkelt. Dit concept wordt soms gezien als een voorloper van cyberspace2.
Omegapunt Volgens Teilhard beweegt de evolutie richting een ultiem punt van eenheid en bewustzijn: het omegapunt. Dit is het moment waarop de mensheid volledig verenigd is in Christus.
Christogenese Hij zag Christus als het einddoel van de evolutie. Door de menswording van God in Jezus wordt de schepping zelf opgenomen in het goddelijke proces.
Waarom is hij relevant?
Teilhard inspireerde zowel wetenschappers als theologen met zijn visie op een verenigd universum.
Zijn ideeën beïnvloedden het Tweede Vaticaans Concilie en worden vandaag nog besproken in spiritualiteit, ecologie en filosofie.
Hoewel zijn werk ooit werd veroordeeld door het Vaticaan, is er inmiddels sprake van eerherstel.
————–
