Augustinus : De stad van God – over het misoffer…

“Want wanneer hij in een ander boek, Ecclesiasticus genaamd, zegt: ‘Er is niets goeds voor de mens dan dat hij eet en drinkt’ [Prediker 2:24], wat kan hij dan geloofwaardiger bedoeld hebben dan dat wat behoort tot het deelnemen aan deze tafel, die de middelaar van het Nieuwe Verbond zelf, de priester naar de orde van Melchisedek, aanreikt met zijn eigen lichaam en bloed? Want dat offer heeft alle offers van het Oude Testament vervangen, die werden geslacht als een voorafschaduwing van wat zou komen… In plaats van al die offers en offergaven, wordt nu zijn eigen lichaam aangeboden en uitgedeeld aan hen die eraan deelnemen.”

Augustinus – De stad van God

++++++++

De Stad van God (De Civitate Dei) van Augustinus is een monumentaal werk dat bol staat van diepgaande theologische en filosofische inzichten. Hier zijn de kernideeën die het boek dragen:

Twee steden: het centrale conflict:

Civitas Dei (Stad van God): Gebaseerd op liefde voor God, nederigheid en eeuwige waarden.

Civitas Terrena (Aardse stad): Gebaseerd op eigenliefde, trots en vergankelijke macht.

Deze tegenstelling symboliseert de strijd tussen goed en kwaad, geestelijke en wereldse belangen.

Goddelijke voorzienigheid vs. vrije wil: Augustinus stelt dat God alles voorziet, maar dat mensen toch vrije keuzes maken. Deze spanning tussen voorbestemming en verantwoordelijkheid is cruciaal voor zijn visie op zonde en verlossing.

Kritiek op het heidendom en Romeinse cultuur: Hij weerlegt het idee dat het christendom de oorzaak was van de val van Rome. In plaats daarvan bekritiseert hij de morele leegte van de Romeinse samenleving3.

Tijdelijkheid van aardse macht: Wereldlijke rijken zijn vergankelijk; ware vervulling ligt in het spirituele leven.

Macht en rijkdom zijn slechts tijdelijk en leiden niet tot echte vrede.

Liefde als fundament: Liefde voor God en medemens vormt de basis van een rechtvaardige samenleving.

Augustinus benadrukt agape, de onbaatzuchtige liefde, als sleutel tot harmonie.

De rol van het christendom in de samenleving: Hij verdedigt het christendom als bron van ethiek, gerechtigheid en sociale orde. Het geloof is volgens hem essentieel voor een stabiele en rechtvaardige samenleving.

Historische en filosofische impact: Het werk beïnvloedde denkers als Thomas van Aquino, Dante en hervormers als Luther. Het diende als basis voor de tweerijkenleer, die kerk en staat onderscheidt.