“Je draaide mij om zodat ik naar mezelf keek. Want ik had mezelf achter mijn eigen rug geplaatst, weigeren mezelf te zien. Er was geen plaats meer waar ik voor mezelf kon vluchten, toen jij mij oog in oog met mezelf bracht.”
Augustinus.
++++++++++
Deze tekst komt uit Confessiones (Belijdenissen) van Augustinus van Hippo, een van de meest invloedrijke kerkvaders uit de vroege christelijke traditie.
Hier is wat achtergrond:
Over het werk Confessiones:
Geschreven rond 397–400 na Christus, toen Augustinus al bisschop was in Hippo (Noord-Afrika).
Het boek bestaat uit 13 delen: de eerste negen zijn autobiografisch, de laatste vier zijn filosofisch en theologisch.
De titel Confessiones betekent zowel belijdenis van zonden als lofprijzing van God—een dubbele betekenis die het hele werk doordrenkt2.
Thema’s en bedoeling:
Augustinus reflecteert op zijn zondige jeugd, zijn zoektocht naar waarheid, en zijn uiteindelijke bekering tot het christendom.
Hij wil niet zichzelf verheerlijken, maar juist Gods genade en barmhartigheid laten zien.
Het citaat gaat over zelfinzicht: Augustinus beschrijft hoe God hem confronteerde met zijn eigen innerlijke toestand, waardoor hij niet langer kon vluchten voor zichzelf.
Historische context
Augustinus leefde in een tijd van grote religieuze en politieke veranderingen: het Romeinse Rijk was in verval, en het christendom werd steeds dominanter.
Hij was eerst aanhanger van het manicheïsme, een dualistische religie, maar keerde zich daarvan af onder invloed van bisschop Ambrosius van Milaan3.
Deze passage is dus niet zomaar een introspectieve gedachte—het is een spirituele mijlpaal in een levenslange zoektocht naar waarheid, rust en God.
Augustinus’ denken is nog steeds een intellectuele krachtbron in hedendaagse religieuze discussies—soms als fundament, soms als tegenpool. Hier zijn een paar manieren waarop zijn invloed vandaag de dag zichtbaar is:
Theologische fundamenten:
Zijn ideeën over genade, erfzonde en predestinatie vormen nog steeds het hart van veel christelijke tradities, vooral binnen het katholicisme en het protestantisme.
Tegelijkertijd worden deze concepten ook bekritiseerd: erfzonde en predestinatie worden door sommige moderne theologen als immoreel of problematisch beschouwd.
Geloof en rede:
Augustinus zocht een verzoening tussen geloof en filosofie, vooral via het neoplatonisme. Dat maakt hem relevant in discussies over de verhouding tussen openbaring en rationeel denken.
Zijn idee dat ware kennis voortkomt uit introspectie én goddelijke inspiratie blijft invloedrijk in spirituele en filosofische kringen.
Triniteit en relationele theologie:
Zijn werk De Trinitate is een klassieker, maar moderne theologen bekritiseren zijn nadruk op Gods eenheid boven de drieheid. Dit heeft geleid tot een herwaardering van de relationele ontologie, waarin de relaties tussen Vader, Zoon en Geest centraal staan.
Toch biedt Augustinus’ benadering ook correcties op moderne stromingen, zoals de zogeheten “Radical Orthodoxy”, die juist zijn mystieke en negatieve theologie omarmen.
Filosofie van de geest en tijd:
Zijn reflecties over tijd als een uitgebreid heden en de innerlijke ervaring van de ziel hebben invloed gehad op denkers als Heidegger en Kant.
jIn discussies over bewustzijn, spiritualiteit en de menselijke ervaring blijft Augustinus een intellectuele sparringpartner.
Interdisciplinair gesprekspartner:
Augustinus wordt ook gezien als een psycholoog en econoom avant la lettre, en zijn inzichten worden toegepast in ethiek, politiek en zelfs economische theorieën5.
Zijn werk is dus niet alleen een historische erfenis, maar een levende dialoog met de vragen van vandaag.
————-
christelijkeinformatiebron 