“Genade is noodzakelijk voor verlossing, vrije wil is evenzeer zo — maar genade om verlossing te geven, vrije wil om het te ontvangen.”
— St. Bernardus van Clairvaux (1090–1153)
+++++++++++++++
[Dit citaat van Bernardus van Clairvaux — “Genade is noodzakelijk voor verlossing, vrije wil is evenzeer zo — maar genade om verlossing te geven, vrije wil om het te ontvangen” — is rijk aan betekenis en heeft door de eeuwen heen verschillende interpretaties opgeroepen. Hier zijn een paar mogelijke benaderingen:
1. Samenwerking tussen God en mens Deze interpretatie benadrukt dat verlossing niet alleen een goddelijke gave is (genade), maar ook een menselijke verantwoordelijkheid vereist (vrije wil). Bernardus lijkt te zeggen: God reikt de hand, maar de mens moet die hand aannemen.
2. Tegenwicht aan determinisme In een tijd waarin sommige theologen sterk de nadruk legden op voorbeschikking, biedt dit citaat ruimte voor menselijke keuzevrijheid. Het stelt dat de mens niet louter een passieve ontvanger is van genade, maar actief moet instemmen met die gave.
3. Mystieke ervaring van overgave Vanuit een mystiek perspectief kan het citaat gelezen worden als een uitnodiging tot innerlijke overgave. Genade is als het goddelijke licht dat binnenkomt, maar de ziel moet haar deuren openen — dat is de vrije wil in actie.
4. Theologisch evenwicht Bernardus zoekt hier misschien een middenweg tussen de leer van Augustinus (die sterk de nadruk legde op genade) en latere scholastieke denkers die meer ruimte gaven aan de menselijke wil. Hij erkent beide als essentieel.
Praktische spiritualiteit Voor de gelovige betekent dit citaat dat men niet passief mag wachten op redding, maar actief moet leven in overeenstemming met Gods wil — in gebed, daden en keuzes.]
———————
christelijkeinformatiebron 